Bhagavad Gita: Chapter 2, Verse 62

పతనానికి తొలి అడుగు
ఇంద్రియ విషయ చింతన
The Ladder of Fall: From Contemplation to Desire

క్రోధం, లోభం, కామము, మొదలగునవి వైదిక వాఙ్మయంలో మానసిక రోగాలు అని పరిగణించబడ్డాయి. రామాయణంలో తులసీదాస్ ఇలా పేర్కొన్నారు: మానస్ రోగ కచ్చుక మై గాయే, హహిఁ సబ కేఁ లఖి బిరలేన్హ పాయే.

ఈ శ్లోకం ఏం సూచిస్తోందంటే, మనకందరికీ శారీరక వ్యాధులు అంటే ఏమిటో తెలుసు - ఏ ఒక్క శారీరక జబ్బు అయినా మనిషిని రోజంతా దుర్భరం చేస్తుంది. కానీ మనము ప్రతి నిత్యం చాలా మానసిక రోగాలతో సతమతమౌతున్నా వాటిని గుర్తించడం లేదు. ఇంద్రియ విషయములలో ఆనందం ఉంది అని పదే పదే చింతన చేయడం వల్లనే మనస్సుకు ఆ వస్తువులతో మమకార బంధం ఏర్పడుతుంది.

మనం ఏదేని ఒక వస్తువులో ఆనందం ఉంది అని పదే పదే అనుకుంటే, మనస్సుకి ఆ వస్తువుతో మమకార బంధం ఏర్పడుతుంది. ఉదాహరణకి, మనస్సు ఒక విషయంపై పదేపదే చింతించడం వల్ల అది క్రమంగా కోరికగా మారి తీవ్ర యావను కలుగజేస్తుంది. ఇది కోరికలకు, ఆపై లోభక్రోధాలకు దారి తీస్తుంది.

కోరికలు పుట్టకముందే ఇంద్రియ విషయ చింతనను అడ్డుకోవడమే వివేకవంతుల లక్షణం.