BG 2.63:క్రోధము వల్ల వివేకశూన్యత (సమ్మోహము) కలుగుతుంది. వివేకశూన్యత వల్ల స్మృతి భ్రమ (జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం) జరుగుతుంది. స్మృతి భ్రమ వల్ల బుద్ధి నాశనమవుతుంది. బుద్ధి నాశనమైనప్పుడు మానవుడు పూర్తిగా పతనమైపోతాడు.
క్రోధాద్భవతి సమ్మోహః సమ్మోహాత్ స్మృతివిభ్రమః ।స్మృతిభ్రంశాద్ బుద్ధి నాశో బుద్ధినాశాత్ ప్రణశ్యతి ।। 63 ।।
క్రోధాత్ — క్రోధము నుండి; భవతి — ఉత్పన్నమగును; సమ్మోహః — విచక్షణ కోల్పోవుట; సమ్మోహాత్ — విచక్షణా రాహిత్యం నుండి; స్మృతి — జ్ఞాపక శక్తి; విభ్రమః — భ్రమ; స్మృతి-భ్రంశాత్ — స్మృతి భ్రమ వలన; బుద్ధి-నాశః — బుద్ధి నశించును; బుద్ధి-నాశాత్ — బుద్ధి నష్టం వలన; ప్రణశ్యతి — వ్యక్తి పతనమగును.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
బుద్ధి వినాశనానికి సోపానం
క్రోధముతో సర్వనాశనం
The Demise of Intellect and Fall of Man
ఉదయం పూట పొగమంచు సూర్య కాంతిని కప్పివేసి తగ్గించినట్టు, కోపము వివేకాన్ని క్షీణింపచేస్తుంది. కోపంలో ఉన్నప్పుడు బుద్ధి, భావోద్వేగాలచే కప్పి వేయబడుతుంది. జనులు అంటారు, 'నాకంటే పెద్దవారితో ఎందుకు అలా మాట్లాడాను? నాకు ఏమైంది?' అని. నిజానికి క్రోధం వల్ల విచక్షణా జ్ఞానం లోపించింది.
బుద్ధి మబ్బుకమ్మినప్పుడు అది స్మృతి (జ్ఞాపక శక్తి) భ్రంశను కలుగ చేస్తుంది. అక్కడి నుండి ఇక అధో-పతనం సాగుతుంది. స్మృతి భ్రంశం బుద్ధి వినాశనాన్ని కలుగచేస్తుంది. బుద్ధి అనేది అంతర్గత మార్గదర్శకత్వాన్ని ఇచ్చేది కాబట్టి, అదే నశించినప్పుడు, వ్యక్తి సర్వనాశనమైపోతాడు.
వివేకాన్ని కాపాడుకోవడం అనేది ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో అత్యంతావశ్యకం.
ఆ వ్యక్తి ఏది మంచి, ఏది చెడు అనే విచక్షణ కోల్పోయి, భావోద్వేగాల ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతాడు. స్మృతి భ్రంశం బుద్ధి వినాశనాన్ని కలుగచేస్తుంది. బుద్ధి అనేది అంతర్గత మార్గదర్శకత్వాన్ని ఇచ్చేది కాబట్టి, అదే నశించినప్పుడు, వ్యక్తి సర్వనాశనమైపోతాడు.
దైవత్వం నుండి పతనం అయ్యే క్రమం ఇంద్రియ విషయాల చింతనతో మొదలై బుద్ధి నాశనంతో ముగుస్తుందని గీతాచార్యుడు ఇక్కడ తేటతెల్లం చేశాడు.
మన పూర్వ సంస్కారాలు, వివేకం, గురువుగారి బోధనలు అన్నీ స్మృతి లోపించినప్పుడు మరచిపోతాము.
అందువలన బుద్ధి తన నియంత్రణను కోల్పోయి మనుష్యుడిని నాశనం చేస్తుంది.