BG 2.67:విషయాల వెంట పరిగెత్తే ఇంద్రియాలలో ఏ ఒక్క ఇంద్రియానికి మనస్సు లొంగిపోయినా, అది నీటిపై ప్రయాణించే పడవను గాలి కొట్టుకుపోయినట్లు, మానవుని బుద్ధిని హరించివేస్తుంది.
ఇంద్రియాణాం హి చరతాం యన్మనోఽనువిధీయతే ।తదస్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయుర్నావమివాంభసి ।। 67 ।।
ఇంద్రియాణాం — ఇంద్రియముల యొక్క; హి — నిజముగా; చరతాం — తిరగటం; యత్ — ఏదేని; మనః — మనస్సు; అనువిధీయతే — ఎల్లపుడూ నిమగ్నమై ఉండునో; తత్ — అది; అస్య — వాని; హరతి — హరించును; ప్రజ్ఞాం — బుద్ధిని; వాయుః — వీచేగాలి; నావం — నావ; ఇవ — ఎలాగైతే; అంభసి — నీటిలో.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గాలి వటపట నావలా మనసు
ఒక్క ఇంద్రియమైనా చాలు పతనానికి
The Wind of Senses Sweeps the Mind Away
కఠోపనిషత్తు ఇలా పేర్కొంటున్నది: పరాంచి ఖాని వ్యతృణత్ స్వయంభూః (2.1.1) అంటే భగవంతుడు మన ఐదు ఇంద్రియములను బహిర్ముఖంగా తయారుచేసాడు. కాబట్టి, అవి సహజంగానే బాహ్య ప్రపంచ వస్తువుల పట్ల ఆకర్షితమౌతాయి.
వాటిలో ఏ ఒక్క దాని మీద మనస్సు ఆకర్షితమయినా, దానికి మనస్సుని తప్పు త్రోవ పట్టించే శక్తి ఉంది. బలమైన గాలి నావను ఎలాగైతే అల్లకల్లోలం చేస్తుందో, ఇంద్రియాల ప్రవాహం మనస్సును అలానే కల్లోలపరుస్తుంది.
సాధకుడు ఎల్లప్పుడూ తన పంచేంద్రియాల పట్ల అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
జీవిత ప్రయాణంలో సాగుతున్నప్పుడు మనస్సును నియంత్రించడం చాలా అవసరం. మనస్సును ఇంద్రియాల వెంట పోనిస్తే బుద్ధి క్షీణిస్తుంది. తీవ్రమైన గాలి నావను ఎలాగైతే అల్లకల్లోలం చేస్తుందో, ఇంద్రియాల ప్రవాహం మనస్సును అలానే కల్లోలపరుస్తుంది.
శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ మనస్సుని తప్పు ద్రోవ పట్టించే ఇంద్రియాల అపార బలాన్ని గూర్చి అర్జునుడిని హెచ్చరిస్తున్నాడు. ఇంద్రియాల నియంత్రణ లేని మనస్సు ఎప్పటికీ స్థిరపడదు.
ఇంద్రియ విషయాలతో కలిసే మనస్సు బుద్ధికి గల విచక్షణా శక్తిని పూర్తిగా లాగేసుకుంటుంది.
అందుకే ఇంద్రియ నిగ్రహం మొదటి కర్తవ్యమైంది.