BG 5.27:బాహ్య ఇంద్రియ విషయములను (శబ్ద స్పర్శాదులను) మనస్సు నుండి పూర్తిగా బయటనే విడిచిపెట్టి, దృష్టిని రెండు కనుబొమ్మల మధ్య (భృకుటి యందు) నిలిపి, ముక్కు రంధ్రముల ద్వారా ప్రవహించే ప్రాణ మరియు అపాన వాయువుల కదలికలను సమము చేసి;
స్పర్శాన్ కృత్వా బహిర్బాహ్యాంశ్చక్షుశ్చైవాంతరే భ్రువోః ।
ప్రాణాపానౌ సమౌ కృత్వా నాసాభ్యంతరచారిణౌ ।। 27 ।।
ప్రాణాపానౌ సమౌ కృత్వా నాసాభ్యంతరచారిణౌ ।। 27 ।।
స్పర్శాన్ — శబ్దస్పర్శాది బాహ్య విషయములను; కృత్వా — ఉంచి; బహిః — బయటనే; బాహ్యాన్ — బాహ్యమైన వాటిని; చక్షుః — దృష్టిని; చ — మరియు; ఏవ — నిశ్చయముగా; అంతరే — మధ్యన; భ్రువోః — భ్రూమధ్యమున (కనుబొమ్మల మధ్య); ప్రాణ-అపానౌ — ప్రాణ మరియు అపాన వాయువులను; సమౌ — సమానముగా; కృత్వా — చేసి; నాసా-అభ్యంతర — నాసిక లోపల; చారిణౌ — సంచరించు వాటిని.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ధ్యాన యోగ అంతర్గత రహస్యములు
బాహ్య విషయాల విస్మరణ మరియు శ్వాస సమత్వము
The Internal Practice of Dhyana Yoga: Shutting Out the World
శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ రాబోయే ఆరవ అధ్యాయమైన ధ్యాన యోగానికి పునాది శ్లోకాలను ఉపదేశిస్తున్నాడు. బాహ్య ఇంద్రియ విషయాలను బయటనే విడిచిపెట్టి, దృష్టిని రెండు కనుబొమ్మల మధ్య (భృకుటి) నిలిపి, ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా ప్రవహించే ప్రాణ, అపాన వాయువులను సమము చేయాలని వివరిస్తున్నాడు.
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు కర్మసన్న్యాస యోగం యొక్క పరమ పవిత్ర రహస్యాలను వివరిస్తున్నాడు. సంసార సాగరంలో కొట్టుకుపోయే జీవుడికి నిష్కామ కర్మయోగము మరియు అంతర్గత రాగద్వేషాల త్యాగము ఏ విధంగా మోక్ష సాధనాలుగా నిలుస్తాయో ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.
ఈ రెండు భావనల మధ్య గల సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక సాధారణ సాధకుడు కర్మయోగిగా ఎదగగలడు. బాహ్య జగత్తులో పనులు చేస్తూనే, అంతర్గతంగా పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉండటమే నిజమైన సమత్వ స్థితి.
ఈ స్థితిని అలవరచుకోవడం ద్వారానే సంసారంలోని సుఖదుఃఖాల ద్వంద్వాలను జయించి, చిత్తప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు.
శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ రాబోయే ఆరవ అధ్యాయమైన ధ్యాన యోగానికి పునాది శ్లోకాలను ఉపదేశిస్తున్నాడు. బాహ్య ఇంద్రియ విషయాలను బయటనే విడిచిపెట్టి, దృష్టిని రెండు కనుబొమ్మల మధ్య (భృకుటి) నిలిపి, ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా ప్రవహించే ప్రాణ, అపాన వాయువులను సమము చేయాలని వివరిస్తున్నాడు.
ధ్యాన సాధనలో శ్వాస నియంత్రణ మరియు దృష్టి కేంద్రీకరణ మనస్సును సులభంగా నిశ్చలపరచడానికి ఉపయోగపడే దివ్య శారీరక సాధనాలు.
శ్వాసను లోనికి తీసుకోవడం మరియు బయటకు వదలడం సమంగా ఉన్నప్పుడు ప్రాణాయామం సిద్ధించి మనో నిశ్చలత కలుగుతుంది.
ఈ దివ్య సాధన సాధకుడిని అంతర్గత సమాధి స్థితికి తీసుకెళ్లే పవిత్ర ద్వారము వంటిది.