ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 12

తత్రైకాగ్రం మనః కృత్వా యతచిత్తేంద్రియక్రియః ।
ఉపవిశ్యాసనే యుంజ్యాద్యోగమాత్మవిశుద్ధయే ।। 12 ।।
తత్ర — అక్కడ; ఏకాగ్రం — ఏకాగ్రముగా; మనః — మనస్సును; కృత్వా — చేసి; యత — నియంత్రించబడిన; చిత్త-ఇంద్రియ — చిత్తము మరియు ఇంద్రియముల యొక్క; క్రియః — వ్యాపారములు కలవాడై; ఉపవిశ్య — కూర్చుని; ఆసనే — ఆసనముపై; యుంజ్యాత్ — అభ్యసించవలెను; యోగమ్ — యోగమును; ఆత్మ-విశుద్ధయే — అంతఃకరణ శుద్ధి కొరకై.
Translation

BG 6.12:అట్టి ఆసనముపై కూర్చుని, మనస్సును ఏకాగ్రము చేసి, మనస్సు మరియు ఇంద్రియముల వ్యాపారములను అదుపునందు ఉంచుకొని, అంతఃకరణ పవిత్రత కొరకై (ఆత్మశుద్ధి కొరకై) ధ్యాన యోగ సాధన ఆచరించవలయును.

Commentary
కీలక పదం · Key Word
తత్రైకాగ్రం మనః కృత్వా · tatraikāgraṁ manaḥ kṛtvā
అక్కడ మనస్సును ఏకాగ్రము చేసి · Making the mind one-pointed there

ఏకాగ్ర చిత్తముతో అంతఃకరణ శుద్ధి
మనస్సును నిలిపి ఆత్మజ్ఞాన సాక్షాత్కార సాధన

Focusing the Mind at One Point for Self-Purification

ఆసనంపై స్థిరంగా కూర్చున్న సాధకుడు తన మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి, చిత్త ఇంద్రియ వ్యాపారాలను పూర్తిగా అదుపులోకి తెచ్చుకుని, అంతఃకరణ పవిత్రత కొరకు (ఆత్మశుద్ధయే) ధ్యాన సాధన చేయాలని శ్రీకృష్ణుడు ఉపదేశిస్తున్నాడు.

ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ సంయమ యోగం యొక్క పరమ పవిత్ర రహస్యాలను వివరిస్తున్నాడు. మనస్సును నియంత్రించి, సమస్త లౌకిక విక్షేపాలను జయించి, చిత్తశుద్ధి ద్వారా సాధించే బ్రహ్మ సాక్షాత్కార దివ్య మార్గం ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.

ఏకాగ్ర చిత్త నిష్ఠ (ఆత్మశుద్ధి వైభవం)
ధ్యాన ఆసనంపై కూర్చుని, మనో ఇంద్రియ వ్యాపారాలను ఆపి, మనస్సును ఒకే పరమాత్మ బిందువు యందు నిలిపే పవిత్ర స్థితి.
విక్షిప్త మనస్తత్వం (కల్మష సాధన)
ధ్యానంలో కూర్చున్నా, మనస్సును పది దిశలకూ పరిగెత్తిస్తూ, పాత జ్ఞాపకాల బురదను మనస్సులో మథించే అశాంత స్థితి.

ఈ రెండు భావనల మధ్య గల సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక సాధకుడు మనశ్శరీరాలను అదుపులోకి తెచ్చుకుని ఉన్నత యోగిగా ఎదగగలడు. బాహ్య జగత్తులో పనులు చేస్తూనే, అంతర్గతంగా పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉండటమే నిజమైన సమత్వ స్థితి.

ఈ స్థితిని అలవరచుకోవడం ద్వారానే సంసారంలోని సుఖదుఃఖాల ద్వంద్వాలను జయించి, చిత్తప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు.

భూతద్దము (కుంభాకార కటకము)
సూర్యకాంతి కిరణాలు చెల్లాచెదురుగా పడితే ఏమీ జరగదు. కానీ అదే కిరణాలను భూతద్దం ద్వారా ఒకే బిందువుపై కేంద్రీకరిస్తే క్షణంలో అక్కడ నిప్పు రాజుకుంటుంది. ఏకాగ్రమైన మనస్సు కూడా అట్టి దివ్య శక్తివంతమైన సాధనము.

ఆసనంపై స్థిరంగా కూర్చున్న సాధకుడు తన మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి, చిత్త ఇంద్రియ వ్యాపారాలను పూర్తిగా అదుపులోకి తెచ్చుకుని, అంతఃకరణ పవిత్రత కొరకు (ఆత్మశుద్ధయే) ధ్యాన సాధన చేయాలని శ్రీకృష్ణుడు ఉపదేశిస్తున్నాడు.

మనస్సు యొక్క ఏకాగ్రత చిత్తంలోని మలినాలను కడిగివేస్తుంది. ప్రాపంచిక కోరికలే మనస్సును విభజించే శక్తులు; వాటిని నిష్కామ భావనతో జయించినప్పుడే చిత్తశుద్ధి లభిస్తుంది.

కీలక పాత్ర / భావన · Key Concept
తత్రైకాగ్రం మనః కృత్వా
అంతఃకరణ శుద్ధి కొరకై యోగ సాధన చేయవలెను

ఆత్మవిశుద్ధి అంటే బుద్ధి మరియు చిత్తములలో నిక్షిప్తమై ఉన్న అనంత జన్మల అజ్ఞాన వాసనలను తుడిచివేసి పరమ నిర్మలత్వాన్ని పొందడం.

ఈ దివ్య సాధన ద్వారా యోగి తన హృదయాన్ని పరమాత్మ కొలువుదీరే పవిత్ర దేవాలయంగా మారుస్తాడు.

📢 ఈ జ్ఞానాన్ని పంచుకోండి / Share Devotion

భగవద్గీత యొక్క అమూల్యమైన జ్ఞానాన్ని మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోవడం ద్వారా సనాతన ధర్మ ప్రచారంలో భాగస్వాములు అవ్వండి.

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
భగవద్గీత 6వ అధ్యాయము - ఆత్మ సంయమ యోగం దైవిక చిత్రం