BG 6.19:గాలి లేని ప్రదేశమునందుంచబడిన దీపము ఏ విధముగా కదలకుండా నిశ్చలముగా వెలుగునో, మనస్సును చక్కగా నియంత్రించి ఆత్మధ్యాన సాధన యందు నిమగ్నమైన యోగి యొక్క చిత్తము కూడా అట్టి నిశ్చలత్వమునే కలిగి ఉండును. యోగ శాస్త్రమున ఈ ఉపమానము అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది.
యథా దీపో నివాతస్థో నేంగతే సోపమా స్మృతా ।
యోగినో యతచిత్తస్య యుంజతో యోగమాత్మనః ।। 19 ।।
యోగినో యతచిత్తస్య యుంజతో యోగమాత్మనః ।। 19 ।।
యథా — ఏ విధంగా నయితే; దీపః — దీపము; నివాత-స్థః — వీచేగాలి లేని ప్రదేశంలో; న, ఇంగతే — చలించకుండా ఉంటుందో; సా — ఈ యొక్క; ఉపమా — ఉపమానము; స్మృతా — చెప్పబడినది; యోగినః — యోగి యొక్క; యత-చిత్తస్య — నిగ్రహింపబడిన మనస్సు కల; యుంజతః — మార్గము తప్పకుండా అభ్యాసము చేయుచున్న; యోగమ్ — ధ్యానములో; ఆత్మనః — పరమేశ్వరుని యందు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
యోగ సాధకుని నిశ్చల మనో జ్యోతి
గాలి లేని చోట కదలకుండా వెలిగే దివ్య దీపం
A Lamp in a Windless Place Does Not Flicker: The Yogi's Mind
భగవద్గీతలోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన మరియు అందమైన ఉపమానాలలో ఇది ఒకటి. గాలి లేని ప్రదేశంలో ఉన్న దీపం ఏ విధంగా కదలకుండా నిశ్చలంగా వెలుగుతుందో, మనస్సును నియంత్రించి ఆత్మధ్యానంలో నిమగ్నమైన యోగి యొక్క చిత్తము కూడా అంతే నిశ్చలంగా ఉంటుందని శ్రీకృష్ణుడు వివరిస్తున్నాడు.
గాలి వీచని ప్రదేశంలో దీపము ఎలాగైతే నిశ్చలంగా ఉండునో, యోగికి వశమునందున్న మనస్సు ఈశ్వర ధ్యానములో స్థిరముగా ఉండును.
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ సంయమ యోగం యొక్క పరమ పవిత్ర రహస్యాలను వివరిస్తున్నాడు. మనస్సును నియంత్రించి, సమస్త లౌకిక విక్షేపాలను జయించి, చిత్తశుద్ధి ద్వారా సాధించే బ్రహ్మ సాక్షాత్కార దివ్య మార్గం ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.
ఈ రెండు భావనల మధ్య గల సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక సాధకుడు మనశ్శరీరాలను అదుపులోకి తెచ్చుకుని ఉన్నత యోగిగా ఎదగగలడు. బాహ్య జగత్తులో పనులు చేస్తూనే, అంతర్గతంగా పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉండటమే నిజమైన సమత్వ స్థితి.
ఈ స్థితిని అలవరచుకోవడం ద్వారానే సంసారంలోని సుఖదుఃఖాల ద్వంద్వాలను జయించి, చిత్తప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు.
భగవద్గీతలోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన మరియు అందమైన ఉపమానాలలో ఇది ఒకటి. గాలి లేని ప్రదేశంలో ఉన్న దీపం ఏ విధంగా కదలకుండా నిశ్చలంగా వెలుగుతుందో, మనస్సును నియంత్రించి ఆత్మధ్యానంలో నిమగ్నమైన యోగి యొక్క చిత్తము కూడా అంతే నిశ్చలంగా ఉంటుందని శ్రీకృష్ణుడు వివరిస్తున్నాడు.
బాహ్య ప్రాపంచిక విషయాలనేవి మనస్సును కదిలించే గాలి తరంగాలు. ధ్యాన సాధన ద్వారా ఆ గాలిని నిలిపివేసినప్పుడు మనస్సు తన సహజసిద్ధమైన ఆత్మ చైతన్య ప్రకాశాన్ని పొందుతుంది.
నేంగతే అనగా ఏమాత్రం చలించకపోవడం. ధ్యానంలో మనస్సు ఏకాగ్రమైనప్పుడు సమస్త లౌకిక విక్షేపాలు సమసిపోయి నిశ్చల చైతన్యం వెల్లివిరుస్తుంది.
ఈ దివ్య జ్యోతి దర్శనమే సాధకుడి అంతర ప్రయాణానికి పరమ విజయ కేతనం.