BG 6.24:సాధకుడు సంకల్పముల ద్వారా జనించే సమస్త లౌకిక కోరికలను ఏమాత్రము శేషము లేకుండా త్యజించి, మనస్సు ద్వారా ఇంద్రియ సమూహములను అన్ని వైపుల నుండి చక్కగా నియంత్రించవలయును.
సంకల్పప్రభవాన్కామాంస్త్యక్త్వా సర్వానశేషతః ।
మనసైవేంద్రియగ్రామం వినియమ్య సమంతతః ।। 24 ।।
మనసైవేంద్రియగ్రామం వినియమ్య సమంతతః ।। 24 ।।
సంకల్ప-ప్రభవాన్ — సంకల్పము వలన పుట్టు; కామాన్ — కోరికలను; త్యక్త్వా — త్యజించి; సర్వాన్ — సమస్తమును; అశేషతః — ఏమాత్రము శేషము లేకుండా; మనసా — మనస్సు చేత; ఏవ — నిశ్చయముగా; ఇంద్రియ-గ్రామమ్ — ఇంద్రియముల సమూహమును; వినియమ్య — అదుపుచేసి; సమంతతః — అన్ని వైపుల నుండి.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సంకల్ప ప్రభవ కోరికల సంపూర్ణ త్యాగము
ఇంద్రియ సమూహములను మనస్సుతో ఉపసంహరించుట
Renouncing All Desires Born of Speculation: Restraining Senses
ధ్యాన సాధనలోని ఆంతరంగిక ప్రక్రియను శ్రీకృష్ణుడు వివరిస్తున్నాడు. సంకల్పాల ద్వారా జనించే సమస్త లౌకిక కోరికలను పూర్తిగా త్యజించి, మనస్సు ద్వారా ఇంద్రియ సమూహాలను అన్ని వైపుల నుండి చక్కగా ఉపసంహరించుకోవాలి (నియమ్య).
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ సంయమ యోగం యొక్క పరమ పవిత్ర రహస్యాలను వివరిస్తున్నాడు. మనస్సును నియంత్రించి, సమస్త లౌకిక విక్షేపాలను జయించి, చిత్తశుద్ధి ద్వారా సాధించే బ్రహ్మ సాక్షాత్కార దివ్య మార్గం ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.
ఈ రెండు భావనల మధ్య గల సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక సాధకుడు మనశ్శరీరాలను అదుపులోకి తెచ్చుకుని ఉన్నత యోగిగా ఎదగగలడు. బాహ్య జగత్తులో పనులు చేస్తూనే, అంతర్గతంగా పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉండటమే నిజమైన సమత్వ స్థితి.
ఈ స్థితిని అలవరచుకోవడం ద్వారానే సంసారంలోని సుఖదుఃఖాల ద్వంద్వాలను జయించి, చిత్తప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు.
ధ్యాన సాధనలోని ఆంతరంగిక ప్రక్రియను శ్రీకృష్ణుడు వివరిస్తున్నాడు. సంకల్పాల ద్వారా జనించే సమస్త లౌకిక కోరికలను పూర్తిగా త్యజించి, మనస్సు ద్వారా ఇంద్రియ సమూహాలను అన్ని వైపుల నుండి చక్కగా ఉపసంహరించుకోవాలి (నియమ్య).
కోరికలన్నీ మనస్సులో మనం చేసే సంకల్పాల వల్లే పుడతాయి. ఈ సంకల్పాలనే నిలిపివేసినప్పుడు కోరికల వేర్లు నశించి, మనస్సును నియంత్రించడం అత్యంత సులభమౌతుంది.
ఇంద్రియగ్రామమ్ అనగా కన్నులు, చెవులు మొదలైన సమస్త ఇంద్రియాల గుంపు. వీటిని కేవలం బాహ్యంగా కాక, మనస్సు యొక్క అంతర్గత శక్తితో నియంత్రించడమే యోగం.
భగవద్గీత బోధించే ఈ ప్రత్యాహార సాధన సాధకుడిని నిశ్చల ధ్యాన నిష్ఠకు అర్హుడిని చేస్తుంది.