BG 6.25:సాధకుడు ధైర్యముతో కూడిన బుద్ధి ద్వారా మెల్లమెల్లగా ఉపశాంతిని (నిశ్చలత్వమును) పొందవలెను. మనస్సును ఆత్మ యందే నిశ్చలముగా నిలిపి, మరి ఏ ఇతర విషయమును గూర్చియు ఆలోచించరాదు.
శనైః శనైరుపరమేద్బుద్ధ్యా ధృతిగృహీతయా ।
ఆత్మసంస్థం మనః కృత్వా న కించిదపి చింతయేత్ ।। 25 ।।
ఆత్మసంస్థం మనః కృత్వా న కించిదపి చింతయేత్ ।। 25 ।।
శనైః శనైః — మెల్లమెల్లగా; ఉపరమేత్ — ఉపశాంతిని పొందవలెను; బుద్ధ్యా — బుద్ధి చేత; ధృతి-గృహీతయా — ధైర్యముతో కూడిన; ఆత్మ-సంస్థమ్ — ఆత్మ యందే నిలిచినదానిగా; మనః — మనస్సును; కృత్వా — చేసి; న — కాదు; కించిత్ — ఏమాత్రము; అపి — కూడా; చింతయేత్ — ఆలోచించవలెను.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ధైర్యయుక్త బుద్ధితో నిశ్చల ప్రశాంతత
మనస్సును ఆత్మ యందే నిలిపి శూన్య భావన పొందుట
Gradually Achieving Stillness with Determined Intellect: Thinking of Nothing Else
శ్రీకృష్ణుడు మనస్సును నియంత్రించే శాస్త్రీయ క్రమాన్ని ఉపదేశిస్తున్నాడు: హడావుడి పడకుండా, మెల్లమెల్లగా (శనైః శనైః) ధైర్యంతో కూడిన బుద్ధి ద్వారా (ధృతీగృహీతయా బుద్ధ్యా) ఉపశాంతిని పొందాలి. మనస్సును ఆత్మ యందే నిలిపి, ఏ ఇతర విషయాన్ని గురించీ ఆలోచించకూడదు (న కించిదపి చింతయేత్).
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ సంయమ యోగం యొక్క పరమ పవిత్ర రహస్యాలను వివరిస్తున్నాడు. మనస్సును నియంత్రించి, సమస్త లౌకిక విక్షేపాలను జయించి, చిత్తశుద్ధి ద్వారా సాధించే బ్రహ్మ సాక్షాత్కార దివ్య మార్గం ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.
ఈ రెండు భావనల మధ్య గల సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక సాధకుడు మనశ్శరీరాలను అదుపులోకి తెచ్చుకుని ఉన్నత యోగిగా ఎదగగలడు. బాహ్య జగత్తులో పనులు చేస్తూనే, అంతర్గతంగా పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉండటమే నిజమైన సమత్వ స్థితి.
ఈ స్థితిని అలవరచుకోవడం ద్వారానే సంసారంలోని సుఖదుఃఖాల ద్వంద్వాలను జయించి, చిత్తప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు.
శ్రీకృష్ణుడు మనస్సును నియంత్రించే శాస్త్రీయ క్రమాన్ని ఉపదేశిస్తున్నాడు: హడావుడి పడకుండా, మెల్లమెల్లగా (శనైః శనైః) ధైర్యంతో కూడిన బుద్ధి ద్వారా (ధృతీగృహీతయా బుద్ధ్యా) ఉపశాంతిని పొందాలి. మనస్సును ఆత్మ యందే నిలిపి, ఏ ఇతర విషయాన్ని గురించీ ఆలోచించకూడదు (న కించిదపి చింతయేత్).
మనస్సును బలవంతంగా అణచడం కుదరదు. బుద్ధికి ఆత్మానందం యొక్క రుచిని చూపిస్తూ, మెల్లమెల్లగా లౌకిక విషయాల నుండి దానిని ఉపసంహరించుకోవడమే శ్రేష్ఠమైన పద్ధతి.
ఆత్మసంస్థమ్ అంటే ఆత్మ కంటే వేరైన జగత్తు ఏదీ లేదనే భావనలో మనస్సును నిశ్చలం చేయడం. న కించిదపి చింతయేత్ అంటే శూన్య నిశ్చలత్వంలో లీనం కావడం.
భగవద్గీత బోధించే ఈ అద్భుత మానసిక నియంత్రణ పద్ధతి ప్రతి సాధకుడికి దివ్య ఆత్మ చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పుతుంది.