BG 6.3:యోగ శిఖరమును అధిరోహించగోరు మునికి (ప్రారంభ సాధకునికి) నిష్కామ కర్మయే పరమ సాధనమని చెప్పబడింది. యోగసిద్ధిని పొందిన యోగారూఢునికి ధ్యాన నిశ్చలత్వమే (చిత్తప్రశాంతతయే) పరమ సాధనమని చెప్పబడింది.
ఆరురుక్షోర్మునేర్యోగం కర్మ కారణముచ్యతే ।
యోగారూఢస్య తస్యైవ శమః కారణముచ్యతే ।। 3 ।।
యోగారూఢస్య తస్యైవ శమః కారణముచ్యతే ।। 3 ।।
ఆరురుక్షోః — ప్రారంభదశలో ఉన్నవారు; మునేః — మునికి; యోగం — యోగమునకు; కర్మ — ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్మలు చేయటం; కారణం — కారణము; ఉచ్యతే — అందురు; యోగ-ఆరూఢస్య — యోగంలో ఉన్నత స్థాయి చేరుకున్నవారు; తస్య — వారి; ఏవ — నిజముగా; శమః — ధ్యానము; కారణం — కారణము; ఉచ్యతే — అంటారు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
యోగ సాధనలోని రెండు సోపానములు
ప్రారంభ దశలో కర్మ, సిద్ధ దశలో ప్రశాంతత
The Two Stages of Yoga: Action for Beginners, Stillness for Adepts
యోగ సాధనలో ఉన్న రెండు ప్రధాన దశలను కృష్ణుడు ఇక్కడ వివరిస్తున్నాడు. యోగ శిఖరాన్ని ఎక్కగోరే సాధకునికి నిష్కామ కర్మయే అత్యుత్తమ సాధనము. యోగాన్ని అధిరోహించిన సిద్ధుడికి ధ్యాన నిశ్చలత్వమే (శమః) పరమ సాధనము.
యోగంలో పరిపూర్ణత సాధించే యత్నంలో ఉన్న (ప్రారంభ-దశ) జీవాత్మకు ఫలాపేక్ష లేకుండా పని చేయటమే సాధనం అంటారు; యోగంలో ఉన్నత స్థాయి చేరుకున్న మునికి ధ్యానంలో ప్రశాంతతయే సాధనం అంటారు.
ఈ శ్లోకంలో భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ సంయమ యోగం యొక్క పరమ పవిత్ర రహస్యాలను వివరిస్తున్నాడు. మనస్సును నియంత్రించి, సమస్త లౌకిక విక్షేపాలను జయించి, చిత్తశుద్ధి ద్వారా సాధించే బ్రహ్మ సాక్షాత్కార దివ్య మార్గం ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.
ఈ రెండు భావనల మధ్య గల సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక సాధకుడు మనశ్శరీరాలను అదుపులోకి తెచ్చుకుని ఉన్నత యోగిగా ఎదగగలడు. బాహ్య జగత్తులో పనులు చేస్తూనే, అంతర్గతంగా పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉండటమే నిజమైన సమత్వ స్థితి.
ఈ స్థితిని అలవరచుకోవడం ద్వారానే సంసారంలోని సుఖదుఃఖాల ద్వంద్వాలను జయించి, చిత్తప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు.
యోగ సాధనలో ఉన్న రెండు ప్రధాన దశలను కృష్ణుడు ఇక్కడ వివరిస్తున్నాడు. యోగ శిఖరాన్ని ఎక్కగోరే సాధకునికి నిష్కామ కర్మయే అత్యుత్తమ సాధనము. యోగాన్ని అధిరోహించిన సిద్ధుడికి ధ్యాన నిశ్చలత్వమే (శమః) పరమ సాధనము.
కర్మయోగం ద్వారా మనస్సు పవిత్రమైన తర్వాతే అసలైన ధ్యాన నిష్ఠ సాధ్యమవుతుంది. చిత్తశుద్ధి లేకుండా బాహ్యంగా కర్మలను నిలిపివేస్తే అది కేవలం అశాంతినే మిగులుస్తుంది.
శమః అనగా మనస్సు సమస్త సంకల్ప వికల్పాల నుండి విముక్తమై, ప్రశాంతంగా, నిశ్చలంగా ఆత్మ యందు మాత్రమే లగ్నమై ఉండే దివ్య స్థితి.
ఈ పరమ నిశ్చలత్వ స్థితియే సాధకుడిని బ్రహ్మానంద సాక్షాత్కారానికి అర్హుడిని చేస్తుంది.