BG 8.18:బ్రహ్మ యొక్క పగలు ప్రారంభంకాగానే, సమస్త ప్రాణులు అవ్యక్త మూలం నుండి ఉద్భవిస్తాయి. మరియు ఆయన రాత్రి మొదలైనంతనే, అన్ని జీవాత్మలూ తమ అవ్యక్త రూపంలోకి లీనమై పోతాయి.
అవ్యక్తాద్వ్యక్తయః సర్వాః ప్రభవంత్యహరాగమే ।
రాత్ర్యాగమే ప్రలీయంతే తత్రైవావ్యక్తసంజ్ఞకే ।। 18 ।।
రాత్ర్యాగమే ప్రలీయంతే తత్రైవావ్యక్తసంజ్ఞకే ।। 18 ।।
అవ్యక్తాత్ — అవ్యక్తము నుండి; వ్యక్తయః — వ్యక్తమైనవి; సర్వాః — సమస్త; ప్రభవంతి — ఉద్భవించును; అహః-ఆగమే — బ్రహ్మ యొక్క పగలు అయినప్పుడు; రాత్రి-ఆగమే — బ్రహ్మ యొక్క రాత్రి ప్రారంభమైనప్పుడు; ప్రలీయంతే — విలీనమైపోతాయి; తత్ర — దానిలో; ఏవ — నిజముగా; అవ్యక్త-సంజ్ఞకే — ఆ అవ్యక్తము అనబడే దాంట్లోకి.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
సృష్టి విలయ ప్రవాహము — అవ్యక్త రహస్యము
బ్రహ్మ పగలు ప్రారంభంలో సృష్టి, రాత్రి వేళల ప్రళయము
The Manifestation and Dissolution of Beings
సృష్టి మరియు ప్రళయాలు విశ్వంలో ఎలా సంభవిస్తాయో శ్రీకృష్ణుడు ఈ శ్లోకంలో వివరిస్తున్నాడు. 'బ్రహ్మదేవుని పగలు ప్రారంభం కాగానే, సమస్త ప్రాణులూ అవ్యక్త స్థితి (సూక్ష్మ మూలం) నుండి వ్యక్త స్థితికి ఉద్భవిస్తాయి. అలాగే బ్రహ్మ రాత్రి ప్రారంభం కాగానే, అవన్నీ తిరిగి అవ్యక్తము అనబడే ఆ మూలంలోనే విలీనమై పోతాయి.'
సృష్టి అనేది శూన్యం నుండి రాదు. అది భగవంతుని శక్తుల యొక్క రూపాంతరం మాత్రమే. సృష్టికి పూర్వం ప్రకృతి అంతా సుషుప్త అవస్థలో ఉంటుంది, దీనినే 'అవ్యక్తము' అంటారు. బ్రహ్మదేవుడు మేల్కొనగానే (పగటి కాలంలో) ఆ అవ్యక్త శక్తి నుండి జీవులకు స్థూల, సూక్ష్మ శరీరాలు లభించి సృష్టి వికసిస్తుంది.
మళ్లీ బ్రహ్మ రాత్రి కాగానే (నైమిత్తిక ప్రళయం సమయంలో) ఈ గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, దేహాలన్నీ కరిగిపోయి తిరిగి ఆ అవ్యక్త రూపంలోకి వెళ్లిపోతాయి. అక్కడ ఆత్మలు అచేతనంగా భగవంతుని దేహంలో నిద్రావస్థలో ఉంటాయి. ఇది విశ్వంలో నిరంతరం సాగే శ్వాసక్రియ వంటిది.
సృష్టి వ్యక్తమవుతుంది, ప్రళయంలో అవ్యక్తమవుతుంది. కానీ ఈ రెండింటి వెనుక వెలుగుతూ ఉండే పరమాత్మ చైతన్యం ఎప్పటికీ మారదు.
ఈ శ్లోకంలో చెప్పబడిన సృష్టి రహస్యం ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రంలోని 'ద్రవ్యరాశి-శక్తి సంరక్షణ నియమాన్ని' (Law of Conservation of Mass and Energy) తలపిస్తుంది. దేనినీ సృష్టించలేము, నాశనం చేయలేము; కేవలం వ్యక్త రూపం నుండి అవ్యక్త రూపానికి మార్చగలము.
శ్రీమద్భాగవతంలో శుకదేవ మహర్షి పరీక్షిత్తుకు వివరిస్తూ, బ్రహ్మదేవుడు తన పగటి కాలంలో జగత్తును సృష్టించి, రాత్రి వేళ తన క్రీడా బొమ్మలను సర్దేసుకునే బాలుడి వలె సమస్త సృష్టిని లయం చేస్తాడని చెప్పారు. ఈ లయ సిద్ధాంతాన్ని గ్రహించిన సాధకుడు లౌకిక రూపాలపై వ్యామోహాన్ని వదిలివేస్తాడు.
మాయా శక్తి యొక్క అత్యంత సూక్ష్మమైన స్థితిని అవ్యక్తము అంటారు. ఇది భగవంతుని సంకల్పం చేత వ్యక్త రూపంలోకి మారుతుంది.
మన మనస్సు కూడా జాగ్రదావస్థలో వ్యక్తమై, సుషుప్తి (గాఢ నిద్ర) లో అవ్యక్తంగా మారుతుంది. ఈ తత్త్వాన్ని ధ్యానించడం వల్ల ఆత్మజ్ఞానం కలుగుతుంది.