BG 8.4:దేహధారులలో శ్రేష్ఠుడవైన ఓ అర్జునా, నిరంతరం మారుతునే ఉండే ఈ భౌతిక సృష్టినే అదిభూత అంటారు; సృష్టిలో దేవతల అధిపతిగా ఉండే భగవంతుని విశ్వ రూపమునే అధిదైవము అంటారు; సర్వ భూతముల హృదయములలో నివసించే నేను అధియజ్ఞము, అంటే సమస్త యజ్ఞములకు ప్రభువు, అని ప...
అధిభూతం క్షరో భావః పురుషశ్చాధిదైవతమ్ ।
అధియజ్ఞోఽహమేవాత్ర దేహే దేహభృతాం వర ।। 4 ।।
అధియజ్ఞోఽహమేవాత్ర దేహే దేహభృతాం వర ।। 4 ।।
అధిభూతం — సతతమూ మారుతూ ఉండే భౌతిక సృష్టి; క్షరః — నశించెడి; భావః — స్వభావము; పురుషః — ప్రాకృతిక సృష్టిని కలిగిఉన్న భగవంతుని విశ్వ రూపము; చ — మరియు; అధిదైవతమ్ — దేవతల ప్రభువు; అధియజ్ఞః — సమస్త యజ్ఞముల అధిపతి; అహం — నేను; ఏవ — ఖచ్చితముగా; అత్ర — ఇక్కడ; దేహే — శరీరములో; దేహ-భృతాం — దేహములో ఉన్న; వర — ఓ, సర్వోత్తముడా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
అధిభూత అధిదైవ తత్త్వము — దేహములోని అధియజ్ఞుడు
సమస్త యజ్ఞములకు యజమానియైన పరమాత్మ
The Material Manifestation, Celestial Lords, and the Lord of Sacrifice
శ్రీకృష్ణుడు తన వివరణను కొనసాగిస్తూ మిగిలిన ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తున్నాడు. 'దేహధారులలో శ్రేష్ఠుడవైన ఓ అర్జునా! నిరంతరం మార్పులకు లోనయ్యే భౌతిక సృష్టిని అధిభూత అంటారు. దేవతలకు అధిపతియైన విరాట్ పురుషుని రూపమే అధిదైవము. ఇక, ఈ దేహంలో నివసించే నేనే అధియజ్ఞుడను.'
పంచభూతాలతో నిర్మితమై నశించే స్వభావం కలిగిన శరీరం, జగత్తు 'అధిభూతము'. ఈ సృష్టిని శాసించే బ్రహ్మాండ పురుషుడు 'అధిదైవము'. ఈ మానవ దేహంలో ఉంటూ సమస్త జీవుల కర్మలను, యజ్ఞాలను స్వీకరించి వాటి ఫలితాలను ఇచ్చే అంతర్యామియైన శ్రీకృష్ణుడే 'అధియజ్ఞుడు'.
శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ అర్జునుడిని 'దేహభృతాం వర' అని సంబోధించాడు. అంటే దేహాన్ని ధరించిన వారిలో శ్రేష్ఠుడైనవాడా అని అర్థం. ఈ దేహంలోనే భగవంతుడు నివసిస్తున్నాడని గ్రహించినవాడే దేహధారులలో నిజమైన శ్రేష్ఠుడు అని దీని భావం.
శరీరం అశాశ్వతమైన అధిభూతము, కానీ అందులో నివసించే దేవుడు శాశ్వతుడైన అధియజ్ఞుడు. ఈ భేదాన్ని గ్రహించడమే సనాతన ధర్మం.
ఉపనిషత్తులు ఈ తత్త్వాన్ని ఎంతో అద్భుతంగా వివరించాయి. మన హృదయాకాశంలో భగవంతుడు 'అంగుష్ఠ మాత్ర పురుషుడు'గా (బొటనవ్రేలు పరిమాణంలో) నివసిస్తూ, అంత సాక్షిగా మన పనులన్నింటినీ గమనిస్తున్నాడని కఠోపనిషత్తు చెబుతుంది.
మనం చేసే ప్రతీ శ్వాస, ప్రతీ ఆలోచన, ప్రతీ కర్మ ఆ పరమాత్మకు సమర్పించే యజ్ఞమే. ఎప్పుడైతే మనం చేసే పనులన్నీ భగవదర్పితం అవుతాయో, అప్పుడు మన దేహమే పరమ పవిత్రమైన యజ్ఞశాలగా మారుతుంది. భగవంతుడే మనకు కర్మఫల ప్రదాత.
యజ్ఞాల ద్వారా లభించే సమస్త హవిస్సులను స్వీకరించి, సృష్టి సమతుల్యతను కాపాడే శ్రీమహావిష్ణువే అధియజ్ఞుడు. ఆయనే మన హృదయంలో అంతర్యామిగా ఉన్నాడు.
మన దైనందిన కర్మలను 'అధియజ్ఞాయ నమః' అంటూ భగవంతుడికి సమర్పించడం వల్ల చిత్తశుద్ధి లభించి, కర్మ బంధాలు తొలగిపోతాయి.