BG 8.6:మృత్యుకాలంలో శరీరాన్ని విడిచిపెట్టే సమయంలో వ్యక్తి దేనినైతే గుర్తుచేసుకుంటాడో, ఓ కుంతీ పుత్రుడా, ఎప్పుడూ అదే ధ్యాసలో ఉండటం వలన ఆ వ్యక్తి అదే స్థితిని పొందును.
యం యం వాపి స్మరన్ భావం త్యజత్యంతే కలేవరమ్ ।
తం తమేవైతి కౌంతేయ సదా తద్భావభావితః ।। 6 ।।
తం తమేవైతి కౌంతేయ సదా తద్భావభావితః ।। 6 ।।
యం యం — ఏదైతే; వా — లేదా; అపి — కూడా; స్మరన్ — స్మరిస్తూ; భావం — భావములను; త్యజతి — విడిచి పెట్టి; అంతే — చివరికి; కలేవరమ్ — శరీరము; తం — దానిని; తం — దానిని; ఏవ — నిజముగా; ఏతి — పొందును; కౌంతేయ — అర్జునా, కుంతీ పుత్రుడా; సదా — ఎల్లప్పుడూ; తత్ — అది (ఆ యొక్క); భావ-భావితః — తలంపుల లోనే నిమగ్నమై ఉండి.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
అంతిమ తలంపు — భావి జన్మకు పునాది
జీవితాంతం చేసిన ధ్యాస మరణ సమయంలో ఎలా వ్యక్తమవుతుంది
The Final Thought Determines the Next Birth
శ్రీకృష్ణుడు అంతిమ స్మరణ గురించిన ప్రకృతి నియమాన్ని ఈ శ్లోకంలో మరింత విపులంగా వివరిస్తున్నాడు. 'ఓ కుంతీ పుత్రుడా! మరణ సమయంలో మనిషి ఏ ఏ భావాలను స్మరిస్తూ దేహాన్ని విడిచిపెడతాడో, ఆ నిరంతర భావనల వల్లే మరుసటి జన్మలో అదే రూపమును పొందుతాడు.'
ఇది ఒక విశ్వ నియమం. మనం బ్రతికి ఉన్నంత కాలం మనస్సులో దేని గురించి ఎక్కువగా ఆలోచిస్తామో, వేటితో మమకారాన్ని పెంచుకుంటామో, మరణ సమయంలో సహజంగానే అవే గుర్తొస్తాయి. ఆ అంతిమ ఆలోచనలే మన తదుపరి శరీర ఆకృతిని, జన్మను నిర్దేశిస్తాయి.
భగవంతుడు ఇక్కడ 'సదా తద్భావభావితః' అన్నాడు. అంటే జీవితమంతా ఏ భావనలో మునిగి తేలామో, ఆ చివరి క్షణంలో ఆ భావన ప్రస్ఫుటంగా నిలిచి, జీవుడి ప్రయాణాన్ని శాసిస్తుంది అని అర్థం. కాబట్టి ప్రతీ క్షణం మనం చేసే ఆలోచనల పట్ల జాగ్రత్త వహించాలి.
మన తదుపరి జన్మ అనేది మరణ క్షణంలో జరిగే ఏదో ఒక అద్భుతం కాదు, అది మనం రోజూ బ్రతికే జీవన విధానానికి సహజమైన ముగింపు మాత్రమే.
ఈ శ్లోకానికి నిదర్శనంగా మన పురాణాలలో భరత మహారాజు కథను పెద్దలు చెబుతారు. భరత మహారాజు భగవద్భక్తి కోసం సమస్త రాజ్యాన్ని వదిలి అడవులలో తపస్సు చేసుకున్నాడు. కానీ, ఒక అనాథ జింక పిల్లపై జాలితో దానికి ఆశ్రయమిచ్చి, క్రమంగా దానిపై తీవ్రమైన మమకారాన్ని పెంచుకున్నాడు.
చివరకు మరణించే సమయంలో 'నా జింక పిల్ల ఏమైపోతుందో' అని దాని గురించే చింతిస్తూ ప్రాణం విడిచాడు. ఫలితంగా ఆయన తదుపరి జన్మలో జింకగా పుట్టాల్సి వచ్చింది. అయితే, పూర్వజన్మ పుణ్యం వల్ల జింకగా పుట్టినా ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం కోల్పోకుండా, చివరకు జడభరతుడిగా పుట్టి ముక్తిని సాధించాడు. ఈ కథ మనకు మమకారం యొక్క ప్రమాదాన్ని హెచ్చరిస్తుంది.
చింతన ద్వారా మనస్సు ఒక నిర్దిష్టమైన రంగును సంతరించుకోవడమే భావభావితం. మనం ఏది ధ్యానిస్తే అదే మన అంతర్గత స్వరూపంగా మారుతుంది.
భగవంతుని కళ్యాణ గుణాలను, రూపాలను నిరంతరం ధ్యానించడం వల్ల మనస్సు 'భగవద్భావ భావితం' అవుతుంది. అప్పుడు సంసార బంధాలు వాటంతట అవే తొలగిపోతాయి.