(ఆశు - ర్వ్యోమ - ధరుణో - భాన్తః - ప్రతూర్తిర -భివర్తో - వర్చ - స్తపో - యోని - ర్గర్భా - ఓజః - సభంరణః - క్రతు - ర్బ్రద్ధ్రస్య - ప్రతిష్ఠా - నాకః - షోడశ)
అగ్నేర్భాగో-ఽసీతి పురస్తాదుప దధాతి యజ్ఞముఖం-వాం అగ్నిర్యజ్ఞముఖ-న్దీఖ్షా యజ్ఞముఖ-మ్బ్రహ్మ యజ్ఞముఖ-న్త్రివృ-ద్యజ్ఞముఖమేవ పురస్తాద్వి యాతయతి నృచఖ్షసా-మ్భాగో-ఽసీతి దఖ్షిణత-శ్శుశ్రువాగ్ంసో వై నృచఖ్షసో-ఽన్న-న్ధాతా జాతాయైవాస్మా అన్నమపి దధాతి తస్మాజ్జాతో-ఽన్నమత్తి జనిత్రగ్గ్ స్పృతగ్ం సప్తదశ-స్స్తోమ ఇత్యాహా-ఽన్నం-వైం జనిత్ర- [జనిత్రమ్, అన్నగ్ం సప్తదశో-ఽన్నమేవ] 16
-మన్నగ్ం సప్తదశో-ఽన్నమేవ దఖ్షిణతో ధత్తే తస్మా-ద్దఖ్షిణేనా-న్నమద్యతే మిత్రస్య భాగో-ఽసీతి పశ్చా-త్ప్రాణో వై మిత్రో-ఽపానో వరుణః ప్రాణాపానావేవాస్మి-న్దధాతి దివో వృష్టిర్వాతా-స్స్పృతా ఏకవిగ్ంశ-స్స్తోమ ఇత్యాహ ప్రతిష్ఠా వా ఏకవిగ్ంశః ప్రతిష్ఠిత్యా ఇన్ద్రస్య భాగో-ఽసీత్యుత్తరత ఓజో వా ఇన్ద్ర ఓజో విష్ణురోజః, ఖ్షత్రమోజః పఞ్చదశ [పఞ్చదశః, ఓజ ఏవోత్తరతో ధత్తే] 17
ఓజ ఏవోత్తరతో ధత్తే తస్మాదుత్తరతో-ఽభిప్రయాయీ జయతి వసూనా-మ్భాగో-ఽసీతి పురస్తాదుప దధాతి యజ్ఞముఖం-వైం వసవో యజ్ఞముఖగ్ం రుద్రా యజ్ఞముఖ-ఞ్చతుర్విగ్ంశో యజ్ఞముఖమేవ పురస్తాద్వి యాతయత్యాదిత్యానా-మ్భాగో-ఽసీతి దఖ్షిణతో-ఽన్నం-వాం ఆదిత్యా అన్న-మ్మరుతో-ఽన్న-ఙ్గర్భా అన్న-మ్పఞ్చవిగ్ంశో-ఽన్నమేవ దఖ్షిణతో ధత్తే తస్మా-ద్దఖ్షిణేనా-ఽన్నమద్యతే ఽదిత్యై భాగో- [-ఽదిత్యై భాగః, అసీతి పశ్చా-త్ప్రతిష్ఠా] 18
-ఽసీతి పశ్చా-త్ప్రతిష్ఠా వా అదితిః ప్రతిష్ఠా పూషా ప్రతిష్ఠా త్రిణవః ప్రతిష్ఠిత్యై దేవస్య సవితుర్భాగో-ఽ సీత్యుత్తరతో బ్రహ్మ వై దేవ-స్సవితా బ్రహ్మ బృహస్పతిర్బ్రహ్మ చతుష్టోమో బ్రహ్మవర్చసమేవోత్తరతో ధత్తే తస్మాదుత్తరో-ఽర్ధో బ్రహ్మవర్చసితర-స్సావిత్రవతీ భవతి ప్రసూత్యై తస్మా-ద్బ్రాహ్మణానాముదీచీ సనిః ప్రసూతా ధర్త్రశ్చతుష్టోమ ఇతి పురస్తాదుప దధాతి యజ్ఞముఖం-వైం ధర్త్రో [ధర్త్రః, యజ్ఞముఖ-ఞ్చతుష్టోమో] 19
యజ్ఞముఖ-ఞ్చతుష్టోమో యజ్ఞముఖమేవ పురస్తాద్వి యాతయతి యావానా-మ్భాగో-ఽసీతి దఖ్షిణతో మాసా వై యావా అర్ధమాసా అయావా-స్తస్మా-ద్దఖ్షిణావృతో మాసా అన్నం-వైం యావా అన్న-మ్ప్రజా అన్నమేవ దఖ్షిణతో ధత్తే తస్మా-ద్దఖ్షిణేనా-న్నమద్యత ఋభూణా-మ్భాగో-ఽసీతి పశ్చా-త్ప్రతిష్ఠిత్యై వివర్తో ఽష్టాచత్వారిగ్ంశ ఇత్యుత్తరతో-ఽనయోర్లోకయో-స్సవీర్యత్వాయ తస్మాదిమౌ లోకౌ సమావ-ద్వీర్యౌ [సమావ-ద్వీర్యౌ, యస్య ముఖ్యవతీః] 20
యస్య ముఖ్యవతీః పురస్తాదుపధీయన్తే ముఖ్య ఏవ భవత్యా-ఽస్య ముఖ్యో జాయతే యస్యా-న్నవతీ - ర్దఖ్షిణతో-ఽత్త్యన్నమా-ఽస్యాన్నాదో జాయతే యస్య ప్రతిష్ఠావతీః పశ్చా-త్ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యస్యౌజస్వతీరుత్తరత ఓజస్వ్యేవ భవత్యా-ఽస్యౌజస్వీ జాయతే ఽర్కో వా ఏష యదగ్నిస్తస్యైతదేవ స్తోత్రమేతచ్ఛస్త్రం-యందేషా విధా [విధా, విధీయతే-ఽర్క ఏవ] 21
విధీయతే-ఽర్క ఏవ తదర్క్యమను వి ధీయతే ఽత్త్యన్నమా-ఽస్యాన్నాదో జాయతే యస్యైషా విధా విధీయతే య ఉ చైనామేవం-వేంద సృష్టీరుప దధాతి యథాసృష్టమేవావ రున్ధే న వా ఇద-న్దివా న నక్తమాసీదవ్యావృత్త-న్తే దేవా ఏతా వ్యుష్టీరపశ్య-న్తా ఉపాదధత తతో వా ఇదం ంవ్యౌచ్ఛ-ద్యస్యైతా ఉపధీయన్తే వ్యేవాస్మా ఉచ్ఛత్యథో తమ ఏవాపహతే ॥ 22 ॥ (వై జనిత్రం - పఞ్చదశో - ఽదిత్యై భాగో - వై ధర్త్రః - సమావద్వీర్యై-విధా-తతో వా ఇదం - చతుర్దశ చ ) (అ. 4)
పదార్థము & తాత్పర్యము:
• శ్లోకము (4): (ఆశు - ర్వ్యోమ - ధరుణో - భాన్తః - ప్రతూర్తిర -భివర్తో - వర్చ - స్తపో - యోని - ర్గర్భా - ఓజః - సభంరణః - క్రతు - ర్బ్రద్ధ్రస్య - ప్రతిష్ఠా - నాకః - షోడశ) అగ్నేర్భాగో-ఽసీతి పురస్తాదుప దధాతి యజ్ఞముఖం-వాం అగ్నిర్యజ్ఞముఖ-న్దీఖ్షా యజ్ఞముఖ-మ్బ్రహ్మ యజ్ఞముఖ-న్త్రివృ-ద్యజ్ఞముఖమేవ పురస్తాద్వి యాతయతి నృచఖ్షసా-మ్భాగో-ఽసీతి దఖ్షిణత-శ్శుశ్రువాగ్ంసో వై నృచఖ్షసో-ఽన్న-న్ధాతా జాతాయైవాస్మా అన్నమపి దధాతి తస్మాజ్జాతో-ఽన్నమత్తి జనిత్రగ్గ్ స్పృతగ్ం సప్తదశ-స్స్తోమ ఇత్యాహా-ఽన్నం-వైం జనిత్ర- [జనిత్రమ్, అన్నగ్ం సప్తదశో-ఽన్నమేవ] 16 -మన్నగ్ం సప్తదశో-ఽన్నమేవ దఖ్షిణతో ధత్తే తస్మా-ద్దఖ్షిణేనా-న్నమద్యతే మిత్రస్య భాగో-ఽసీతి పశ్చా-త్ప్రాణో వై మిత్రో-ఽపానో వరుణః ప్రాణాపానావేవాస్మి-న్దధాతి దివో వృష్టిర్వాతా-స్స్పృతా ఏకవిగ్ంశ-స్స్తోమ ఇత్యాహ ప్రతిష్ఠా వా ఏకవిగ్ంశః ప్రతిష్ఠిత్యా ఇన్ద్రస్య భాగో-ఽసీత్యుత్తరత ఓజో వా ఇన్ద్ర ఓజో విష్ణురోజః, ఖ్షత్రమోజః పఞ్చదశ [పఞ్చదశః, ఓజ ఏవోత్తరతో ధత్తే] 17 ఓజ ఏవోత్తరతో ధత్తే తస్మాదుత్తరతో-ఽభిప్రయాయీ జయతి వసూనా-మ్భాగో-ఽసీతి పురస్తాదుప దధాతి యజ్ఞముఖం-వైం వసవో యజ్ఞముఖగ్ం రుద్రా యజ్ఞముఖ-ఞ్చతుర్విగ్ంశో యజ్ఞముఖమేవ పురస్తాద్వి యాతయత్యాదిత్యానా-మ్భాగో-ఽసీతి దఖ్షిణతో-ఽన్నం-వాం ఆదిత్యా అన్న-మ్మరుతో-ఽన్న-ఙ్గర్భా అన్న-మ్పఞ్చవిగ్ంశో-ఽన్నమేవ దఖ్షిణతో ధత్తే తస్మా-ద్దఖ్షిణేనా-ఽన్నమద్యతే ఽదిత్యై భాగో- [-ఽదిత్యై భాగః, అసీతి పశ్చా-త్ప్రతిష్ఠా] 18 -ఽసీతి పశ్చా-త్ప్రతిష్ఠా వా అదితిః ప్రతిష్ఠా పూషా ప్రతిష్ఠా త్రిణవః ప్రతిష్ఠిత్యై దేవస్య సవితుర్భాగో-ఽ సీత్యుత్తరతో బ్రహ్మ వై దేవ-స్సవితా బ్రహ్మ బృహస్పతిర్బ్రహ్మ చతుష్టోమో బ్రహ్మవర్చసమేవోత్తరతో ధత్తే తస్మాదుత్తరో-ఽర్ధో బ్రహ్మవర్చసితర-స్సావిత్రవతీ భవతి ప్రసూత్యై తస్మా-ద్బ్రాహ్మణానాముదీచీ సనిః ప్రసూతా ధర్త్రశ్చతుష్టోమ ఇతి పురస్తాదుప దధాతి యజ్ఞముఖం-వైం ధర్త్రో [ధర్త్రః, యజ్ఞముఖ-ఞ్చతుష్టోమో] 19 యజ్ఞముఖ-ఞ్చతుష్టోమో యజ్ఞముఖమేవ పురస్తాద్వి యాతయతి యావానా-మ్భాగో-ఽసీతి దఖ్షిణతో మాసా వై యావా అర్ధమాసా అయావా-స్తస్మా-ద్దఖ్షిణావృతో మాసా అన్నం-వైం యావా అన్న-మ్ప్రజా అన్నమేవ దఖ్షిణతో ధత్తే తస్మా-ద్దఖ్షిణేనా-న్నమద్యత ఋభూణా-మ్భాగో-ఽసీతి పశ్చా-త్ప్రతిష్ఠిత్యై వివర్తో ఽష్టాచత్వారిగ్ంశ ఇత్యుత్తరతో-ఽనయోర్లోకయో-స్సవీర్యత్వాయ తస్మాదిమౌ లోకౌ సమావ-ద్వీర్యౌ [సమావ-ద్వీర్యౌ, యస్య ముఖ్యవతీః] 20 యస్య ముఖ్యవతీః పురస్తాదుపధీయన్తే ముఖ్య ఏవ భవత్యా-ఽస్య ముఖ్యో జాయతే యస్యా-న్నవతీ - ర్దఖ్షిణతో-ఽత్త్యన్నమా-ఽస్యాన్నాదో జాయతే యస్య ప్రతిష్ఠావతీః పశ్చా-త్ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యస్యౌజస్వతీరుత్తరత ఓజస్వ్యేవ భవత్యా-ఽస్యౌజస్వీ జాయతే ఽర్కో వా ఏష యదగ్నిస్తస్యైతదేవ స్తోత్రమేతచ్ఛస్త్రం-యందేషా విధా [విధా, విధీయతే-ఽర్క ఏవ] 21 విధీయతే-ఽర్క ఏవ తదర్క్యమను వి ధీయతే ఽత్త్యన్నమా-ఽస్యాన్నాదో జాయతే యస్యైషా విధా విధీయతే య ఉ చైనామేవం-వేంద సృష్టీరుప దధాతి యథాసృష్టమేవావ రున్ధే న వా ఇద-న్దివా న నక్తమాసీదవ్యావృత్త-న్తే దేవా ఏతా వ్యుష్టీరపశ్య-న్తా ఉపాదధత తతో వా ఇదం ంవ్యౌచ్ఛ-ద్యస్యైతా ఉపధీయన్తే వ్యేవాస్మా ఉచ్ఛత్యథో తమ ఏవాపహతే ॥ 22 ॥ (వై జనిత్రం - పఞ్చదశో - ఽదిత్యై భాగో - వై ధర్త్రః - సమావద్వీర్యై-విధా-తతో వా ఇదం - చతుర్దశ చ ) (అ. 4)
తాత్పర్యము:
5.3 - ఉత్సన్నయజ్ఞో వా ఏష యదగ్నిః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.