శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం
Shiva Sahasranama Stotram
మహాభారతమునందలి అనుశాసనిక పర్వము నుండి సేకరింపబడిన పరమ పవిత్రమైన శ్రీ శివ సహస్రనామ స్తోత్రము. ఉపమన్యు మహర్షి ద్వారా శ్రీకృష్ణ పరమాత్మకు ఉపదేశింపబడిన ఈ స్తోత్రము పరమశివుని వెయ్యి దివ్య నామములతో కూడియున్నది.
🕉️ తాత్పర్యం (Overall Meaning)
తాత్పర్యం: శ్రీ శివ సహస్రనామ స్తోత్రము పరమశివుని అనంతమైన కల్యాణ గుణములను, లీలా విశేషములను వెయ్యి నామముల రూపంలో కీర్తిస్తుంది. జగత్తుకు ఆది, మధ్య, అంతము అయిన మహాదేవుని ఆరాధనకు ఇది పరమోత్కృష్టమైన సాధనము. ఈ నామములను భక్తితో జపించుట వలన సమస్త పాపములు నశించి, మనశ్శాంతి, ఐశ్వర్యము మరియు మోక్షము లభించును.
📖 సులభమైన వివరణ (Simple Explanation)
వివరణ: ఈ శివ సహస్రనామ స్తోత్రము మహాభారతంలోని అనుశాసనిక పర్వంలో శ్రీకృష్ణ యుధిష్ఠిర సంవాద రూపంలో వస్తుంది. భీష్మ పితామహుడు ధర్మరాజుకు ధర్మములను ఉపదేశించు సమయమున, శ్రీకృష్ణుడు ఉపమన్యు మహర్షి నుండి తాను పొందిన శివ నామ వైభవాన్ని వివరిస్తాడు. వేదవిదుడైన తండి మహర్షి ఘోరమైన తపస్సు ఆచరించి పరమశివుని నుండి పొందిన వెయ్యి దివ్య నామములను ఉపమన్యు మహర్షి శ్రీకృష్ణునికి ఉపదేశించెను. ఈ నామములు కేవలం శబ్దములు కావు, ఇవి సకల వేదవేదాంగసారమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వమును ప్రతిబింబించే మంత్ర శక్తులు.
పూర్వపీఠికా — పరిచయ భాగము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (1): పూర్వపీఠికా ॥ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వాసుదేవః — వసుదేవ పుత్రుడైన శ్రీకృష్ణుడు; ఉవాచ — పలికెను; తతః — అటుపిమ్మట; సః — ఆ (ఉపమన్యు మహర్షి); ప్రయతః — శుచియైన మనస్సు కలవాడై; భూత్వా — అయ్యి; మమ — నా యొక్క; తాత — తండ్రి వంటివాడా (నాయనా); యుధిష్ఠిర — ఓ ధర్మరాజా; ప్రాంజలిః — చేతులు జోడించి; ప్రాహ — చెప్పెను; విప్రర్షిః — బ్రహ్మర్షియైన ఉపమన్యువు; నామ-సంగ్రహం — నామముల సంగ్రహమును; ఆదితః — మొదటి నుండి.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (2): వాసుదేవ ఉవాచ । తతః స ప్రయతో భూత్వా మమ తాత యుధిష్ఠిర । ప్రాంజలిః ప్రాహ విప్రర్షిర్నామసంగ్రహమాదితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఉపమన్యుః — ఉపమన్యువు; ఉవాచ — పలికెను; బ్రహ్మ-ప్రోక్తైః — బ్రహ్మదేవునిచే చెప్పబడినవి; ఋషి-ప్రోక్తైః — ఋషులచే కీర్తింపబడినవి; వేద-వేదాంగ-సంభవైః — వేదములు, వేదాంగముల నుండి ఉద్భవించినవి; సర్వ-లోకేషు — సమస్త లోకములలో; విఖ్యాతం — ప్రసిద్ధి చెందినది; స్తుత్యం — స్తుతింపదగినవానిని; స్తోష్యామి — నేను స్తుతిస్తాను; నామభిః — నామముల చేత.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (3): ఉపమన్యురువాచ । బ్రహ్మప్రోక్తైరృషిప్రోక్తైర్వేదవేదాంగసంభవైః । సర్వలోకేషు విఖ్యాతం స్తుత్యం స్తోష్యామి నామభిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహద్భిః — గొప్పవారైన; విహితైః — చేయబడినవి; సత్యైః — సత్యమైనవి; సిద్ధైః — సిద్ధించినవి; సర్వార్థ-సాధకైః — అన్ని ప్రయోజనాలను సాధించిపెట్టేవి; ఋషిణా — ఋషియైన; తండినా — తండి మహర్షి చేత; భక్త్యా — భక్తితో; కృతైః — చేయబడినవి; వేద-కృత-ఆత్మనా — వేదములను హృదయమున నిలుపుకున్న మనస్సు గలవానిచే.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (4): మహద్భిర్విహితైః సత్యైః సిద్ధైః సర్వార్థసాధకైః । ఋషిణా తండినా భక్త్యా కృతైర్వేదకృతాత్మనా తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యథా-ఉక్తైః — చెప్పబడిన విధంగా; సాధుభిః — సజ్జనుల చేత; ఖ్యాతైః — కీర్తింపబడినవి; మునిభిః — మునుల చేత; తత్త్వ-దర్శిభిః — సత్యదర్శనము చేసినవారిచే; ప్రవరం — అత్యుత్తమమైనది; ప్రథమం — మొదటిది; స్వర్గ్యం — స్వర్గప్రదమైనది; సర్వ-భూత-హితం — సమస్త జీవులకు మేలు చేసేది; శుభమ్ — శుభకరమైనది.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (5): యథోక్తైః సాధుభిః ఖ్యాతైర్మునిభిస్తత్త్వదర్శిభిః । ప్రవరం ప్రథమం స్వర్గ్యం సర్వభూతహితం శుభమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
శ్రుతైః — వినబడినవి; సర్వత్ర — అంతటా; జగతి — జగత్తులో; బ్రహ్మ-లోక-అవతారితైః — బ్రహ్మలోకము నుండి దిగివచ్చినవి; సత్యైః — సత్యములైనవి; తత్ — ఆ; పరమం — అత్యున్నతమైన; బ్రహ్మ — బ్రహ్మము; బ్రహ్మ-ప్రోక్తం — బ్రహ్మదేవునిచే చెప్పబడినది; సనాతనమ్ — సనాతనమైనది.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (6): శ్రుతైః సర్వత్ర జగతి బ్రహ్మలోకావతారితైః । సత్యైస్తత్పరమం బ్రహ్మ బ్రహ్మప్రోక్తం సనాతనమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వక్ష్యే — చెప్పెదను; యదుకుల-శ్రేష్ఠ — యదువంశ శ్రేష్ఠుడా; శృణుష్వ — వినుము; అవహితః — శ్రద్ధ గలవాడవై; మమ — నా యొక్క మాటలను; వరయ — ఆరాధించుము; ఏనం — ఈయనను; భవం — భవుడిని; దేవం — ప్రకాశవంతుడైన దేవుని; భక్తః — భక్తుడవు; త్వమ్ — నీవు; పరమేశ్వరమ్ — పరమేశ్వరుని.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (7): వక్ష్యే యదుకులశ్రేష్ఠ శృణుష్వావహితో మమ । వరయైనం భవం దేవం భక్తస్త్వం పరమేశ్వరమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
తేన — ఆ కారణముచే; తే — నీకు; శ్రావయిష్యామి — వినిపించెదను; యత్ — ఏదైతే; తత్ — ఆ; బ్రహ్మ — బ్రహ్మము; సనాతనమ్ — సనాతనమైనది; న — కాదు; శక్యం — సాధ్యము; విస్తరాత్ — వివరముగా; కృత్స్నం — పూర్తిగా; వక్తుం — చెప్పుటకు; సర్వస్య — ఎవరికైనా; కేనచిత్ — ఎవరి చేతనైనా.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (8): తేన తే శ్రావయిష్యామి యత్తద్బ్రహ్మ సనాతనమ్ । న శక్యం విస్తరాత్కృత్స్నం వక్తుం సర్వస్య కేనచిత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యుక్తేన అపి — కూడియున్నను; విభూతీనామ్ అపి — విభూతులను కూడా; వర్ష-శతైః అపి — వందల సంవత్సరముల కాలము లోనైనా; యస్య — ఎవని యొక్క; ఆదిః — ఆది (మొదలు); మధ్యమ్ — మధ్యము; అంతం చ — అంతము కూడా; సురైః అపి — దేవతల చేత కూడా; న గమ్యతే — తెలుసుకోబడదో.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (9): యుక్తేనాపి విభూతీనామపి వర్షశతైరపి । యస్యాదిర్మధ్యమంతం చ సురైరపి న గమ్యతే తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కః — ఎవడు; తస్య — ఆయన యొక్క; శక్నుయాత్ — సమర్థుడగును; వక్తుం — చెప్పుటకు; గుణాన్ — గుణములను; కార్త్స్న్యేన — పూర్తిగా; మాధవ — ఓ మాధవా; కిం తు — అయినప్పటికీ; దేవస్య — దేవుని యొక్క; మహతః — గొప్పవాడైన; సంక్షిప్త-అర్థ-పద-అక్షరమ్ — సంక్షిప్తమైన అర్థము కలిగిన పదములతో, అక్షరములతో.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (10): కస్తస్య శక్నుయాద్వక్తుం గుణాన్ కార్త్స్న్యేన మాధవ । కిం తు దేవస్య మహతః సంక్షిప్తార్థపదాక్షరమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (11): శక్తితశ్చరితం వక్ష్యే ప్రసాదాత్తస్య ధీమతః । అప్రాప్య తు తతోఽనుజ్ఞాం న శక్యః స్తోతుమీశ్వరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (12): యదా తేనాభ్యనుజ్ఞాతః స్తుతో వై స తదా మయా । అనాదినిధనస్యాహం జగద్యోనేర్మహాత్మనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (13): నామ్నాం కించిత్సముద్దేశం వక్ష్యామ్యవ్యక్తయోనినః । వరదస్య వరేణ్యస్య విశ్వరూపస్య ధీమతః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కృష్ణ — నల్లని వర్ణము గల కృష్ణ స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (14): శృణు నామ్నాం చ యం కృష్ణ యదుక్తం పద్మయోనినా । దశనామసహస్రాణి యాన్యాహ ప్రపితామహః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (15): తాని నిర్మథ్య మనసా దధ్నో ఘృతమివోద్ధృతమ్ । గిరేః సారం యథా హేమ పుష్పసారం యథా మధు తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (16): ఘృతాత్సారం యథా మండస్తథైతత్సారముద్ధృతమ్ । సర్వపాపాపహమిదం చతుర్వేదసమన్వితమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (17): ప్రయత్నేనాధిగంతవ్యం ధార్యం చ ప్రయతాత్మనా । మాంగళ్యం పౌష్టికం చైవ రక్షోఘ్నం పావనం మహత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (18): ఇదం భక్తాయ దాతవ్యం శ్రద్దధానాస్తికాయ చ । నాశ్రద్దధానరూపాయ నాస్తికాయాజితాత్మనే తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవం — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు; కృష్ణ — నల్లని వర్ణము గల కృష్ణ స్వరూపుడు; సహ — శత్రువుల బలమును సహించు పరాక్రమశాలి
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (19): యశ్చాభ్యసూయతే దేవం కారణాత్మానమీశ్వరమ్ । స కృష్ణ నరకం యాతి సహ పూర్వైః సహాత్మజైః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (20): ఇదం ధ్యానమిదం యోగమిదం ధ్యేయమనుత్తమమ్ । ఇదం జప్యమిదం జ్ఞానం రహస్యమిదముత్తమమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పరమాం — మాయకు అతీతమైన పరాశక్తి రూపుడు; గతిమ్ — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు; పవిత్రం — అపవిత్రతను పోగొట్టి పవిత్రము చేయు దివ్య శక్తి
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (21): యం జ్ఞాత్వా అంతకాలేపి గచ్ఛేత పరమాం గతిమ్ । పవిత్రం మంగళం మేధ్యం కల్యాణమిదముత్తమమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బ్రహ్మా — సృష్టికర్తయైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మ స్వరూపుడు; సర్వ — సమస్తము తానైన విశ్వ స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (22): ఇదం బ్రహ్మా పురా కృత్వా సర్వలోకపితామహః । సర్వ స్తవానాం రాజత్వే దివ్యానాం సమకల్పయత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (23): తదా ప్రభృతి చైవాయమీశ్వరస్య మహాత్మనః । స్తవరాజ ఇతి ఖ్యాతో జగత్యమరపూజితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (24): బ్రహ్మలోకాదయం స్వర్గే స్తవరాజోఽవతారితః । యతస్తండిః పురా ప్రాప తేన తండికృతోఽభవత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (25): స్వర్గాచ్చైవాత్ర భూర్లోకం తండినా హ్యవతారితః । సర్వమంగళమాంగళ్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (26): నిగదిష్యే మహాబాహో స్తవానాముత్తమం స్తవమ్ । బ్రహ్మణామపి యద్బ్రహ్మ పరాణామపి యత్పరమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (27): తేజసామపి యత్తేజస్తపసామపి యత్తపః । శాంతానామపి యః శాంతో ద్యుతీనామపి యా ద్యుతిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవ — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (28): దాంతానామపి యో దాంతో ధీమతామపి యా చ ధీః । దేవానామపి యో దేవ ఋషీణామపి యస్త్వృషిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యజ్ఞః — యజ్ఞ పురుషుడైన మహా విష్ణు స్వరూపుడు; శివః — మంగళ స్వరూపుడైన పరమ పవిత్ర శివుడు; రుద్రః — దుఃఖమును పోగొట్టు రుద్రుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (29): యజ్ఞానామపి యో యజ్ఞః శివానామపి యః శివః । రుద్రాణామపి యో రుద్రః ప్రభా ప్రభవతామపి తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యోగీ — నిరంతర ధ్యానమగ్నుడైన యోగీశ్వరుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (30): యోగినామపి యో యోగీ కారణానాం చ కారణమ్ । యతో లోకాః సంభవంతి న భవంతి యతః పునః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (31): సర్వభూతాత్మభూతస్య హరస్యామితతేజసః । అష్టోత్తరసహస్రం తు నామ్నాం శర్వస్య మే శృణు । యచ్ఛ్రుత్వా మనుజవ్యాఘ్ర సర్వాన్కామానవాప్స్యసి తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పాశం — సంసార బంధములకు హేతువైన పాశము తానే అయినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (32): ధ్యానమ్ । శాంతం పద్మాసనస్థం శశిధరముకుటం పంచవక్త్రం త్రినేత్రం శూలం వజ్రం చ ఖడ్గం పరశుమభయదం దక్షభాగే వహంతమ్ । నాగం పాశం చ ఘంటాం ప్రళయహుతవహం సాంకుశం వామభాగే నానాలంకారయుక్తం స్ఫటికమణినిభం పార్వతీశం నమామి ॥ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
స్తోత్రమ్ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ఓం — ప్రణవ స్వరూపము (పరబ్రహ్మ చిహ్నము); స్థిరః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; స్థాణుః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ప్రభుర్భీమః — సర్వసమర్థుడైన ప్రభువు మరియు భయంకరుడు; ప్రవరో — అందరిలో అత్యుత్తమమైన శ్రేష్ఠుడు; వరదో — కోరిన వరములను అనుగ్రహించు దయామయుడు; వరః — కోరుకోదగిన పరమ శ్రేష్ఠుడు; సర్వాత్మా — సమస్త జీవుల అంతరాత్మయై యున్నవాడు; సర్వవిఖ్యాతః — విశ్వమంతటా కీర్తింపబడు ప్రసిద్ధుడు; సర్వః — సమస్తము తానైన విశ్వ స్వరూపుడు; సర్వకరో — సమస్త కార్యములను చేయు సృష్టికర్త; భవః — సమస్త జీవులకు జన్మస్థానమైన భవుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (33): స్తోత్రమ్ । ఓం స్థిరః స్థాణుః ప్రభుర్భీమః ప్రవరో వరదో వరః । సర్వాత్మా సర్వవిఖ్యాతః సర్వః సర్వకరో భవః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
జటీ — జడలు ధరించిన యోగి; చర్మీ — ఢాల్ లేదా చర్మమును ధరించిన యోధుడు; శిఖండీ — నెమలి పించమును తలపై ధరించిన ముని; సర్వాంగః — సమస్త విశ్వమే అవయవములుగా కలవాడు; సర్వభావనః — సమస్త జీవుల ఉత్పత్తికి కారణమైనవాడు; హరశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; హరిణాక్షశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సర్వభూతహరః — ప్రళయకాలమున సమస్త జీవులను హరించువాడు; ప్రభుః — సమస్త విశ్వమును శాసించు సమర్థుడైన ప్రభువు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (34): జటీ చర్మీ శిఖండీ చ సర్వాంగః సర్వభావనః । హరశ్చ హరిణాక్షశ్చ సర్వభూతహరః ప్రభుః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ప్రవృత్తిశ్చ — కర్మ మార్గమైన సృష్టి ప్రవృత్తి రూపుడు; నివృత్తిశ్చ — మోక్ష మార్గమైన నివృత్తి రూపుడు; నియతః — నియమము తప్పని సత్య పురుషుడు; శాశ్వతో — మార్పులేని నిత్య సనాతనుడు; ధ్రువః — మార్పులేని నిత్య సత్యమైనవాడు; శ్మశానవాసీ — రుద్రునిగా శ్మశానమునందు వసించువాడు; భగవాన్ — షడ్గుణైశ్వర్య సంపన్నుడైన భగవంతుడు; ఖచరో — ఆకాశమునందు సంచరించు దివ్య పురుషుడు; గోచరోఽర్దనః — ఇంద్రియములకు గోచరించువాడు మరియు దుష్టులను శోధించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (35): ప్రవృత్తిశ్చ నివృత్తిశ్చ నియతః శాశ్వతో ధ్రువః । శ్మశానవాసీ భగవాన్ ఖచరో గోచరోఽర్దనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
అభివాద్యో — సర్వలోకముల చేత నమస్కరింపబడువాడు; మహాకర్మా — బ్రహ్మాండములను సృష్టించు గొప్ప కర్మలు చేయువాడు; తపస్వీ — ఉత్కృష్టమైన తపస్సు చేయు ముని వర్యుడు; భూతభావనః — సమస్త భూతములను సృష్టించి పోషించు దయామయుడు; ఉన్మత్తవేషప్రచ్ఛన్నః — పిచ్చివాని వలె వేషము ధరించి సంచరించు లీలామయుడు; సర్వలోకప్రజాపతిః — సమస్త లోకములలోని ప్రజలకు పతియైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (36): అభివాద్యో మహాకర్మా తపస్వీ భూతభావనః । ఉన్మత్తవేషప్రచ్ఛన్నః సర్వలోకప్రజాపతిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహారూపో — అత్యంత బృహత్తరమైన విశ్వరూపము కలవాడు; మహాకాయో — బ్రహ్మాండమే శీరముగా గల మహా దేహుడు; వృషరూపో — ధర్మదేవతయైన నంది రూపంలో ఉన్నవాడు; మహాయశాః — అనంతమైన కీర్తి ప్రతిష్ఠలు కలవాడు; మహాత్మా — సర్వోన్నతుడైన మహాత్ముడు; సర్వభూతాత్మా — సమస్త జీవుల అంతరాత్మయై యున్నవాడు; విశ్వరూపో — అనేక రూపములలో విశ్వాన్ని వ్యాపించినవాడు; మహాహనుః — సుదృఢమైన గొప్ప దవడలు కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (37): మహారూపో మహాకాయో వృషరూపో మహాయశాః । మహాత్మా సర్వభూతాత్మా విశ్వరూపో మహాహనుః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
లోకపాలోఽంతర్హితాత్మా — లోకపాలకుడు మరియు అంతర్యామియైన పరమాత్మ; ప్రసాదో — శాంతిని ప్రసాదించు దయామయుడు; హయగర్దభిః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; పవిత్రం — అపవిత్రతను పోగొట్టి పవిత్రము చేయు దివ్య శక్తి; మహాంశ్చైవ — అందరికంటే ఉత్కృష్టుడైన గొప్పవాడు; నియమో — సాధకుల నియమ పాలన తానే అయినవాడు; నియమాశ్రితః — శాస్త్ర నియమములను ఆశ్రయించి అనుగ్రహించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (38): లోకపాలోఽంతర్హితాత్మా ప్రసాదో హయగర్దభిః । పవిత్రం చ మహాంశ్చైవ నియమో నియమాశ్రితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సర్వకర్మా — సమస్త విశ్వ కర్మలను నిర్వర్తించువాడు; స్వయంభూత — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ఆదిరాదికరో — సృష్టికి మూలమైనవాడు మరియు సృష్టిని ప్రారంభించినవాడు; నిధిః — సమస్త జీవులకు పరమ నిధి (దాచబడిన ధనము) వంటివాడు; సహస్రాక్షో — వేలాది కన్నులు కలవాడు (సర్వద్రష్ట); విశాలాక్షః — విశాలమైన కన్నులు కలవాడు (మహాదేవుడు); సోమో — ఆయన; నక్షత్రసాధకః — నక్షత్రములను నడిపించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (39): సర్వకర్మా స్వయంభూత ఆదిరాదికరో నిధిః । సహస్రాక్షో విశాలాక్షః సోమో నక్షత్రసాధకః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
చంద్రః — ఆనందమును కలిగించు చంద్ర స్వరూపుడు; సూర్యః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; శనిః — నవగ్రహములలో శనైశ్చర రూపమైనవాడు; కేతుర్గ్రహో — నవగ్రహములలో కేతు గ్రహ రూపము కలవాడు; గ్రహపతిర్వరః — సూర్యుడు మొదలైన నవగ్రహములకు అధిపతియైన శ్రేష్ఠుడు; అత్రిరత్ర్యా — అత్రి మహర్షి మరియు అనసూయల రూపంలో ఉన్నవాడు; నమస్కర్తా — నమస్కారము చేయు భక్తులను ఆదరించువాడు; మృగబాణార్పణోఽనఘః — బాణమును సంధించిన కిరాత రూపుడు మరియు పాపరహితుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (40): చంద్రః సూర్యః శనిః కేతుర్గ్రహో గ్రహపతిర్వరః । అత్రిరత్ర్యా నమస్కర్తా మృగబాణార్పణోఽనఘః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహాతపా — గొప్ప తపస్వియైనవాడు; ఘోరతపా — తీవ్రమైన ఘోరమైన తపస్సు ఆచరించువాడు; అదీనో — దీనత్వము లేని పరమ దయాళువు; దీనసాధకః — దీనులను మరియు సాధువులను రక్షించువాడు; సంవత్సరకరో — సంవత్సర రూప కాలచక్రాన్ని సృష్టించువాడు; మంత్రః — భక్తులను రక్షించు దివ్య మంత్ర స్వరూపుడు; ప్రమాణం — సత్యమును నిరూపించే పరమ ప్రమాణము తానే అయినవాడు; పరమం — అంతకంటె ఉత్కృష్టమైనది లేని పరమ తత్త్వము; తపః — తపస్సు మరియు జ్ఞానాగ్ని స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (41): మహాతపా ఘోరతపా అదీనో దీనసాధకః । సంవత్సరకరో మంత్రః ప్రమాణం పరమం తపః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యోగీ — నిరంతర ధ్యానమగ్నుడైన యోగీశ్వరుడు; యోజ్యో — ధ్యానము నందు చేర్చదగిన పరమ పూజ్యుడు; మహాబీజో — సృష్టికి మూలమైన గొప్ప బీజము కలవాడు; మహారేతా — సృష్టి శక్తికి మూలమైన దివ్య వీర్యము కలవాడు; మహాబలః — అసమానమైన శారీరక బలము కలవాడు; సువర్ణరేతాః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సర్వజ్ఞః — భూత భవిష్యత్ వర్తమాన కాలములను తెలిసిన సర్వజ్ఞుడు; సుబీజో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; బీజవాహనః — బీజమును మోయు ప్రాణ రూప వాహనము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (42): యోగీ యోజ్యో మహాబీజో మహారేతా మహాబలః । సువర్ణరేతాః సర్వజ్ఞః సుబీజో బీజవాహనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దశబాహుస్త్వనిమిషో — పది చేతులు కలవాడు మరియు రెప్పపాటు లేని జ్ఞాననేత్రుడు; నీలకంఠ — విషమును మింగి నీలి రంగు కంఠము కలవాడైన దయామయుడు; ఉమాపతిః — ఉమాదేవికి భర్తయైన పరమశివుడు; విశ్వరూపః — సమస్త బ్రహ్మాండమే రూపముగా గల విశ్వరూపుడు; స్వయం — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; శ్రేష్ఠో — అందరికంటే అత్యుత్తమమైనవాడు; బలవీరో — బలవంతుడైన పరాక్రమశాలి; బలో — బలము మరియు ఉత్సాహ రూపుడు; గణః — ప్రమథ గణముల రూపంలో ఉన్నవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (43): దశబాహుస్త్వనిమిషో నీలకంఠ ఉమాపతిః । విశ్వరూపః స్వయం శ్రేష్ఠో బలవీరో బలో గణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గణకర్తా — ప్రమథ గణములను సృష్టించిన అధిపతి; గణపతిర్దిగ్వాసాః — గణములకు పతి మరియు దిక్కులనే వస్త్రములుగా గల దిగంబరుడు; కామ — భక్తుల సత్సంకల్పములను నెరవేర్చు కామస్వరూపుడు; ఏవ — మాత్రమే (కచ్చితముగా); మంత్రవిత్పరమో — మంత్రముల రహస్యము తెలిసిన పరమోత్కృష్టుడు; మంత్రః — భక్తులను రక్షించు దివ్య మంత్ర స్వరూపుడు; సర్వభావకరో — సమస్త సృష్టి భావములను కలుగజేయువాడు; హరః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (44): గణకర్తా గణపతిర్దిగ్వాసాః కామ ఏవ చ । మంత్రవిత్పరమో మంత్రః సర్వభావకరో హరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కమండలుధరో — తపోముద్రలో కమండలమును ధరించినవాడు; ధన్వీ — పినాక ధనస్సును ధరించిన గొప్ప విలుకాడు; బాణహస్తః — చేతిలో బాణములను ధరించిన జగద్విజేత; కపాలవాన్ — చేతిలో బ్రహ్మకపాలమును ధరించినవాడు; అశనీ — వజ్రాయుధము వలె శక్తివంతమైనవాడు; శతఘ్నీ — శతఘ్నిమనెడి వందల ప్రాణములను తీయు ఆయుధ రూపము కలవాడు; ఖడ్గీ — జ్ఞాన ఖడ్గమును చేతబూనినవాడు; పట్టిశీ — పట్టిశమనెడి ఆయుధమును ధరించినవాడు; చాయుధీ — ఆయుధములను ధరించిన జగద్రక్షకుడు; మహాన్ — అపరిమితమైన మహత్వము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (45): కమండలుధరో ధన్వీ బాణహస్తః కపాలవాన్ । అశనీ శతఘ్నీ ఖడ్గీ పట్టిశీ చాయుధీ మహాన్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
స్రువహస్తః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సురూపశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; తేజస్తేజస్కరో — తేజస్సులలో శ్రేష్ఠమైన తేజస్సును ప్రసాదించువాడు; నిధిః — సమస్త జీవులకు పరమ నిధి (దాచబడిన ధనము) వంటివాడు; ఉష్ణీషీ — కిరీటమును లేదా జటాజూటపు ముడిని ధరించినవాడు; సువక్త్రశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ఉదగ్రో — సదా ఉన్నతమైన స్థితిలో విరాజిల్లువాడు; వినతస్తథా — వినయము కలవారి యెడల లొంగియుండువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (46): స్రువహస్తః సురూపశ్చ తేజస్తేజస్కరో నిధిః । ఉష్ణీషీ చ సువక్త్రశ్చ ఉదగ్రో వినతస్తథా తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దీర్ఘశ్చ — అనంతమైన నిడివి గల విశాల రూపుడు; హరికేశశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సుతీర్థః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; కృష్ణ — నల్లని వర్ణము గల కృష్ణ స్వరూపుడు; ఏవ — మాత్రమే (కచ్చితముగా); సృగాలరూపః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సిద్ధార్థో — సదా సిద్ధించిన ప్రయోజనములు కలవాడు; ముండః — కపాల ముండనము (గుండు) చేసుకున్నవాడు; సర్వశుభంకరః — సర్వులకు సదా శుభములను కలిగించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (47): దీర్ఘశ్చ హరికేశశ్చ సుతీర్థః కృష్ణ ఏవ చ । సృగాలరూపః సిద్ధార్థో ముండః సర్వశుభంకరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
అజశ్చ — పుట్టుక లేనివాడు (స్వయంభూవుడు); బహురూపశ్చ — అనేక దివ్య రూపములు కలవాడు; గంధధారీ — దివ్యమైన సుగంధమును ధరించినవాడు; కపర్ద్యపి — జటాజూటమును ధరించిన కపర్ది; ఊర్ధ్వరేతా — కామవికారములను జయించిన జితేంద్రియుడు; ఊర్ధ్వలింగ — ఊర్ధ్వముఖమైన లింగ స్వరూపము కలవాడు; ఊర్ధ్వశాయీ — ఊర్ధ్వ ముఖముగా శయనించు యోగ నిద్రారూపుడు; నభఃస్థలః — ఆకాశ స్థానంలో వెలిగే చిదాకాశ రూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (48): అజశ్చ బహురూపశ్చ గంధధారీ కపర్ద్యపి । ఊర్ధ్వరేతా ఊర్ధ్వలింగ ఊర్ధ్వశాయీ నభఃస్థలః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
త్రిజటీ — మూడు జడలను ధరించిన ముని రూపుడు; చీరవాసాశ్చ — నార వస్త్రములను ధరించిన ముని రూపుడు; రుద్రః — దుఃఖమును పోగొట్టు రుద్రుడు; సేనాపతిర్విభుః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; అహశ్చరో — పగటి పూట సూర్య రూపంలో సంచరించువాడు; నక్తంచరస్తిగ్మమన్యుః — రాత్రి తిరుగు నిశాచరుడు మరియు తీవ్రమైన కోపము కలవాడు; సువర్చసః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (49): త్రిజటీ చీరవాసాశ్చ రుద్రః సేనాపతిర్విభుః । అహశ్చరో నక్తంచరస్తిగ్మమన్యుః సువర్చసః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గజహా — గజాసురుని సంహరించి చర్మమును వలిచినవాడు; దైత్యహా — లోక కంటకులైన దైత్యులను సంహరించువాడు; కాలో — మహా ప్రళయకాల స్వరూపుడైన కాళుడు; లోకధాతా — లోకములను రక్షించి పోషించు విధాత; గుణాకరః — సమస్త సద్గుణములకు నిలయమైనవాడు; సింహశార్దూలరూపశ్చ — సింహము మరియు పులి రూపములలో పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించువాడు; ఆర్ద్రచర్మాంబరావృతః — రక్తము కారుచున్న గజచర్మమును వస్త్రముగా ధరించినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (50): గజహా దైత్యహా కాలో లోకధాతా గుణాకరః । సింహశార్దూలరూపశ్చ ఆర్ద్రచర్మాంబరావృతః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కాలయోగీ — కాలముతో యోగమును (సంధిని) కలిగించు యోగీశ్వరుడు; మహానాదః — ప్రళయ శంఖ నాదము చేయువాడు; సర్వకామశ్చతుష్పథః — అన్ని కోరికలు తీరు మార్గము మరియు నలుగు కూడలి వంటివాడు; నిశాచరః — రాత్రి వేళ సంచరించు లీలామయుడు; ప్రేతచారీ — శ్మశానమున ప్రేతములతో కూడి సంచరించు లీలామయుడు; భూతచారీ — సమస్త భూతకోటి (ప్రాణుల) యందు చరించువాడు; మహేశ్వరః — సమస్త సృష్టికి పరమేశ్వరుడైన మహేశ్వరుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (51): కాలయోగీ మహానాదః సర్వకామశ్చతుష్పథః । నిశాచరః ప్రేతచారీ భూతచారీ మహేశ్వరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బహుభూతో — అనేక ప్రాణుల రూపంలో తానే ఉన్నవాడు; బహుధరః — అనేక రూపములలో సృష్టిని ధరించువాడు; స్వర్భానురమితో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; గతిః — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు; నృత్యప్రియో — తాండవ నృత్యమును ఇష్టపడు నటరాజు; నిత్యనర్తో — నిరంతరము సృష్టి లయ తాండవము చేయువాడు; నర్తకః — తాండవ నృత్యము చేయు నటరాజ స్వామి; సర్వలాలసః — భక్తుల యెడల అపరిమితమైన ప్రేమ కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (52): బహుభూతో బహుధరః స్వర్భానురమితో గతిః । నృత్యప్రియో నిత్యనర్తో నర్తకః సర్వలాలసః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఘోరో — దుష్టులకు భయంకరమైన రుద్ర స్వరూపుడు; మహాతపాః — అనంత కాలము తపస్సు ఆచరించువాడు; పాశో — సంసార బంధములకు హేతువైన పాశము తానే అయినవాడు; నిత్యో — కాలమునకు అతీతుడైన నిత్యుడు; గిరిరుహో — పర్వతములపై పెరిగే వృక్షముల వలె కొలువైయున్నవాడు; నభః — ఆకాశ స్వరూపుడైన శూన్య రూపుడు; సహస్రహస్తో — వేలాది చేతులతో అభయమిచ్చువాడు; విజయో — సదా జయమును పొందు విజయ స్వరూపుడు; వ్యవసాయో — నిశ్చలమైన సంకల్పము మరియు పరిశ్రమ రూపమైనవాడు; హ్యతంద్రితః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (53): ఘోరో మహాతపాః పాశో నిత్యో గిరిరుహో నభః । సహస్రహస్తో విజయో వ్యవసాయో హ్యతంద్రితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
అధర్షణో — దుష్టుల చేత ఎదిరింపబడని ధీరుడు; ధర్షణాత్మా — దుష్టులను అణచివేసే ప్రతాపశాలి; యజ్ఞహా — దక్షయజ్ఞ నాశకుడు; కామనాశకః — కామదేవుని (మన్మథుడిని) భస్మము చేసినవాడు; దక్షయాగాపహారీ — దక్షుని యజ్ఞమును ధ్వంసం చేసిన వీరభద్ర రూపుడు; సుసహో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మధ్యమస్తథా — సృష్టి స్థితి లయములలో మధ్యమ స్థితి (స్థితి కారక విష్ణువు) అయినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (54): అధర్షణో ధర్షణాత్మా యజ్ఞహా కామనాశకః । దక్షయాగాపహారీ చ సుసహో మధ్యమస్తథా తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
తేజోపహారీ — శత్రువుల తేజస్సును హరించు పరాక్రమశాలి; బలహా — దుష్టుల బలాన్ని హరించువాడు; ముదితోఽర్థోఽజితోఽవరః — సంతోషించువాడు, ధన రూపము, జయింపబడనివాడు మరియు శ్రేష్ఠుడు; గంభీరఘోషో — మేఘగర్జన వంటి గంభీరమైన ప్రణవ నాదము కలవాడు; గంభీరో — సముద్రము వలె అత్యంత గంభీరమైన మనస్సు కలవాడు; గంభీరబలవాహనః — గంభీరమైన బలము గల నంది వాహనము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (55): తేజోపహారీ బలహా ముదితోఽర్థోఽజితోఽవరః । గంభీరఘోషో గంభీరో గంభీరబలవాహనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
న్యగ్రోధరూపో — మర్రిచెట్టు రూపంలో సకల జీవులకు నీడనిచ్చువాడు; న్యగ్రోధో — సంసార వృక్షమును ఛేదించు మర్రిచెట్టు వంటివాడు; వృక్షకర్ణస్థితిర్విభుః — వృక్షములపై కణ కణమున నివసించు సర్వవ్యాపి; సుతీక్ష్ణదశనశ్చైవ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మహాకాయో — బ్రహ్మాండమే శీరముగా గల మహా దేహుడు; మహాననః — విశాలమైన ముఖము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (56): న్యగ్రోధరూపో న్యగ్రోధో వృక్షకర్ణస్థితిర్విభుః । సుతీక్ష్ణదశనశ్చైవ మహాకాయో మహాననః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
విష్వక్సేనో — విష్వక్సేనుని వలె విఘ్నములను తొలగించు విష్ణు రూపుడు; హరిర్యజ్ఞః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సంయుగాపీడవాహనః — యుద్ధమున ముందుండి నడిచే నంది వాహనము కలవాడు; తీక్ష్ణతాపశ్చ — సూర్యుని వలె తీవ్రమైన వేడిని కలిగించువాడు; హర్యశ్వః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సహాయః — భక్తులకు సదా సహాయము చేయు మిత్రుడు; కర్మకాలవిత్ — జీవుల కర్మలను, వాటి ఫలితాలు ఇచ్చే సమయమును తెలిసినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (57): విష్వక్సేనో హరిర్యజ్ఞః సంయుగాపీడవాహనః । తీక్ష్ణతాపశ్చ హర్యశ్వః సహాయః కర్మకాలవిత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
విష్ణుప్రసాదితో — మహావిష్ణువు చేత పూజింపబడి ప్రసన్నుడైనవాడు; యజ్ఞః — యజ్ఞ పురుషుడైన మహా విష్ణు స్వరూపుడు; సముద్రో — రత్నాకరమైన సువిశాల సముద్ర స్వరూపుడు; బడబాముఖః — సముద్రమును దహించు బడబాగ్ని ముఖము కలవాడు; హుతాశనసహాయశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ప్రశాంతాత్మా — రాగద్వేషాలు లేని అత్యంత ప్రశాంతమైన మనస్సు కలవాడు; హుతాశనః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (58): విష్ణుప్రసాదితో యజ్ఞః సముద్రో బడబాముఖః । హుతాశనసహాయశ్చ ప్రశాంతాత్మా హుతాశనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఉగ్రతేజా — భయంకరమైన తీవ్ర తేజస్సు కలవాడు; మహాతేజా — కోట్లాది సూర్యుల దివ్య తేజస్సు కలవాడు; జన్యో — యుద్ధమున జయమును కలిగించువాడు; విజయకాలవిత్ — విజయమును పొందుటకు తగిన కాలమును తెలిసినవాడు; జ్యోతిషామయనం — నక్షత్ర గ్రహ సంచారమునకు కారణమైన కాలచక్రము; సిద్ధిః — సమస్త కార్య సిద్ధి స్వరూపుడు; సర్వవిగ్రహ — సమస్త విగ్రహములు (ఆకారములు) తన రూపముగా కలవాడు; ఏవ — మాత్రమే (కచ్చితముగా)
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (59): ఉగ్రతేజా మహాతేజా జన్యో విజయకాలవిత్ । జ్యోతిషామయనం సిద్ధిః సర్వవిగ్రహ ఏవ చ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
శిఖీ — జుట్టు ముడి వేసుకున్న తపోధనుడు లేదా నెమలి వాహనుడు; ముండీ — ముండమాలలను ధరించిన శివయోగి; జటీ — జడలు ధరించిన యోగి; జ్వాలీ — అగ్ని జ్వాలలతో కూడిన తేజస్సు కలవాడు; మూర్తిజో — దివ్య మూర్తుల నుండి వ్యక్తమగువాడు; మూర్ధగో — సహస్రార చక్రమునందు శిరస్సున నివసించువాడు; బలీ — మహా బలశాలియైనవాడు; వేణవీ — వేణువును ధరించిన కృష్ణ రూపుడు; పణవీ — పణవమనెడి వాద్యమును వాయించువాడు; తాలీ — తాటి చెట్టు వలె ఉన్నతమైన ధ్వజము గలవాడు; ఖలీ — కల్లలాడువాని వలె నటించువాడు లేదా ధాన్యపు కల్లము వంటివాడు; కాలకటంకటః — కాలమునకే కాలమైన యమ సంహారకుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (60): శిఖీ ముండీ జటీ జ్వాలీ మూర్తిజో మూర్ధగో బలీ । వేణవీ పణవీ తాలీ ఖలీ కాలకటంకటః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
నక్షత్రవిగ్రహమతిర్గుణబుద్ధిర్లయోఽగమః — నక్షత్ర రూప బుద్ధి కలవాడు, త్రిగుణ స్వరూపుడు మరియు లయ కారకుడు; ప్రజాపతిర్విశ్వబాహుర్విభాగః — ప్రజాపతి రూపుడు, విశ్వమంతటా చేతులు కలవాడు మరియు విభాగకర్త; సర్వగోఽముఖః — అన్ని దిక్కుల యందు ముఖము కల సర్వవ్యాపి
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (61): నక్షత్రవిగ్రహమతిర్గుణబుద్ధిర్లయోఽగమః । ప్రజాపతిర్విశ్వబాహుర్విభాగః సర్వగోఽముఖః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
విమోచనః — భక్తులను సంసార బంధముల నుండి విడిపించువాడు; సుసరణో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; హిరణ్యకవచోద్భవః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మేఢ్రజో — సృష్టి జననేంద్రియముల యందు ప్రాణ శక్తిగా ఉండువాడు; బలచారీ — తన బల పరాక్రమములతో సంచరించువాడు; మహీచారీ — భూమిపై కాలినడకన సంచరించు ముని రూపుడు; స్రుతస్తథా — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (62): విమోచనః సుసరణో హిరణ్యకవచోద్భవః । మేఢ్రజో బలచారీ చ మహీచారీ స్రుతస్తథా తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సర్వతూర్యనినాదీ — సమస్త వాయిద్యముల శబ్దముగా వినబడువాడు; సర్వాతోద్యపరిగ్రహః — సమస్త వాయిద్యములను ఆదరించు సంగీతలోలుడు; వ్యాలరూపో — సర్ప రూపములను అలంకారముగా ధరించినవాడు; గుహావాసీ — గుహలలో లేదా బుద్ధి గుహలో నివసించువాడు; గుహో — రహస్యమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వ రూపుడు; మాలీ — మాలలను ధరించినవాడు; తరంగవిత్ — సంసార తరంగములను లేదా నదీ తరంగములను తెలిసినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (63): సర్వతూర్యనినాదీ చ సర్వాతోద్యపరిగ్రహః । వ్యాలరూపో గుహావాసీ గుహో మాలీ తరంగవిత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
త్రిదశస్త్రికాలధృక్కర్మసర్వబంధవిమోచనః — దేవతలకు సాయపడువాడు, త్రికాలములను ధరించినవాడు మరియు కర్మబంధముల నుండి విముక్తి చేయువాడు; బంధనస్త్వసురేంద్రాణాం — అసుర రాజులైన బలి చక్రవర్తి మొదలైనవారిని బంధించినవాడు; యుధిశత్రువినాశనః — యుద్ధరంగమున శత్రువులను సంహరించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (64): త్రిదశస్త్రికాలధృక్కర్మసర్వబంధవిమోచనః । బంధనస్త్వసురేంద్రాణాం యుధిశత్రువినాశనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సాంఖ్యప్రసాదో — సాంఖ్య యోగ జ్ఞానము ద్వారా ప్రసన్నుడగువాడు; దుర్వాసాః — దుర్వాస మహర్షి రూపమైనవాడు; సర్వసాధునిషేవితః — సమస్త సాధువుల చేత సేవింపబడువాడు; ప్రస్కందనో — ప్రళయకాలమున శత్రువులను కదిలించి నాశనము చేయువాడు; విభాగజ్ఞో — యజ్ఞ భాగములను చక్కగా విభజించి తెలిసినవాడు; అతుల్యో — తనతో సాటిలేని అసమానమైనవాడు; యజ్ఞభాగవిత్ — యజ్ఞములలో హవిర్భాగములను విభజించి గ్రహించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (65): సాంఖ్యప్రసాదో దుర్వాసాః సర్వసాధునిషేవితః । ప్రస్కందనో విభాగజ్ఞో అతుల్యో యజ్ఞభాగవిత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సర్వవాసః — సమస్త జీవులకు నివాస స్థానమైనవాడు; సర్వచారీ — అంతటా సంచరించు చైతన్య రూపుడు; దుర్వాసా — దుర్వాస మహర్షి రూపంలో కోపాన్ని ప్రదర్శించిన లీలామయుడు; వాసవోఽమరః — దేవరాజైన ఇంద్ర స్వరూపుడు; హైమో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; హేమకరోఽయజ్ఞః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సర్వధారీ — సువిశాల విశ్వాన్ని మోయు జగదాధారుడు; ధరోత్తమః — శేషనాగు వలె భూమిని మోయువారిలో శ్రేష్ఠుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (66): సర్వవాసః సర్వచారీ దుర్వాసా వాసవోఽమరః । హైమో హేమకరోఽయజ్ఞః సర్వధారీ ధరోత్తమః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
లోహితాక్షో — ఎర్రటి కన్నులు కలవాడు (శత్రుభయంకరుడు); మహాక్షశ్చ — గొప్ప ఇంద్రియములు లేదా గొప్ప అక్షములు కలవాడు; విజయాక్షో — విజయమును కలుగజేయు దివ్య నేత్రములు కలవాడు; విశారదః — సకల కార్యముల యందు అత్యంత నిపుణుడు; సంగ్రహో — సమస్త బ్రహ్మాండమును తనలో సంగ్రహించుకొనువాడు; నిగ్రహః — సమస్త దుష్ట శక్తులను అణచివేయువాడు; కర్తా — సమస్త విశ్వసృష్టికి కర్త (కర్మలు చేయువాడు); సర్పచీరనివాసనః — సర్పములను యజ్ఞోపవీతములుగా, నార చీరలను వస్త్రములుగా ధరించినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (67): లోహితాక్షో మహాక్షశ్చ విజయాక్షో విశారదః । సంగ్రహో నిగ్రహః కర్తా సర్పచీరనివాసనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ముఖ్యోఽముఖ్యశ్చ — ముఖ్యమైనవాడు మరియు లీల యందు సామాన్యుని వలె ఉండువాడు; దేహశ్చ — సమస్త జీవుల దేహ స్వరూపుడు; కాహలిః — కాహలమనెడి శబ్ద విశేషము కలవాడు; సర్వకామదః — కోరిన కోరికలన్నింటినీ నెరవేర్చు దయామయుడు; సర్వకాలప్రసాదశ్చ — ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహించు ప్రసన్న స్వరూపుడు; సుబలో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; బలరూపధృత్ — మహా బలవంతుడైన రూపాన్ని ధరించినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (68): ముఖ్యోఽముఖ్యశ్చ దేహశ్చ కాహలిః సర్వకామదః । సర్వకాలప్రసాదశ్చ సుబలో బలరూపధృత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సర్వకామవరశ్చైవ — అన్ని కోరికలలో శ్రేష్ఠమైన మోక్షాన్ని ఇచ్చువాడు; సర్వదః — యాచించిన వారికి సమస్తమును ఇచ్చు దాత; సర్వతోముఖః — అన్ని వైపులా ముఖము కలవాడు (విశ్వతోముఖుడు); ఆకాశనిర్విరూపశ్చ — ఆకాశము వలె నిరాకారుడు మరియు రూపము లేనివాడు; నిపాతీ — శత్రువులను కిందకు పడద్రోయువాడు; హ్యవశః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ఖగః — ఆకాశమున విహరించు పక్షి రూపమైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (69): సర్వకామవరశ్చైవ సర్వదః సర్వతోముఖః । ఆకాశనిర్విరూపశ్చ నిపాతీ హ్యవశః ఖగః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
రౌద్రరూపోఽంశురాదిత్యో — ఉగ్ర రూపము, కిరణము మరియు సూర్య రూపుడు; బహురశ్మిః — కోట్లాది సూర్యుల కిరణములు కలవాడు; సువర్చసీ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; వసువేగో — వసువుల వలె అత్యంత వేగము కలవాడు; మహావేగో — మహా వాయు వేగము కలవాడు; మనోవేగో — మనస్సు యొక్క వేగముతో ప్రయాణింపగలవాడు; నిశాచరః — రాత్రి వేళ సంచరించు లీలామయుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (70): రౌద్రరూపోఽంశురాదిత్యో బహురశ్మిః సువర్చసీ । వసువేగో మహావేగో మనోవేగో నిశాచరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సర్వవాసీ — అంతటా నివసించు సర్వవ్యాపి; శ్రియావాసీ — లక్ష్మీదేవి సమేతుడై ఐశ్వర్యమునందు నివసించువాడు; ఉపదేశకరోఽకరః — జ్ఞానోపదేశము చేయువాడు మరియు అక్షర స్వరూపుడు; మునిరాత్మనిరాలోకః — నిశ్శబ్ద ముని మరియు స్వయంప్రకాశ ఆత్మ రూపుడు; సంభగ్నశ్చ — దుష్టుల గర్వమును భంగము చేయువాడు; సహస్రదః — వేలాదిగా వరములను ఐశ్వర్యములను ఇచ్చువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (71): సర్వవాసీ శ్రియావాసీ ఉపదేశకరోఽకరః । మునిరాత్మనిరాలోకః సంభగ్నశ్చ సహస్రదః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పక్షీ — గరుడుడు మొదలైన పక్షుల రూపమైనవాడు; పక్షరూపశ్చ — పక్షముల రూపంలో కాలమును విభజించువాడు; అతిదీప్తో — అత్యంత ప్రకాశవంతమైన తేజస్సు కలవాడు; విశాం — సమస్త ప్రజలకు ఆశ్రయుడైన ప్రభువు; పతిః — సమస్త విశ్వమునకు రక్షకుడైన పతి (ప్రభువు); ఉన్మాదో — భక్తులను తన భక్తి రసమున ముంచెత్తువాడు; మదనః — సుందర రూపుడైన మన్మథుని వంటివాడు; కామో — ధర్మానుకూలమైన కామస్వరూపుడు; హ్యశ్వత్థోఽర్థకరో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; యశః — కీర్తి ప్రతిష్ఠల రూపమైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (72): పక్షీ చ పక్షరూపశ్చ అతిదీప్తో విశాం పతిః । ఉన్మాదో మదనః కామో హ్యశ్వత్థోఽర్థకరో యశః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వామదేవశ్చ — అందమైనవాడు మరియు సౌమ్య రూప శివుడు; వామశ్చ — ఎడమ భాగమున పార్వతిని ధరించిన అర్ధనారీశ్వరుడు; ప్రాగ్దక్షిణశ్చ — తూర్పు మరియు దక్షిణ దిక్కుల రూపుడు; వామనః — బలిని అనుగ్రహించిన వామనావతార విష్ణువు; సిద్ధయోగీ — సిద్ధులైన యోగులకు ఆరాధ్యుడైన యోగీశ్వరుడు; మహర్షిశ్చ — గొప్ప ఋషియైన వ్యాసాది రూపమైనవాడు; సిద్ధార్థః — సమస్త కోరికలు సిద్ధించినవాడు; సిద్ధసాధకః — సిద్ధులను సాధకులను అనుగ్రహించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (73): వామదేవశ్చ వామశ్చ ప్రాగ్దక్షిణశ్చ వామనః । సిద్ధయోగీ మహర్షిశ్చ సిద్ధార్థః సిద్ధసాధకః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
భిక్షుశ్చ — జగద్గురువైన భిక్షువు; భిక్షురూపశ్చ — ధర్మ రక్షణ కొరకు భిక్షువు (యాచకుని) రూపము ధరించినవాడు; విపణో — క్రయవిక్రయములు లేని నిష్కామ స్వరూపుడు; మృదురవ్యయః — మృదువైన స్వభావము కలవాడు మరియు నాశనము లేనివాడు; మహాసేనో — కుమారస్వామి సేనాధిపతి రూపమైనవాడు; విశాఖశ్చ — కుమారస్వామి రూపమైన విశాఖుడు; షష్టిభాగో — కాలమునందలి షష్టి భాగముల రూపమైనవాడు; గవాం — గోవుల యొక్క లేదా ఇంద్రియముల యొక్క సంరక్షకుడు; పతిః — సమస్త విశ్వమునకు రక్షకుడైన పతి (ప్రభువు)
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (74): భిక్షుశ్చ భిక్షురూపశ్చ విపణో మృదురవ్యయః । మహాసేనో విశాఖశ్చ షష్టిభాగో గవాం పతిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వజ్రహస్తశ్చ — చేతిలో వజ్రాయుధమును ధరించిన ఇంద్ర రూపుడు; విష్కంభీ — సృష్టికి ఆధార స్తంభమైన విశ్వాధారుడు; చమూస్తంభన — శత్రు సైన్యములను స్తంభింపజేయువాడు; ఏవ — మాత్రమే (కచ్చితముగా); వృత్తావృత్తకరస్తాలో — జీవన చక్రాన్ని తిప్పువాడు మరియు కరతాళ ధ్వని స్వరూపుడు; మధుర్మధుకలోచనః — మధువు (తేనె) వంటి మధురమైన నేత్రములు కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (75): వజ్రహస్తశ్చ విష్కంభీ చమూస్తంభన ఏవ చ । వృత్తావృత్తకరస్తాలో మధుర్మధుకలోచనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వాచస్పత్యో — సకల విద్యా వాక్పతియైన బృహస్పతి రూపుడు; వాజసనో — అన్నమును ప్రసాదించు యజ్ఞ స్వరూపుడు; నిత్యమాశ్రమపూజితః — ఎల్లప్పుడూ ఆశ్రమముల యందు పూజింపబడువాడు; బ్రహ్మచారీ — నిరంతరము బ్రహ్మచింతన చేయు నిష్టాగరిష్ఠుడు; లోకచారీ — లోకముల యందు సంచరించు యోగీశ్వరుడు; సర్వచారీ — అంతటా సంచరించు చైతన్య రూపుడు; విచారవిత్ — భక్తుల అంతఃకరణ విచారమును తెలిసినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (76): వాచస్పత్యో వాజసనో నిత్యమాశ్రమపూజితః । బ్రహ్మచారీ లోకచారీ సర్వచారీ విచారవిత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఈశాన — సమస్త విద్యలకు మరియు సృష్టికి అధిపతి; ఈశ్వరః — అపరిమితమైన ఐశ్వర్యము గల సర్వేశ్వరుడు; కాలో — మహా ప్రళయకాల స్వరూపుడైన కాళుడు; నిశాచారీ — రాత్రి సంచారము చేయు యోగీశ్వరుడు; పినాకభృత్ — పినాకధనుర్ధారియైన పరమశివుడు; నిమిత్తస్థో — నిమిత్త కారణములలో అంతర్లీనముగా ఉండువాడు; నిమిత్తం — సృష్టికి నిమిత్త కారణమైనవాడు; నందిర్నందికరో — నందీశ్వరుడు మరియు ఆనందాన్ని ఇచ్చువాడు; హరిః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (77): ఈశాన ఈశ్వరః కాలో నిశాచారీ పినాకభృత్ । నిమిత్తస్థో నిమిత్తం చ నందిర్నందికరో హరిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
నందీశ్వరశ్చ — నందికి ఈశ్వరుడైన శివుడు; నందీ — నంది వాహనుడు లేదా సమృద్ధి గలవాడు; నందనో — భక్తులకు ఆనందమును కలిగించువాడు; నందివర్ధనః — ఆనందమును వృద్ధి చేయువాడు; భగహారీ — జీవుల దారిద్ర్యమును మరియు భగమును హరించువాడు; నిహంతా — సమస్త పాపములను శత్రువులను నశింపజేయువాడు; కాలో — మహా ప్రళయకాల స్వరూపుడైన కాళుడు; బ్రహ్మా — సృష్టికర్తయైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మ స్వరూపుడు; పితామహః — బ్రహ్మదేవునికి తండ్రియైన తాత వంటివాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (78): నందీశ్వరశ్చ నందీ చ నందనో నందివర్ధనః । భగహారీ నిహంతా చ కాలో బ్రహ్మా పితామహః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
చతుర్ముఖో — బ్రహ్మదేవుని వలె నాలుగు ముఖములు కలవాడు; మహాలింగశ్చారులింగస్తథైవ — మహాలింగ రూపము, సుందర లింగ రూపము అయినవాడు; లింగాధ్యక్షః — లింగ రూపాన్ని పర్యవేక్షించు జగత్ప్రభువు; సురాధ్యక్షో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; యోగాధ్యక్షో — సమస్త యోగ సాధనలను పర్యవేక్షించు అధిపతి; యుగావహః — యుగములను ముందుకు నడిపించు కాల స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (79): చతుర్ముఖో మహాలింగశ్చారులింగస్తథైవ చ । లింగాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో యోగాధ్యక్షో యుగావహః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బీజాధ్యక్షో — సృష్టికి కారణమైన ప్రధాన బీజములను పర్యవేక్షించువాడు; బీజకర్తా — సృష్టికి మూలమైన బీజమును సృష్టించినవాడు; అధ్యాత్మానుగతో — అధ్యాత్మ విద్య ద్వారా పొందదగినవాడు; బలః — సమస్త జీవులకు శక్తిని ప్రసాదించు బల స్వరూపుడు; ఇతిహాసః — పురాతన ఇతిహాస గ్రంథముల స్వరూపుడు; సకల్పశ్చ — సంకల్పముతో కూడిన సృష్టికర్త; గౌతమోఽథ — గౌతమ మహర్షి రూపంలో అవతరించినవాడు; నిశాకరః — రాత్రిని కలిగించు చంద్ర స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (80): బీజాధ్యక్షో బీజకర్తా అధ్యాత్మానుగతో బలః । ఇతిహాసః సకల్పశ్చ గౌతమోఽథ నిశాకరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దంభో — దండన చేయు సమయమున దంభమును ప్రదర్శించువాడు; హ్యదంభో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; వైదంభో — దంబ రహితుడైన పరమ పవిత్ర పురుషుడు; వశ్యో — భక్తితో జయించదగిన పరమ సులభుడు; వశకరః — సర్వమును తన వశమున ఉంచుకొనువాడు; కలిః — కలియుగ స్వరూపుడు లేదా వివాద నివారకుడు; లోకకర్తా — లోకములను సృష్టించిన సృష్టికర్త; పశుపతిర్మహాకర్తా — జీవులనే పశువులకు పతి మరియు సృష్టికర్త; హ్యనౌషధః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (81): దంభో హ్యదంభో వైదంభో వశ్యో వశకరః కలిః । లోకకర్తా పశుపతిర్మహాకర్తా హ్యనౌషధః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
అక్షరం — నాశనము లేని పరబ్రహ్మ స్వరూపుడు; పరమం — అంతకంటె ఉత్కృష్టమైనది లేని పరమ తత్త్వము; బ్రహ్మ — సత్యజ్ఞానానంత స్వరూపమైన పరబ్రహ్మము; బలవచ్ఛక్ర — ఇంద్రుని కంటే బలవంతుడైన దేవదేవుడు; ఏవ — మాత్రమే (కచ్చితముగా); నీతిర్హ్యనీతిః — ధర్మానుకూలమైన నీతి మరియు లీల యందలి అనీతి రూపుడు; శుద్ధాత్మా — ఎట్టి మలినము లేని పరిశుద్ధమైన ఆత్మ రూపుడు; శుద్ధో — నిర్మలమైన సత్య స్వరూపుడు; మాన్యో — సర్వలోకముల చేత పూజింపబడదగిన గౌరవనీయుడు; గతాగతః — సంసార చక్రమునందు రాకపోకల రూపమైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (82): అక్షరం పరమం బ్రహ్మ బలవచ్ఛక్ర ఏవ చ । నీతిర్హ్యనీతిః శుద్ధాత్మా శుద్ధో మాన్యో గతాగతః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బహుప్రసాదః — అపరిమితమైన అనుగ్రహాన్ని వర్షించువాడు; సుస్వప్నో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; దర్పణోఽథ — సమస్త జగత్తును ప్రతిబింబించే అద్దము వంటివాడు; త్వమిత్రజిత్ — శత్రువులను జయించిన పరాక్రమవంతుడు; వేదకారో — సకల వేదములను రచించిన వేద స్వరూపుడు; మంత్రకారో — మంత్రములను సృష్టించిన మహర్షి రూపమైనవాడు; విద్వాన్ — సమస్తమును తెలిసిన పరమ విద్వాంసుడు; సమరమర్దనః — యుద్ధమున శత్రువులను మర్దించువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (83): బహుప్రసాదః సుస్వప్నో దర్పణోఽథ త్వమిత్రజిత్ । వేదకారో మంత్రకారో విద్వాన్ సమరమర్దనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహామేఘనివాసీ — కైలాసమనెడి మేఘముల పైభాగమున నివసించువాడు; మహాఘోరో — ప్రళయకాలమున అత్యంత భయంకరుడు; వశీకరః — భక్తుల భక్తికి వశీభూతుడగువాడు; అగ్నిజ్వాలో — అగ్ని వంటి తీక్షణమైన కాంతి కలవాడు; మహాజ్వాలో — మహా తేజస్సు గల అగ్నిజ్వాలల రూపుడు; అతిధూమ్రో — అత్యంత నల్లని ధూమ్ర వర్ణము కలవాడు; హుతో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; హవిః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (84): మహామేఘనివాసీ చ మహాఘోరో వశీకరః । అగ్నిజ్వాలో మహాజ్వాలో అతిధూమ్రో హుతో హవిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వృషణః — ధర్మ స్వరూపుడు (వృషభ రూపుడు); శంకరో — సుఖములను ప్రసాదించు శంకరుడు; నిత్యవర్చస్వీ — ఎన్నడూ తరిగిపోని దివ్య కాంతి కలవాడు; ధూమకేతనః — ధూమమే జెండాగా గల అగ్ని స్వరూపుడు; నీలస్తథాంగలుబ్ధశ్చ — నీలి వర్ణము గలవాడు మరియు దేహభాగములపై అనురాగము కలవాడు; శోభనో — సమస్త శుభములకు ఆధారమైన సుందరుడు; నిరవగ్రహః — ఎట్టి అడ్డంకులు లేని సర్వతంత్ర స్వతంత్రుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (85): వృషణః శంకరో నిత్యవర్చస్వీ ధూమకేతనః । నీలస్తథాంగలుబ్ధశ్చ శోభనో నిరవగ్రహః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
స్వస్తిదః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; స్వస్తిభావశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; భాగీ — హవిర్భాగములను స్వీకరించు అర్హత కలవాడు; భాగకరో — యజ్ఞములలో దేవతలకు భాగములను కల్పించువాడు; లఘుః — అతి తేలికైన సూక్ష్మ స్వరూపుడు; ఉత్సంగశ్చ — సమస్త సృష్టిని ఒడిలో ఉంచుకున్న ఆశ్రయదాత; మహాంగశ్చ — విశ్వమంతటా వ్యాపించిన గొప్ప అవయవములు కలవాడు; మహాగర్భపరాయణః — బ్రహ్మాండములను తన గర్భమునందు దాచుకున్నవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (86): స్వస్తిదః స్వస్తిభావశ్చ భాగీ భాగకరో లఘుః । ఉత్సంగశ్చ మహాంగశ్చ మహాగర్భపరాయణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కృష్ణవర్ణః — నీలమేఘ వర్ణము లేదా నల్లని రంగు కలవాడు; సువర్ణశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ఇంద్రియం — జీవుల జ్ఞానేంద్రియ కర్మేంద్రియ స్వరూపుడు; సర్వదేహినామ్ — సమస్త దేహధారులైన జీవుల యందు నివసించువాడు; మహాపాదో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మహాహస్తో — అభయమును ఇచ్చు గొప్ప హస్తములు కలవాడు; మహాకాయో — బ్రహ్మాండమే శీరముగా గల మహా దేహుడు; మహాయశాః — అనంతమైన కీర్తి ప్రతిష్ఠలు కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (87): కృష్ణవర్ణః సువర్ణశ్చ ఇంద్రియం సర్వదేహినామ్ । మహాపాదో మహాహస్తో మహాకాయో మహాయశాః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహామూర్ధా — వేలాది శిరస్సులు కలవాడు (సహస్రశీర్షుడు); మహామాత్రో — మహా గజములను అదుపు చేయు అంకుశము వంటివాడు; మహానేత్రో — మూడు పెద్ద కన్నులు కలవాడు; నిశాలయః — ప్రళయ రాత్రి యందు సమస్తమును లయం చేసుకొనువాడు; మహాంతకో — యమునికి సైతం అంతమును కలిగించు మహాకాలుడు; మహాకర్ణో — విశ్వమంతటా వినగల గొప్ప చెవులు కలవాడు; మహోష్ఠశ్చ — సుందరమైన పెదవులు కలవాడు; మహాహనుః — సుదృఢమైన గొప్ప దవడలు కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (88): మహామూర్ధా మహామాత్రో మహానేత్రో నిశాలయః । మహాంతకో మహాకర్ణో మహోష్ఠశ్చ మహాహనుః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహానాసో — గొప్ప నాసిక కలవాడు; మహాకంబుర్మహాగ్రీవః — గొప్ప శంఖము వంటి కంఠము కలవాడు; శ్మశానభాక్ — శ్మశానమును తన క్రీడా స్థలముగా చేసుకున్నవాడు; మహావక్షా — సువిశాలమైన రొమ్ము కలవాడు; మహోరస్కో — గొప్ప వక్షఃస్థలము కలవాడు; హ్యంతరాత్మా — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మృగాలయః — అరణ్యము నిలయముగా కలవాడు లేదా జింకను చేతబూనినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (89): మహానాసో మహాకంబుర్మహాగ్రీవః శ్మశానభాక్ । మహావక్షా మహోరస్కో హ్యంతరాత్మా మృగాలయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
లంబనో — ప్రళయకాలమున సమస్తమును తనలో లయం చేసుకునే లంబ రూపుడు; లంబితోష్ఠశ్చ — సుదీర్ఘమైన సుందర పెదవులు కలవాడు; మహామాయః — అధిగమింప శక్యము కాని మహామాయ కలవాడు; పయోనిధిః — పాలసముద్ర స్వరూపుడైన శ్రీహరి; మహాదంతో — గొప్ప దంతములు కలవాడు; మహాదంష్ట్రో — భయంకరమైన కోరలు కలవాడు; మహాజిహ్వో — యజ్ఞ హవిస్సులను స్వీకరించు గొప్ప నాలుక కలవాడు; మహాముఖః — విశాలమైన ముఖద్వారము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (90): లంబనో లంబితోష్ఠశ్చ మహామాయః పయోనిధిః । మహాదంతో మహాదంష్ట్రో మహాజిహ్వో మహాముఖః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహానఖో — హిరణ్యకశిపుని సంహరించిన నరసింహ నఖముల రూపుడు; మహారోమా — వృక్షాదులనెడి రోమములు గల విశ్వరూపుడు; మహాకేశో — అనంతమైన జటాజూటపు కేశములు కలవాడు; మహాజటః — గొప్ప జటాజూటము కలవాడు; ప్రసన్నశ్చ — సదా భక్తులపై కరుణాదృష్టితో ప్రసన్నుడై ఉండువాడు; ప్రసాదశ్చ — అనుగ్రహ రూపమైన పరమ ప్రసాదము; ప్రత్యయో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; గిరిసాధనః — మేరు పర్వతమును ధనస్సుగా చేసుకున్నవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (91): మహానఖో మహారోమా మహాకేశో మహాజటః । ప్రసన్నశ్చ ప్రసాదశ్చ ప్రత్యయో గిరిసాధనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
స్నేహనోఽస్నేహనశ్చైవ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; అజితశ్చ — ఎవరి చేతనూ జయింపబడనివాడు; మహామునిః — మహా మునుల యందు శ్రేష్ఠుడైనవాడు; వృక్షాకారో — వృక్షము వలె ఆశ్రయమును పండ్లను ఇచ్చు రూపము కలవాడు; వృక్షకేతురనలో — వృక్ష ధ్వజము కలవాడు మరియు అగ్ని స్వరూపుడు; వాయువాహనః — వాయువును వాహనముగా కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (92): స్నేహనోఽస్నేహనశ్చైవ అజితశ్చ మహామునిః । వృక్షాకారో వృక్షకేతురనలో వాయువాహనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గండలీ — గండ స్థలము నలంకరించుకున్నవాడు; మేరుధామా — మేరు పర్వతము నివాస స్థానముగా గలవాడు; దేవాధిపతిరేవ — ఇంద్రాది దేవతలకు సైతం చక్రవర్తియైనవాడు; అథర్వశీర్షః — అథర్వవేద శిరోభాగమైన ఉపనిషత్ స్వరూపుడు; సామాస్య — సామవేద ప్రియుడైన పరమేశ్వరుడు; ఋక్సహస్రామితేక్షణః — వేలకొద్దీ ఋగ్వేద మంత్రముల ద్వారా స్తుతింపబడు అపరిమిత నేత్రుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (93): గండలీ మేరుధామా చ దేవాధిపతిరేవ చ । అథర్వశీర్షః సామాస్య ఋక్సహస్రామితేక్షణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యజుః — యజుర్వేద మంత్ర స్వరూపుడు; పాదభుజో — పాదములే చేతులుగా సకల దిశలలో వ్యాపించినవాడు; గుహ్యః — ఉపనిషత్తుల యందు అత్యంత రహస్యముగా చెప్పబడినవాడు; ప్రకాశో — సమస్త జగత్తును వెలిగించు స్వయంప్రకాశము; జంగమస్తథా — కదిలే సమస్త చైతన్య స్వరూపుడు; అమోఘార్థః — సదా సఫలమయ్యే ప్రయోజనములను ఇచ్చువాడు; ప్రసాదశ్చ — అనుగ్రహ రూపమైన పరమ ప్రసాదము; అభిగమ్యః — భక్తులు సులభముగా శరణు వేడదగినవాడు; సుదర్శనః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (94): యజుః పాదభుజో గుహ్యః ప్రకాశో జంగమస్తథా । అమోఘార్థః ప్రసాదశ్చ అభిగమ్యః సుదర్శనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఉపకారః — సమస్త జీవులకు మేలు చేయు ఉపకార రూపుడు; ప్రియః — భక్తులకు అత్యంత ప్రియమైన ప్రేమమయుడు; సర్వః — సమస్తము తానైన విశ్వ స్వరూపుడు; కనకః — బంగారము వలె మెరిసే దేహకాంతి కలవాడు; కాంచనచ్ఛవిః — బంగారము వలె ధగధగలాడే మేనిఛాయ కలవాడు; నాభిర్నందికరో — సృష్టికి కేంద్రమైన నాభి మరియు సంతోషకారుడు; భావః — సమస్త భావములకు మూలమైన పరమాత్మ; పుష్కరస్థపతిః — ఆకాశ రూపుడైన విశ్వకర్మ; స్థిరః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (95): ఉపకారః ప్రియః సర్వః కనకః కాంచనచ్ఛవిః । నాభిర్నందికరో భావః పుష్కరస్థపతిః స్థిరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ద్వాదశస్త్రాసనశ్చాద్యో — ద్వాదశ (పన్నెండు) సూర్యుల రూపమైన ఆదిపురుషుడు; యజ్ఞో — యజ్ఞ కర్మ స్వరూపుడైన పరమశివుడు; యజ్ఞసమాహితః — యజ్ఞము నందు నిశ్చల సమాధి స్థితిలో ఉండువాడు; నక్తం — రాత్రి కాలపు నిశ్శబ్ద స్వరూపుడు; కలిశ్చ — కలియుగ రూపంలో అధర్మమును నశింపజేయువాడు; కాలశ్చ — సర్వమును లయం చేయు కాల స్వరూపుడు; మకరః — మకర (మొసలి) రూపంలో గంగాదేవికి వాహనమైనవాడు; కాలపూజితః — కాలము చేత మరియు కాల స్వరూపుల చేత పూజింపబడువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (96): ద్వాదశస్త్రాసనశ్చాద్యో యజ్ఞో యజ్ఞసమాహితః । నక్తం కలిశ్చ కాలశ్చ మకరః కాలపూజితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సగణో — తన ప్రమథ గణములతో కూడియుండువాడు; గణకారశ్చ — గణములను నడుపువాడు; భూతవాహనసారథిః — భూతములను వాహనముగా కలవాడు మరియు జగన్నాటక సారథి; భస్మశయో — భస్మము (విభూతి) పై శయనించు యోగి; భస్మగోప్తా — భస్మమును (విభూతిని) రక్షించువాడు లేదా విభూతి ధరించువాడు; భస్మభూతస్తరుర్గణః — భస్మధారణ చేసిన ప్రమథ గణములతో కూడినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (97): సగణో గణకారశ్చ భూతవాహనసారథిః । భస్మశయో భస్మగోప్తా భస్మభూతస్తరుర్గణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
లోకపాలస్తథాఽలోకో — లోకపాలుడు మరియు లోకములకు అతీతుడైన నిర్గుణుడు; మహాత్మా — సర్వోన్నతుడైన మహాత్ముడు; సర్వపూజితః — బ్రహ్మ విష్ణు ఇంద్రాది దేవతల చేత పూజింపబడువాడు; శుక్లస్త్రిశుక్లః — తెల్లనివాడు మరియు మనో వాక్ కాయముల యందు పవిత్రుడు; సంపన్నః — సమస్త గుణైశ్వర్యములతో నిండియున్నవాడు; శుచిర్భూతనిషేవితః — పవిత్రులైన భక్తుల చేత సేవింపబడువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (98): లోకపాలస్తథాఽలోకో మహాత్మా సర్వపూజితః । శుక్లస్త్రిశుక్లః సంపన్నః శుచిర్భూతనిషేవితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఆశ్రమస్థః — గృహస్థాది చతురాశ్రమములకు ఆశ్రయుడైనవాడు; క్రియావస్థో — సమస్త క్రియల యొక్క అవస్థలలో నిలిచియుండువాడు; విశ్వకర్మమతిర్వరః — విశ్వకర్మ వలె బుద్ధిమంతుడైన జగన్నిర్మాత; విశాలశాఖస్తామ్రోష్ఠో — విశాలమైన శాఖలు (బాహువులు) మరియు ఎర్రటి పెదవులు కలవాడు; హ్యంబుజాలః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సునిశ్చలః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (99): ఆశ్రమస్థః క్రియావస్థో విశ్వకర్మమతిర్వరః । విశాలశాఖస్తామ్రోష్ఠో హ్యంబుజాలః సునిశ్చలః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కపిలః — కపిల మహర్షి రూపంలో ఉన్నవాడు; కపిశః — ఎర్రటి పింగళ వర్ణపు జుట్టు కలవాడు; శుక్ల — స్వచ్ఛమైన తెల్లని వర్ణము కలవాడు; ఆయుశ్చైవ — సమస్త జీవుల ఆయువు తానే అయినవాడు; పరోఽపరః — దూరమున ఉన్నవారికి మరియు దగ్గర ఉన్నవారికి అంతటా వ్యాపించినవాడు; గంధర్వో — సంగీత ప్రియుడైన గంధర్వ స్వరూపుడు; హ్యదితిస్తార్క్ష్యః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సువిజ్ఞేయః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సుశారదః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (100): కపిలః కపిశః శుక్ల ఆయుశ్చైవ పరోఽపరః । గంధర్వో హ్యదితిస్తార్క్ష్యః సువిజ్ఞేయః సుశారదః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పరశ్వధాయుధో — పరశువు (గొడ్డలి) ఆయుధముగా కలవాడు; దేవో — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు; హ్యనుకారీ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సుబాంధవః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; తుంబవీణో — తుంబురుని వీణను వాయించు సంగీతలోలుడు; మహాక్రోధ — అధర్మమును చూసి తీవ్రమైన కోపము ప్రదర్శించువాడు; ఊర్ధ్వరేతా — కామవికారములను జయించిన జితేంద్రియుడు; జలేశయః — జలములపై శయనించు నారాయణ స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (101): పరశ్వధాయుధో దేవో హ్యనుకారీ సుబాంధవః । తుంబవీణో మహాక్రోధ ఊర్ధ్వరేతా జలేశయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఉగ్రో — సంహార కాలమున రుద్రరూపమైన ఉగ్రుడు; వంశకరో — వంశమును నిలిపి ఉంచు పుత్ర పౌత్రాది కారకుడు; వంశో — సమస్త సృష్టికి మూలవంశమైనవాడు; వంశనాదో — మురళీ గానము చేయు వేణునాద రూపుడు; హ్యనిందితః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సర్వాంగరూపో — సమస్త అవయవముల యందు సౌందర్య రూపుడు; మాయావీ — తన మాయా శక్తితో జగత్తును నడిపించు లీలాధరుడు; సుహృదో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; హ్యనిలోఽనలః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (102): ఉగ్రో వంశకరో వంశో వంశనాదో హ్యనిందితః । సర్వాంగరూపో మాయావీ సుహృదో హ్యనిలోఽనలః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బంధనో — భక్తులను తన ప్రేమతో బంధించువాడు; బంధకర్తా — జీవులను కర్మపాశములతో బంధించువాడు; సుబంధనవిమోచనః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; యజ్ఞారిః — అధర్మ యజ్ఞములకు శత్రువైనవాడు; కామారిర్మహాదంష్ట్రో — మన్మథుని శత్రువు మరియు భయంకరమైన కోరలు కలవాడు; మహాయుధః — త్రిశూలము వంటి గొప్ప ఆయుధము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (103): బంధనో బంధకర్తా చ సుబంధనవిమోచనః । స యజ్ఞారిః స కామారిర్మహాదంష్ట్రో మహాయుధః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బహుధా — అనేక విధములుగా వ్యక్తమయ్యేవాడు; నిందితః — పాపుల దృష్టిలో నిందింపబడినట్లు నటించువాడు; శర్వః — సమస్త సృష్టిని సంహార కాలమున లయం చేయు శర్వుడు; శంకరః — మంగళములను సుఖములను కలిగించు శంకరుడు; శంకరోఽధనః — దారిద్ర్యమును పోగొట్టి ఐశ్వర్యమును ఇచ్చువాడు; అమరేశో — దేవతలకు ప్రభువైనవాడు; మహాదేవో — దేవుళ్లకు దేవుడైన మహాదేవుడు; విశ్వదేవః — విశ్వాన్ని ప్రకాశింపజేయు దివ్య దేవుడు; సురారిహా — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (104): బహుధా నిందితః శర్వః శంకరః శంకరోఽధనః । అమరేశో మహాదేవో విశ్వదేవః సురారిహా తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
అహిర్బుధ్న్యోఽనిలాభశ్చ — పాతాళమునందుండు అహిర్బుధ్న్య రుద్రుడు మరియు వాయు కాంతి కలవాడు; చేకితానో — సమస్తమును స్పష్టముగా తెలిసిన సర్వజ్ఞుడు; హవిస్తథా — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; అజైకపాచ్చ — ఏకపాద రూపుడైన అజైకపాత్ రుద్రుడు; కాపాలీ — కపాలమును చేతబూనిన కాపాలి; త్రిశంకురజితః — త్రిశంకు స్వర్గమును దాటిన జయశీలుడు; శివః — మంగళ స్వరూపుడైన పరమ పవిత్ర శివుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (105): అహిర్బుధ్న్యోఽనిలాభశ్చ చేకితానో హవిస్తథా । అజైకపాచ్చ కాపాలీ త్రిశంకురజితః శివః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ధన్వంతరిర్ధూమకేతుః — వైద్య నారాయణుడైన ధన్వంతరి మరియు తోకచుక్క రూపమైన అగ్ని; స్కందో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; వైశ్రవణస్తథా — కుబేరుని రూపంలో ధనాన్ని ఇచ్చువాడు; ధాతా — సమస్త జగత్తును సృష్టించి పోషించు విధాత; శక్రశ్చ — దేవేంద్రుని రూపమైనవాడు; విష్ణుశ్చ — సర్వవ్యాపకుడైన విష్ణు స్వరూపుడు; మిత్రస్త్వష్టా — ద్వాదశాదిత్యులలో మిత్రుడు మరియు త్వష్ట; ధ్రువో — స్థిరమైన నక్షత్ర రూపమైనవాడు; ధరః — భూమిని ధరించిన కూర్మ వరాహాది స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (106): ధన్వంతరిర్ధూమకేతుః స్కందో వైశ్రవణస్తథా । ధాతా శక్రశ్చ విష్ణుశ్చ మిత్రస్త్వష్టా ధ్రువో ధరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ప్రభావః — అద్భుతమైన దివ్య ప్రభావము కలవాడు; సర్వగో — అంతటా వ్యాపించి యున్న సర్వవ్యాపి; వాయురర్యమా — వాయువు మరియు పితృదేవతల అధిపతియైన అర్యముడు; సవితా — సమస్త జగత్తును సృష్టించి వెలిగించు సూర్యుడు; రవిః — తేజస్సును ఇచ్చు సూర్య స్వరూపుడు; ఉషంగుశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; విధాతా — కర్మఫలములను ఇచ్చే విధాత (బ్రహ్మ); మాంధాతా — మాంధాత చక్రవర్తి రూపంలో పాలించినవాడు; భూతభావనః — సమస్త భూతములను సృష్టించి పోషించు దయామయుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (107): ప్రభావః సర్వగో వాయురర్యమా సవితా రవిః । ఉషంగుశ్చ విధాతా చ మాంధాతా భూతభావనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
విభుర్వర్ణవిభావీ — అనంతరూపుడు మరియు సకల వర్ణములను సృష్టించినవాడు; సర్వకామగుణావహః — సమస్త కామములను గుణములను ప్రసాదించువాడు; పద్మనాభో — నాభి యందు పద్మము కల మహావిష్ణు రూపుడు; మహాగర్భశ్చంద్రవక్త్రోఽనిలోఽనలః — మహాగర్భుడు, చంద్రబింబ వక్త్రుడు, వాయువు మరియు అగ్ని స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (108): విభుర్వర్ణవిభావీ చ సర్వకామగుణావహః । పద్మనాభో మహాగర్భశ్చంద్రవక్త్రోఽనిలోఽనలః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బలవాంశ్చోపశాంతశ్చ — అనంతమైన బలము కలవాడు మరియు ప్రశాంత హృదయుడు; పురాణః — అనాది కాలము నుండి ఉన్న పురాతన పురుషుడు; పుణ్యచంచురీ — పుణ్య కార్యముల ద్వారా కీర్తింపబడువాడు; కురుకర్తా — కురుక్షేత్రమునకు కర్త అయినవాడు; కురువాసీ — కురుక్షేత్రమునందు నివసించువాడు; కురుభూతో — కురుభూమి తానే అయిన విశ్వాత్ముడు; గుణౌషధః — సంసార వ్యాధిని నయం చేయు సద్గుణ రూప ఔషధము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (109): బలవాంశ్చోపశాంతశ్చ పురాణః పుణ్యచంచురీ । కురుకర్తా కురువాసీ కురుభూతో గుణౌషధః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సర్వాశయో — సమస్త జీవుల ఆశయము (ఆశ్రయము) అయినవాడు; దర్భచారీ — దర్భలను చేతబూని యజ్ఞ కర్మలు చేయువాడు; సర్వేషాం — సమస్త జీవులకు ప్రభువైనవాడు; ప్రాణినాం — సమస్త ప్రాణికోటికి జీవన స్వరూపుడు; పతిః — సమస్త విశ్వమునకు రక్షకుడైన పతి (ప్రభువు); దేవదేవః — దేవతలకు సైతం దేవుడైన పరమేశ్వరుడు; సుఖాసక్తః — సదా సుఖ స్వరూపమునందు ఆసక్తి కలవాడు; సదసత్సర్వరత్నవిత్ — సత్తు అసత్తు మరియు సమస్త రత్నములను తెలిసినవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (110): సర్వాశయో దర్భచారీ సర్వేషాం ప్రాణినాం పతిః । దేవదేవః సుఖాసక్తః సదసత్సర్వరత్నవిత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కైలాసగిరివాసీ — పరమ పవిత్ర కైలాస పర్వతముపై నివసించువాడు; హిమవద్గిరిసంశ్రయః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; కూలహారీ — ప్రవాహముతో గట్టులను హరించువాడు (సంహారకుడు); కూలకర్తా — నదీ తీరములను నిర్మించువాడు; బహువిద్యో — సకల విద్యలను తెలిసిన జ్ఞానమూర్తి; బహుప్రదః — భక్తులకు అడిగినవన్నీ సమృద్ధిగా ఇచ్చువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (111): కైలాసగిరివాసీ చ హిమవద్గిరిసంశ్రయః । కూలహారీ కూలకర్తా బహువిద్యో బహుప్రదః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వణిజో — వ్యాపారము చేయు వర్తక రూపంలో న్యాయమును కాపాడువాడు; వర్ధకీ — విశ్వాన్ని నిర్మించిన సూత్రధారియైన వడ్రంగి (విశ్వకర్మ); వృక్షో — కల్పవృక్ష రూపంలో కోరికలను తీర్చువాడు; వకులశ్చందనశ్ఛదః — వకుల (పొగడ) చెట్టు మరియు గంధపు చెట్టు ఆకులతో అర్చింపబడువాడు; సారగ్రీవో — సుదృఢమైన గొప్ప కంఠము కలవాడు; మహాజత్రురలోలశ్చ — గొప్ప భుజములు కలవాడు మరియు చంచలత్వము లేనివాడు; మహౌషధః — జన్మ మృత్యు రోగములను నశింపజేయు దివ్యౌషధము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (112): వణిజో వర్ధకీ వృక్షో వకులశ్చందనశ్ఛదః । సారగ్రీవో మహాజత్రురలోలశ్చ మహౌషధః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సిద్ధార్థకారీ — భక్తుల కోరికలను సిద్ధంపజేయువాడు; సిద్ధార్థశ్ఛందోవ్యాకరణోత్తరః — సిద్ధార్థుడు, ఛందస్సు మరియు వ్యాకరణమునకు అతీతుడైనవాడు; సింహనాదః — సింహగర్జన వంటి ప్రళయ నాదము చేయువాడు; సింహదంష్ట్రః — సింహము వంటి కోరలు కలవాడు; సింహగః — సింహ వాహనముపై ప్రయాణించువాడు; సింహవాహనః — సింహమును వాహనముగా కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (113): సిద్ధార్థకారీ సిద్ధార్థశ్ఛందోవ్యాకరణోత్తరః । సింహనాదః సింహదంష్ట్రః సింహగః సింహవాహనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ప్రభావాత్మా — దివ్య ప్రభావములతో కూడిన ఆత్మ స్వరూపుడు; జగత్కాలస్థాలో — జగత్తును లయం చేయు పాత్రను చేతబూనినవాడు; లోకహితస్తరుః — లోకమునకు మేలు చేయు కల్పవృక్షము వంటివాడు; సారంగో — సారంగ ధనస్సును ధరించినవాడు లేదా చాతక పక్షి రూపమైనవాడు; నవచక్రాంగః — నవ వ్యూహములతో కూడిన దేహము కలవాడు; కేతుమాలీ — నక్షత్రములనెడి మాలలను ధరించినవాడు; సభావనః — సమస్త సృష్టిని భావన (రక్షణ) చేయువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (114): ప్రభావాత్మా జగత్కాలస్థాలో లోకహితస్తరుః । సారంగో నవచక్రాంగః కేతుమాలీ సభావనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
భూతాలయో — సమస్త ప్రాణులకు నిలయమైన ఆశ్రయదాత; భూతపతిరహోరాత్రమనిందితః — భూతపతి, పగలు రాత్రి తానే అయిన దోషరహితుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (115): భూతాలయో భూతపతిరహోరాత్రమనిందితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వాహితా — సమస్త భక్తుల భారమును మోయువాడు; సర్వభూతానాం — సమస్త ప్రాణికోటికి నాథుడైనవాడు; నిలయశ్చ — సమస్త జీవులకు తుది నిలయమైనవాడు; విభుర్భవః — సర్వవ్యాపకుడైన సృష్టి కారకుడు; అమోఘః — వ్యర్థము కాని దివ్య సంకల్పము కలవాడు; సంయతో — ఇంద్రియ నిగ్రహము కలవాడు; హ్యశ్వో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; భోజనః — సమస్త జీవుల ఆకలిని తీర్చు అన్న రూపుడు; ప్రాణధారణః — సమస్త జీవుల ప్రాణములను నిలిపి ఉంచువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (116): వాహితా సర్వభూతానాం నిలయశ్చ విభుర్భవః । అమోఘః సంయతో హ్యశ్వో భోజనః ప్రాణధారణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ధృతిమాన్ — అపరిమితమైన ఓర్పు, ధైర్యము కలవాడు; మతిమాన్ — సమస్త జీవుల బుద్ధి స్వరూపుడైన జ్ఞానధనుడు; దక్షః — సమస్త కార్యములను సమర్థవంతముగా చేయు దక్షుడు; సత్కృతశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; యుగాధిపః — యుగములకు రక్షకుడైన అధిపతి; గోపాలిర్గోపతిర్గ్రామో — గోవులను రక్షించువాడు, ఇంద్రియాలకు ప్రభువు మరియు జీవుల సమూహ రూపమైనవాడు; గోచర్మవసనో — గోవృషభ చర్మమును వస్త్రముగా ధరించినవాడు; హరిః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (117): ధృతిమాన్ మతిమాన్ దక్షః సత్కృతశ్చ యుగాధిపః । గోపాలిర్గోపతిర్గ్రామో గోచర్మవసనో హరిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
హిరణ్యబాహుశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; తథా — అదేవిధంగా; గుహాపాలః — హృదయ గుహను రక్షించువాడు; ప్రవేశినామ్ — అంతర్గతముగా హృదయంలో ప్రవేశించువారికి లభ్యుడు; ప్రకృష్టారిర్మహాహర్షో — శత్రువులను సంహరించి గొప్ప ఆనందమును పొందువాడు; జితకామో — కామ క్రోధాదులను పూర్తిగా జయించినవాడు; జితేంద్రియః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (118): హిరణ్యబాహుశ్చ తథా గుహాపాలః ప్రవేశినామ్ । ప్రకృష్టారిర్మహాహర్షో జితకామో జితేంద్రియః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గాంధారశ్చ — సంగీతమున గాంధార స్వరము తానే అయినవాడు; సువాసశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; తపఃసక్తో — సదా తపస్సునందు నిమగ్నుడై ఉండువాడు; రతిర్నరః — భక్తులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చు నర రూపుడు; మహాగీతో — సామవేద గానమునకు మురిసిపోవువాడు; మహానృత్యో — తాండవ నృత్య ప్రదర్శకుడు; హ్యప్సరోగణసేవితః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (119): గాంధారశ్చ సువాసశ్చ తపఃసక్తో రతిర్నరః । మహాగీతో మహానృత్యో హ్యప్సరోగణసేవితః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మహాకేతుర్మహాధాతుర్నైకసానుచరశ్చలః — గొప్ప ధ్వజము, జగదాధారుడు, అనేక అనుచరులు కలవాడు; ఆవేదనీయ — భక్తిపూర్వక ప్రార్థనల ద్వారా తెలుసుకోదగినవాడు; ఆదేశః — శాసన రూపము మరియు ఉపదేశము అయినవాడు; సర్వగంధసుఖావహః — సమస్త సుగంధముల వలె సుఖాన్ని ఇచ్చువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (120): మహాకేతుర్మహాధాతుర్నైకసానుచరశ్చలః । ఆవేదనీయ ఆదేశః సర్వగంధసుఖావహః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
తోరణస్తారణో — తోరణము వలె మంగళకరుడు మరియు సంసారమును దాటించువాడు; వాతః — ప్రాణవాయు రూపమైన వాయుదేవుడు; పరిధీ — విశ్వమును రక్షించే కోట గోడ వంటి సరిహద్దు; పతిఖేచరః — ఆకాశమున సంచరించు పక్షులకు అధిపతి; సంయోగో — జీవాత్మ పరమాత్మల సంయోగ రూపమైనవాడు; వర్ధనో — భక్తుల ఐశ్వర్యమును వృద్ధి చేయువాడు; వృద్ధో — సృష్టికి పూర్వము నుండి ఉన్న జ్ఞాన వృద్ధుడు; అతివృద్ధో — సృష్టికంటే ముందే ఉన్న పురాతన పురుషుడు; గుణాధికః — త్రిగుణములకు అతీతుడైన పరమోత్కృష్టుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (121): తోరణస్తారణో వాతః పరిధీ పతిఖేచరః । సంయోగో వర్ధనో వృద్ధో అతివృద్ధో గుణాధికః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
నిత్య — ఎల్లప్పుడూ నిలిచియుండు సనాతనుడు; ఆత్మసహాయశ్చ — ఆత్మకు సదా తోడుగా ఉండు రక్షకుడు; దేవాసురపతిః — దేవ అసురులకు సార్వభౌముడు; పతిః — సమస్త విశ్వమునకు రక్షకుడైన పతి (ప్రభువు); యుక్తశ్చ — సదా యోగయుక్తుడై ఉండువాడు; యుక్తబాహుశ్చ — సమయానుకూలముగా బాహువులను చాచువాడు; దేవో — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు; దివిసుపర్వణః — స్వర్గలోకమందలి దేవతల రూపంలో పూజింపబడువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (122): నిత్య ఆత్మసహాయశ్చ దేవాసురపతిః పతిః । యుక్తశ్చ యుక్తబాహుశ్చ దేవో దివిసుపర్వణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఆషాఢశ్చ — ఆషాఢ మాస రూపుడు లేదా దండమును ధరించినవాడు; సుషాఢశ్చ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ధ్రువోఽథ — స్థిరమైనవాడు మరియు మంగళ స్వరూపుడు; హరిణో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; హరః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; వపురావర్తమానేభ్యో — కర్మఫలములను పొందు దేహ స్వరూపుడు; వసుశ్రేష్ఠో — అష్టవసువులలో శ్రేష్ఠుడైన అగ్ని రూపుడు; మహాపథః — మోక్షమునకు చేర్చు రాజమార్గమైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (123): ఆషాఢశ్చ సుషాఢశ్చ ధ్రువోఽథ హరిణో హరః । వపురావర్తమానేభ్యో వసుశ్రేష్ఠో మహాపథః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
శిరోహారీ — దక్షుని లేదా బ్రహ్మ యొక్క శిరస్సును ఖండించినవాడు; విమర్శశ్చ — సత్యాసత్యములను విచారించు విమర్శ స్వరూపుడు; సర్వలక్షణలక్షితః — సమస్త శుభ లక్షణములు కలిగిన దివ్యమూర్తి; అక్షశ్చ — ధర్మరూపమైన చక్రము గలవాడు; రథయోగీ — దేహమనెడి రథమును నడుపు యోగి; సర్వయోగీ — సమస్త యోగములకు మూలపురుషుడైనవాడు; మహాబలః — అసమానమైన శారీరక బలము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (124): శిరోహారీ విమర్శశ్చ సర్వలక్షణలక్షితః । అక్షశ్చ రథయోగీ చ సర్వయోగీ మహాబలః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సమామ్నాయోఽసమామ్నాయస్తీర్థదేవో — వేద స్వరూపుడు మరియు పుణ్యతీర్థములకు దేవతయైనవాడు; మహారథః — విశ్వాన్నే రథముగా చేసుకున్న మహారథుడు; నిర్జీవో — ప్రాణము లేని జడ వస్తువులలో సైతం ఉండువాడు; జీవనో — సమస్త ప్రాణులకు ప్రాణధారయైన జీవనము; మంత్రః — భక్తులను రక్షించు దివ్య మంత్ర స్వరూపుడు; శుభాక్షో — శుభప్రదమైన కన్నులు కలవాడు; బహుకర్కశః — దుష్టుల పట్ల అత్యంత కఠినముగా ఉండువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (125): సమామ్నాయోఽసమామ్నాయస్తీర్థదేవో మహారథః । నిర్జీవో జీవనో మంత్రః శుభాక్షో బహుకర్కశః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
రత్నప్రభూతో — అనంతమైన రత్నములను సృష్టించు సముద్ర రూపుడు; రక్తాంగో — ఎర్రటి దేహ వర్ణము కలవాడు; మహార్ణవనిపానవిత్ — మహాసముద్రమును ఔపోసన పట్టిన అగస్త్య రూపుడు; మూలం — సమస్త సృష్టికి మూలకారణమైన వేరు వంటివాడు; విశాలో — విశ్వమంతటా వ్యాపించిన విశాల రూపుడు; హ్యమృతో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; వ్యక్తావ్యక్తస్తపోనిధిః — వ్యక్త మరియు అవ్యక్త రూపము గల తపోనిధి
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (126): రత్నప్రభూతో రక్తాంగో మహార్ణవనిపానవిత్ । మూలం విశాలో హ్యమృతో వ్యక్తావ్యక్తస్తపోనిధిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఆరోహణోఽధిరోహశ్చ — ఆధ్యాత్మిక ఎదుగుదలకు సోపానము మరియు ఉన్నత స్థానమైనవాడు; శీలధారీ — ఉత్తమమైన శీలమును (నడవడికను) నేర్పువాడు; మహాయశాః — అనంతమైన కీర్తి ప్రతిష్ఠలు కలవాడు; సేనాకల్పో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మహాకల్పో — మహా ప్రళయకాల స్వరూపుడు; యోగో — జీవుడిని దేవుడితో కలిపే యోగ స్వరూపము; యుగకరో — యుగములను సృష్టించి మార్చువాడు; హరిః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (127): ఆరోహణోఽధిరోహశ్చ శీలధారీ మహాయశాః । సేనాకల్పో మహాకల్పో యోగో యుగకరో హరిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
యుగరూపో — కృత త్రేతా ద్వాపర కలియుగముల రూపమైనవాడు; మహారూపో — అత్యంత బృహత్తరమైన విశ్వరూపము కలవాడు; మహానాగహనో — మదగజమును సంహరించినవాడు; వధః — దుష్టులను శిక్షించు సంహార రూపుడు; న్యాయనిర్వపణః — ధర్మబద్ధముగా న్యాయమును తీర్చువాడు; పాదః — సమస్త ధర్మములకు మూలపాదమైనవాడు; పండితో — సకల శాస్త్ర కోవిదుడైన పరమ పండితుడు; హ్యచలోపమః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (128): యుగరూపో మహారూపో మహానాగహనో వధః । న్యాయనిర్వపణః పాదః పండితో హ్యచలోపమః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బహుమాలో — అనేక రుద్రాక్ష మాలలు లేదా పూలదండలు ధరించినవాడు; మహామాలః — రుద్రాక్షల లేదా కపాలముల పెద్ద మాలలను ధరించినవాడు; శశీ — చంద్రుని వలె వెలుగును చల్లదనాన్ని ఇచ్చువాడు; హరసులోచనః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; విస్తారో — సమస్త వేదసారమును విస్తరింపజేయువాడు; లవణః — సముద్రపు ఉప్పు రూపమైన రస స్వరూపుడు; కూపస్త్రియుగః — కూపము (బావి) వలె గంభీరుడు మరియు మూడు యుగములకు ప్రభువు; సఫలోదయః — సత్కర్మలకు సఫలమైన ఫలితాన్ని ఇచ్చువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (129): బహుమాలో మహామాలః శశీ హరసులోచనః । విస్తారో లవణః కూపస్త్రియుగః సఫలోదయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
త్రిలోచనో — మూడు కన్నులు (సూర్య, చంద్ర, అగ్ని నేత్రములు) కలవాడు; విషణ్ణాంగో — లీల యందు విషాదము నభినయించువాడు; మణివిద్ధో — మణిమయ కర్ణకుండలములను ధరించినవాడు; జటాధరః — జటాజూటమును ధరించిన తపోమయుడు; బిందుర్విసర్గః — ఓంకారమునందలి బిందువు మరియు విసర్గ స్వరూపుడు; సుముఖః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; శరః — శత్రువులను సంహరించు శరము (బాణము) వంటివాడు; సర్వాయుధః — సమస్త ఆయుధముల శక్తులు తన రూపముగా కలవాడు; సహః — శత్రువుల బలమును సహించు పరాక్రమశాలి
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (130): త్రిలోచనో విషణ్ణాంగో మణివిద్ధో జటాధరః । బిందుర్విసర్గః సుముఖః శరః సర్వాయుధః సహః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
నివేదనః — భక్తుల నివేదనలను స్వీకరించువాడు; సుఖాజాతః — సహజ సిద్ధమైన పరమానందము నుండి ఉద్భవించినవాడు; సుగంధారో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మహాధనుః — గొప్ప పినాక ధనస్సు కలవాడు; గంధపాలీ — సుగంధ ద్రవ్యములను రక్షించువాడు; భగవానుత్థానః — ఐశ్వర్యాది గుణములు కలిగి సృష్టి పురోగతికి కారణమైనవాడు; సర్వకర్మణామ్ — సమస్త కర్మలకు సాక్షియైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (131): నివేదనః సుఖాజాతః సుగంధారో మహాధనుః । గంధపాలీ చ భగవానుత్థానః సర్వకర్మణామ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
మంథానో — క్షీరసాగర మథనమునకు కారణమైన మంథర పర్వత రూపుడు; బహులో — అంతటా విస్తరించియున్న బహుళ స్వరూపుడు; వాయుః — సమస్త ప్రాణధారయైన వాయు స్వరూపుడు; సకలః — కళలతో కూడిన సాకార రూప శివుడు; సర్వలోచనః — సమస్తమును వీక్షించు దివ్య నేత్రములు కలవాడు; తలస్తాలః — కరతాళ ధ్వని స్వరూపుడు మరియు కాలమానము తెలిసినవాడు; కరస్థాలీ — చేతిని పాత్రగా చేసుకొని భిక్షను స్వీకరించువాడు; ఊర్ధ్వసంహననో — సుదృఢమైన ఉన్నతమైన దేహము కలవాడు; మహాన్ — అపరిమితమైన మహత్వము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (132): మంథానో బహులో వాయుః సకలః సర్వలోచనః । తలస్తాలః కరస్థాలీ ఊర్ధ్వసంహననో మహాన్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఛత్రం — భక్తులకు నీడనిచ్చు శ్వేతచ్ఛత్ర స్వరూపుడు; సుచ్ఛత్రో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; విఖ్యాతో — సర్వలోకములలో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు; లోకః — చతుర్దశ లోకముల స్వరూపుడు; సర్వాశ్రయః — సమస్త సృష్టికి ఏకైక ఆశ్రయమైనవాడు; క్రమః — క్రమశిక్షణ మరియు సృష్టి నియమ రూపమైనవాడు; ముండో — జ్ఞానము కొరకు శిరోముండనము గలవాడు; విరూపో — రూపము లేనివాడు లేదా వికృత రూపములను ధరించువాడు; వికృతో — విలక్షణమైన రూపము కలవాడు (శరీర వికారములు లేనివాడు); దండీ — న్యాయదండమును ధరించిన ధర్మాధికారి; కుండీ — కమండలమును ధరించిన యోగీశ్వరుడు; వికుర్వణః — చిత్ర విచిత్రములైన సృష్టి లీలలు చేయువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (133): ఛత్రం సుచ్ఛత్రో విఖ్యాతో లోకః సర్వాశ్రయః క్రమః । ముండో విరూపో వికృతో దండీ కుండీ వికుర్వణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
హర్యక్షః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; కకుభో — దిక్కుల రూపంలో వ్యాపించి యున్నవాడు; వజ్రీ — వజ్రము వలె కఠినమైన వజ్రాయుధ రూపుడు; శతజిహ్వః — వందలాది నాలుకలతో స్తుతింపబడువాడు; సహస్రపాత్ — వేలాది పాదములు కలవాడు (విశ్వరూపుడు); సహస్రమూర్ధా — వేలాది శిరస్సులు కలవాడు; దేవేంద్రః — దేవేంద్రుని రూపంలో అమరావతిని పాలించువాడు; సర్వదేవమయో — సమస్త దేవతల స్వరూపుడైన మహాదేవుడు; గురుః — సమస్త జగత్తుకు పరమ గురువైన దయామయుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (134): హర్యక్షః కకుభో వజ్రీ శతజిహ్వః సహస్రపాత్ । సహస్రమూర్ధా దేవేంద్రః సర్వదేవమయో గురుః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సహస్రబాహుః — వేలాది చేతులు కలవాడు; సర్వాంగః — సమస్త విశ్వమే అవయవములుగా కలవాడు; శరణ్యః — అందరూ శరణు పొందదగిన పరమ రక్షకుడు; సర్వలోకకృత్ — సమస్త లోకములను సృష్టించిన విశ్వకర్త; పవిత్రం — అపవిత్రతను పోగొట్టి పవిత్రము చేయు దివ్య శక్తి; త్రికకున్మంత్రః — మూడు శిఖరములు గల మంత్ర స్వరూపుడు; కనిష్ఠః — పరమాణువు కంటె సూక్ష్మమైన అతిచిన్న రూపము గలవాడు; కృష్ణపింగళః — నలుపు మరియు ఎరుపు రంగుల సమ్మేళన రూపము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (135): సహస్రబాహుః సర్వాంగః శరణ్యః సర్వలోకకృత్ । పవిత్రం త్రికకున్మంత్రః కనిష్ఠః కృష్ణపింగళః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బ్రహ్మదండవినిర్మాతా — సృష్టి నియమమైన బ్రహ్మదండమును సృష్టించినవాడు; శతఘ్నీపాశశక్తిమాన్ — శతఘ్ని, పాశము మరియు శక్తి ఆయుధములను ధరించినవాడు; పద్మగర్భో — పద్మము గర్భమునందు గల బ్రహ్మ రూపుడు; మహాగర్భో — విశ్వమును గర్భమున ధరించినవాడు; బ్రహ్మగర్భో — వేదములను తన గర్భమునందు ఉంచుకున్నవాడు; జలోద్భవః — జలము నుండి ఉద్భవించిన సృష్టి కారకుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (136): బ్రహ్మదండవినిర్మాతా శతఘ్నీపాశశక్తిమాన్ । పద్మగర్భో మహాగర్భో బ్రహ్మగర్భో జలోద్భవః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గభస్తిర్బ్రహ్మకృద్బ్రహ్మీ — కిరణముల స్వరూపుడు, వేదములను సృష్టించువాడు మరియు బ్రహ్మజ్ఞాని; బ్రహ్మవిద్బ్రాహ్మణో — బ్రహ్మమును తెలిసిన బ్రాహ్మణ రూపంలో వెలిగేవాడు; గతిః — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు; అనంతరూపో — అనంతమైన రూపములు ధరించినవాడు; నైకాత్మా — అనేక రూపములలో వ్యక్తమయ్యే ఏకైక పరమాత్మ; తిగ్మతేజాః — సహించరాని తీవ్రమైన తేజస్సు కలవాడు; స్వయంభువః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (137): గభస్తిర్బ్రహ్మకృద్బ్రహ్మీ బ్రహ్మవిద్బ్రాహ్మణో గతిః । అనంతరూపో నైకాత్మా తిగ్మతేజాః స్వయంభువః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఊర్ధ్వగాత్మా — ఊర్ధ్వ గమనము గల పరమాత్మ స్వరూపుడు; పశుపతిర్వాతరంహా — పశువులను బంధములనుండి విడిపించు వాయువేగము కలవాడు; మనోజవః — మనస్సు వలె అత్యంత వేగము కలవాడు; చందనీ — శీతలమైన చందనము వలె ప్రశాంతతను ఇచ్చువాడు; పద్మనాలాగ్రః — పద్మనాళము యొక్క కొన భాగము వలె సూక్ష్మమైనవాడు; సురభ్యుత్తరణో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; నరః — నర మహర్షి రూపమైన సత్య పురుషుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (138): ఊర్ధ్వగాత్మా పశుపతిర్వాతరంహా మనోజవః । చందనీ పద్మనాలాగ్రః సురభ్యుత్తరణో నరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కర్ణికారమహాస్రగ్వీ — కర్ణికార (కొండగోగు) పుష్పముల పెద్ద దండను ధరించినవాడు; నీలమౌళిః — నల్లని నీలములతో కూడిన కిరీటము కలవాడు; పినాకధృత్ — పినాకమనెడి ధనస్సును ధరించినవాడు; ఉమాపతిరుమాకాంతో — ఉమాదేవి భర్త మరియు ఆమెకు అత్యంత ప్రియమైనవాడు; జాహ్నవీధృదుమాధవః — గంగను ధరించినవాడు మరియు లక్ష్మీపతియైన విష్ణు స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (139): కర్ణికారమహాస్రగ్వీ నీలమౌళిః పినాకధృత్ । ఉమాపతిరుమాకాంతో జాహ్నవీధృదుమాధవః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వరో — సర్వశ్రేష్ఠుడైన వరుణ రూప ప్రదాత; వరాహో — భూదేవిని రక్షించిన యజ్ఞ వరాహ రూపుడు; వరదో — కోరిన వరములను అనుగ్రహించు దయామయుడు; వరేణ్యః — అందరి చేత ప్రార్థింపబడదగిన ఉత్తముడు; సుమహాస్వనః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; మహాప్రసాదో — అనంతమైన కరుణా ప్రసాదము కలవాడు; దమనః — శత్రువులను మరియు ఇంద్రియములను అణచివేయువాడు; శత్రుహా — భక్తుల శత్రువులను నశింపజేయువాడు; శ్వేతపింగళః — తెలుపు మరియు ఎరుపు రంగులు కలిసిన వర్ణము కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (140): వరో వరాహో వరదో వరేణ్యః సుమహాస్వనః । మహాప్రసాదో దమనః శత్రుహా శ్వేతపింగళః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పీతాత్మా — పీతాంబరమును ధరించిన పసుపు వర్ణపు ఆత్మ రూపుడు; పరమాత్మా — సమస్త జీవుల యందు వెలిగే ఏకైక పరమాత్మ; ప్రయతాత్మా — సదా పవిత్రమైన అంతఃకరణము కలవాడు; ప్రధానధృత్ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సర్వపార్శ్వముఖస్త్ర్యక్షో — అన్ని ప్రక్కలా ముఖములు మరియు మూడు కన్నులు కలవాడు; ధర్మసాధారణో — సర్వ జీవులకు సమానమైన ధర్మ స్వరూపుడు; వరః — కోరుకోదగిన పరమ శ్రేష్ఠుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (141): పీతాత్మా పరమాత్మా చ ప్రయతాత్మా ప్రధానధృత్ । సర్వపార్శ్వముఖస్త్ర్యక్షో ధర్మసాధారణో వరః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
చరాచరాత్మా — చరాచర సృష్టికి అంతరాత్మయై యున్నవాడు; సూక్ష్మాత్మా — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; అమృతో — మరణము లేని అమృత స్వరూపుడు; గోవృషేశ్వరః — వృషభమునకు (ధర్మ దేవతకు) అధిపతియైనవాడు; సాధ్యర్షిర్వసురాదిత్యో — సాధ్యులు, ఋషులు, వసువులు, ఆదిత్యుల రూపమైనవాడు; వివస్వాన్సవితామృతః — సూర్యుడు, సవిత మరియు అమృత స్వరూపుడైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (142): చరాచరాత్మా సూక్ష్మాత్మా అమృతో గోవృషేశ్వరః । సాధ్యర్షిర్వసురాదిత్యో వివస్వాన్సవితామృతః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వ్యాసః — వేదవ్యాస మహర్షి రూపమైనవాడు; సర్గః — సృష్టి ప్రక్రియయైన సర్గ రూపుడు; సుసంక్షేపో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; విస్తరః — బ్రహ్మాండ సృష్టి వలె సువిశాలముగా వ్యాపించినవాడు; పర్యయో — సృష్టి పరిణామ చక్రమైన పర్యాయ రూపుడు; నరః — నర మహర్షి రూపమైన సత్య పురుషుడు; ఋతుః — వసంతాది షడృతువుల స్వరూపుడు; సంవత్సరో — సంవత్సర కాల స్వరూపుడైనవాడు; మాసః — చైత్రాది ద్వాదశ మాసముల స్వరూపుడు; పక్షః — శుక్ల కృష్ణ పక్షముల రూపమైనవాడు; సంఖ్యాసమాపనః — సమస్త సంఖ్యలను ముగించు అనంత స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (143): వ్యాసః సర్గః సుసంక్షేపో విస్తరః పర్యయో నరః । ఋతుః సంవత్సరో మాసః పక్షః సంఖ్యాసమాపనః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కళా — సమస్త కళలకు మరియు చంద్రుని షోడశ కళలకు అధిపతి; కాష్ఠా — దిక్కుల చిట్టచివరి సరిహద్దులైన కాష్ఠా రూపము; లవా — రెప్పపాటు కాలములో అతిచిన్న భాగమైన లవ స్వరూపుడు; మాత్రా — అక్షరములలో మాత్రల (పరిమాణముల) రూపమైనవాడు; ముహూర్తాహః — కాలములో ముహూర్తము మరియు పగలు అయినవాడు; క్షపాః — రాత్రి కాలపు స్వరూపుడైనవాడు; క్షణాః — రెప్పపాటు కాలమైన క్షణ స్వరూపుడు; విశ్వక్షేత్రం — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ప్రజాబీజం — సమస్త ప్రజల ఉత్పత్తికి కారణమైన బీజము; లింగమాద్యస్తు — సృష్టికి పూర్వమే ఉన్న ఆది లింగ స్వరూపుడు; నిర్గమః — సంసార బంధముల నుండి బయటపడు మార్గమైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (144): కళా కాష్ఠా లవా మాత్రా ముహూర్తాహః క్షపాః క్షణాః । విశ్వక్షేత్రం ప్రజాబీజం లింగమాద్యస్తు నిర్గమః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
సదసద్వ్యక్తమవ్యక్తం — సత్తు అసత్తు, వ్యక్తము అవ్యక్తము తానే అయినవాడు; పితా — సమస్త జగత్తుకు కన్నతండ్రి అయినవాడు; మాతా — జీవుల యెడల తల్లి వంటి ప్రేమ కలవాడు; పితామహః — బ్రహ్మదేవునికి తండ్రియైన తాత వంటివాడు; స్వర్గద్వారం — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; ప్రజాద్వారం — మోక్షమును కోరువారికి ప్రవేశ ద్వారమైనవాడు; మోక్షద్వారం — మోక్షమును కలిగించు ద్వారము వంటివాడు; త్రివిష్టపమ్ — దేవలోకమైన స్వర్గ స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (145): సదసద్వ్యక్తమవ్యక్తం పితా మాతా పితామహః । స్వర్గద్వారం ప్రజాద్వారం మోక్షద్వారం త్రివిష్టపమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
నిర్వాణం — పరమ మోక్ష రూపమైన నిర్వాణము; హ్లాదనశ్చైవ — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; బ్రహ్మలోకః — బ్రహ్మదేవుని సత్యలోక స్వరూపుడు; పరా — పరమ పవిత్రమైన పరావాక్కు స్వరూపుడు; గతిః — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు; దేవాసురవినిర్మాతా — దేవతలను అసురులను సృష్టించిన విశ్వకర్త; దేవాసురపరాయణః — దేవతలకు అసురులకు పరమ ఆశ్రయుడైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (146): నిర్వాణం హ్లాదనశ్చైవ బ్రహ్మలోకః పరా గతిః । దేవాసురవినిర్మాతా దేవాసురపరాయణః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవాసురగురుర్దేవో — దేవతలకు మరియు అసురులకు ధర్మమును బోధించు గురువు; దేవాసురనమస్కృతః — దేవతల చేత మరియు అసురుల చేత కూడా నమస్కరింపబడువాడు; దేవాసురమహామాత్రో — దేవ అసురుల కార్యములను చక్కదిద్దు మహామంత్రి; దేవాసురగణాశ్రయః — దేవతలకు మరియు అసురులకు కూడా ఆశ్రయదాతయైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (147): దేవాసురగురుర్దేవో దేవాసురనమస్కృతః । దేవాసురమహామాత్రో దేవాసురగణాశ్రయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవాసురగణాధ్యక్షో — దేవ అసుర సమూహములకు అధిపతియైనవాడు; దేవాసురగణాగ్రణీః — దేవ అసుర గణములకు నాయకుడైనవాడు; దేవాతిదేవో — దేవతలను మించిన మహోన్నత దేవుడు; దేవర్షిర్దేవాసురవరప్రదః — దేవర్షి నారదాది రూపుడు మరియు దేవతలకు అసురులకు వరములను ఇచ్చువాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (148): దేవాసురగణాధ్యక్షో దేవాసురగణాగ్రణీః । దేవాతిదేవో దేవర్షిర్దేవాసురవరప్రదః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవాసురేశ్వరో — దేవతలకు అసురులకు అధీశ్వరుడైనవాడు; విశ్వో — విశ్వాత్మయై అంతటా నిండియున్నవాడు; దేవాసురమహేశ్వరః — దేవతలకు అసురులకు ఏకైక మహేశ్వరుడు; సర్వదేవమయోఽచింత్యో — సమస్త దేవతా రూపుడు మరియు మనస్సుకు అందని అచింత్యుడు; దేవతాత్మాఽఽత్మసంభవః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (149): దేవాసురేశ్వరో విశ్వో దేవాసురమహేశ్వరః । సర్వదేవమయోఽచింత్యో దేవతాత్మాఽఽత్మసంభవః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
ఉద్భిత్త్రివిక్రమో — వృక్షాదుల వలె భూమిని చీల్చుకొని వచ్చేవాడు మరియు త్రివిక్రమ రూపుడు; వైద్యో — భవరోగములను నశింపజేయు పరమ వైద్యుడు; విరజో — రజోగుణ రహితుడైన నిర్మల స్వరూపుడు; నీరజోఽమరః — రజోగుణ రహితుడైన నిర్మల అమరేశ్వరుడు; ఈడ్యో — సర్వుల చేత స్తుతింపదగిన అర్హత కలవాడు; హస్తీశ్వరో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; వ్యాఘ్రో — వ్యాఘ్రము (పులి) వలె పరాక్రమము కలవాడు; దేవసింహో — దేవతలలో సింహము వలె శ్రేష్ఠుడైనవాడు; నరర్షభః — నరులలో శ్రేష్ఠుడైన పురుషోత్తముడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (150): ఉద్భిత్త్రివిక్రమో వైద్యో విరజో నీరజోఽమరః । ఈడ్యో హస్తీశ్వరో వ్యాఘ్రో దేవసింహో నరర్షభః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
విబుధోఽగ్రవరః — దేవతలలో అత్యంత శ్రేష్ఠుడైన ప్రథముడు; సూక్ష్మః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సర్వదేవస్తపోమయః — సమస్త దేవతల తపో రూపమైనవాడు; సుయుక్తః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; శోభనో — సమస్త శుభములకు ఆధారమైన సుందరుడు; వజ్రీ — వజ్రము వలె కఠినమైన వజ్రాయుధ రూపుడు; ప్రాసానాం — ఆయుధములలో ప్రాసమనెడి శూలము వంటివాడు; ప్రభవోఽవ్యయః — సమస్తమునకు ఉత్పత్తి స్థానము మరియు నాశనము లేనివాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (151): విబుధోఽగ్రవరః సూక్ష్మః సర్వదేవస్తపోమయః । సుయుక్తః శోభనో వజ్రీ ప్రాసానాం ప్రభవోఽవ్యయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గుహః — కుమారస్వామి రూపమైనవాడు లేదా హృదయ గుహలో ఉండువాడు; కాంతో — పరమ సుందరుడైన కాంతిమంతుడు; నిజః — తనలోనే నిలిచియుండు స్వతంత్ర పురుషుడు; సర్గః — సృష్టి ప్రక్రియయైన సర్గ రూపుడు; పవిత్రం — అపవిత్రతను పోగొట్టి పవిత్రము చేయు దివ్య శక్తి; సర్వపావనః — సమస్తమును పవిత్రము చేయు గంగాధరుడు; శృంగీ — నంది మొదలైన శృంగములు (కొమ్ములు) గల జంతువులకు నాథుడు; శృంగప్రియో — పర్వత శిఖరములందు నివసించుటకు ఇష్టపడువాడు; బభ్రూ — నందివాహనుడైన కపిల వర్ణపు శివుడు; రాజరాజో — కుబేరునికి మిత్రుడైన రాజులకు రాజు; నిరామయః — ఎట్టి వ్యాధులు లేని సంపూర్ణ ఆరోగ్య స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (152): గుహః కాంతో నిజః సర్గః పవిత్రం సర్వపావనః । శృంగీ శృంగప్రియో బభ్రూ రాజరాజో నిరామయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
అభిరామః — అత్యంత సుందరుడైన మనోహరుడు; సురగణో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; విరామః — ప్రళయకాలమున సృష్టికి విరామము (ముగింపు) కలిగించువాడు; సర్వసాధనః — సమస్త కార్యములను సాధించే సాధనమైనవాడు; లలాటాక్షో — ఫాలభాగమునందు (నుదుటిపై) మూడవ కన్ను కలవాడు; విశ్వదేవో — విశ్వేదేవతల రూపంలో పూజింపబడువాడు; హరిణో — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; బ్రహ్మవర్చసః — బ్రహ్మజ్ఞానము వలన కలుగు తేజస్సు కలవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (153): అభిరామః సురగణో విరామః సర్వసాధనః । లలాటాక్షో విశ్వదేవో హరిణో బ్రహ్మవర్చసః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
స్థావరాణాం — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; పతిశ్చైవ — జగత్పతియై ప్రకాశించువాడు; నియమేంద్రియవర్ధనః — పరమశివుని ఒక దివ్య నామము; సిద్ధార్థః — సమస్త కోరికలు సిద్ధించినవాడు; సిద్ధభూతార్థోఽచింత్యః — సిద్ధించిన పరమార్థము మరియు అచింత్య రూపము కలవాడు; సత్యవ్రతః — సత్యమే వ్రతముగా కలవాడు; శుచిః — అంతఃకరణ శుద్ధిని కలిగించు అత్యంత పవిత్రుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (154): స్థావరాణాం పతిశ్చైవ నియమేంద్రియవర్ధనః । సిద్ధార్థః సిద్ధభూతార్థోఽచింత్యః సత్యవ్రతః శుచిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వ్రతాధిపః — సమస్త వ్రతములకు అధిపతియైనవాడు; పరం — అత్యున్నతమైన పరమ పదము; బ్రహ్మ — సత్యజ్ఞానానంత స్వరూపమైన పరబ్రహ్మము; భక్తానాం — తనను ఆరాధించు పరమ భక్తులకు; పరమా — మాయకు అతీతమైన పరాశక్తి రూపుడు; గతిః — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు; విముక్తో — రాగద్వేష బంధముల నుండి సంపూర్ణముగా విముక్తుడైనవాడు; ముక్తతేజాశ్చ — తేజస్సును సృష్టి లయముల కొరకు వదిలినవాడు; శ్రీమాన్ — సమస్త ఐశ్వర్య లక్ష్మీ సంపన్నుడు; శ్రీవర్ధనో — భక్తుల కీర్తి ఐశ్వర్యములను వృద్ధి చేయువాడు; జగత్ — సమస్త విశ్వ స్వరూపుడైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (155): వ్రతాధిపః పరం బ్రహ్మ భక్తానాం పరమా గతిః । విముక్తో ముక్తతేజాశ్చ శ్రీమాన్ శ్రీవర్ధనో జగత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (156): ఉత్తరపీఠికా (ఫలశృతి) యథా ప్రధానం భగవానితి భక్త్యా స్తుతో మయా । యం న బ్రహ్మాదయో దేవా విదుస్తత్త్వేన నర్షయః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (157): స్తోతవ్యమర్చ్యం వంద్యం చ కః స్తోష్యతి జగత్పతిమ్ । భక్త్యా త్వేవం పురస్కృత్య మయా యజ్ఞపతిర్విభుః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
వరః — కోరుకోదగిన పరమ శ్రేష్ఠుడు; దేవం — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (158): తతోఽభ్యనుజ్ఞాం సంప్రాప్య స్తుతో మతిమతాం వరః । శివమేభిః స్తువన్ దేవం నామభిః పుష్టివర్ధనైః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పరమం — అంతకంటె ఉత్కృష్టమైనది లేని పరమ తత్త్వము; బ్రహ్మ — సత్యజ్ఞానానంత స్వరూపమైన పరబ్రహ్మము; పరం — అత్యున్నతమైన పరమ పదము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (159): నిత్యయుక్తః శుచిర్భక్తః ప్రాప్నోత్యాత్మానమాత్మనా । ఏతద్ధి పరమం బ్రహ్మ పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (160): ఋషయశ్చైవ దేవాశ్చ స్తువంత్యేతేన తత్పరమ్ । స్తూయమానో మహాదేవస్తుష్యతే నియతాత్మభిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (161): భక్తానుకంపీ భగవానాత్మసంస్థాకరో విభుః । తథైవ చ మనుష్యేషు యే మనుష్యాః ప్రధానతః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పరం — అత్యున్నతమైన పరమ పదము; దేవం — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (162): ఆస్తికాః శ్రద్దధానాశ్చ బహుభిర్జన్మభిః స్తవైః । భక్త్యా హ్యనన్యమీశానం పరం దేవం సనాతనమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (163): కర్మణా మనసా వాచా భావేనామితతేజసః । శయానా జాగ్రమాణాశ్చ వ్రజన్నుపవిశంస్తథా తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
భవమ్ — సమస్త జీవులకు జన్మస్థానమైన భవుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (164): ఉన్మిషన్నిమిషంశ్చైవ చింతయంతః పునః పునః । శృణ్వంతః శ్రావయంతశ్చ కథయంతశ్చ తే భవమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (165): స్తువంతః స్తూయమానాశ్చ తుష్యంతి చ రమంతి చ । జన్మకోటిసహస్రేషు నానాసంసారయోనిషు తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (166): జంతోర్విగతపాపస్య భవే భక్తిః ప్రజాయతే । ఉత్పన్నా చ భవే భక్తిరనన్యా సర్వభావతః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (167): భావినః కారణే చాస్య సర్వయుక్తస్య సర్వథా । ఏతద్దేవేషు దుష్ప్రాపం మనుష్యేషు న లభ్యతే తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (168): నిర్విఘ్నా నిశ్చలా రుద్రే భక్తిరవ్యభిచారిణీ । తస్యైవ చ ప్రసాదేన భక్తిరుత్పద్యతే నృణామ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పరాం — పరమ పవిత్రమైన పరావాక్కు స్వరూపుడు; సిద్ధిం — సమస్త కార్య సిద్ధి స్వరూపుడు; మహేశ్వరమ్ — సమస్త సృష్టికి పరమేశ్వరుడైన మహేశ్వరుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (169): యేన యాంతి పరాం సిద్ధిం తద్భావగతచేతసః । యే సర్వభావానుగతాః ప్రపద్యంతే మహేశ్వరమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవః — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (170): ప్రపన్నవత్సలో దేవః సంసారాత్తాన్సముద్ధరేత్ । ఏవమన్యే వికుర్వంతి దేవాః సంసారమోచనమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
దేవం — స్వయం ప్రకాశమానుడైన దివ్య దేవుడు; భగవాన్ — షడ్గుణైశ్వర్య సంపన్నుడైన భగవంతుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (171): మనుష్యాణామృతే దేవం నాన్యా శక్తిస్తపోబలమ్ । ఇతి తేనేంద్రకల్పేన భగవాన్ సదసత్పతిః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
కృష్ణ — నల్లని వర్ణము గల కృష్ణ స్వరూపుడు; బ్రహ్మా — సృష్టికర్తయైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మ స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (172): కృత్తివాసాః స్తుతః కృష్ణ తండినా శుభబుద్ధినా । స్తవమేతం భగవతో బ్రహ్మా స్వయమధారయత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బ్రహ్మా — సృష్టికర్తయైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మ స్వరూపుడు; పవిత్రం — అపవిత్రతను పోగొట్టి పవిత్రము చేయు దివ్య శక్తి
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (173): గీయతే చ స బుద్ధ్యేత బ్రహ్మా శంకరసన్నిధౌ । ఇదం పుణ్యం పవిత్రం చ సర్వదా పాపనాశనమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
తథా — అదేవిధంగా; శంకరమ్ — మంగళములను సుఖములను కలిగించు శంకరుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (174): యోగదం మోక్షదం చైవ స్వర్గదం తోషదం తథా । ఏవమేతత్పఠంతే య ఏకభక్త్యా తు శంకరమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
గతిః — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు; గతిం — సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యస్థానమైనవాడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (175): యా గతిః సాంఖ్యయోగానాం వ్రజంత్యేతాం గతిం తదా । స్తవమేతం ప్రయత్నేన సదా రుద్రస్య సన్నిధౌ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పరమం — అంతకంటె ఉత్కృష్టమైనది లేని పరమ తత్త్వము
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (176): అబ్దమేకం చరేద్భక్తః ప్రాప్నుయాదీప్సితం ఫలమ్ । ఏతద్రహస్యం పరమం బ్రహ్మణో హృది సంస్థితమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
బ్రహ్మా — సృష్టికర్తయైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మ స్వరూపుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (177): బ్రహ్మా ప్రోవాచ శక్రాయ శక్రః ప్రోవాచ మృత్యవే । మృత్యుః ప్రోవాచ రుద్రేభ్యో రుద్రేభ్యస్తండిమాగమత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (178): మహతా తపసా ప్రాప్తస్తండినా బ్రహ్మసద్మని । తండిః ప్రోవాచ శుక్రాయ గౌతమాయ చ భార్గవః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (179): వైవస్వతాయ మనవే గౌతమః ప్రాహ మాధవ । నారాయణాయ సాధ్యాయ సమాధిష్ఠాయ ధీమతే తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
భగవాన్ — షడ్గుణైశ్వర్య సంపన్నుడైన భగవంతుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (180): యమాయ ప్రాహ భగవాన్ సాధ్యో నారాయణోఽచ్యుతః । నాచికేతాయ భగవానాహ వైవస్వతో యమః తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (181): మార్కండేయాయ వార్ష్ణేయ నాచికేతోఽభ్యభాషత । మార్కండేయాన్మయా ప్రాప్తో నియమేన జనార్దన తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (182): తవాప్యహమమిత్రఘ్న స్తవం దద్యాం హ్యవిశ్రుతమ్ । స్వర్గ్యమారోగ్యమాయుష్యం ధన్యం వేదేన సమ్మితమ్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (183): నాస్య విఘ్నం వికుర్వంతి దానవా యక్షరాక్షసాః । పిశాచా యాతుధానా వా గుహ్యకా భుజగా అపి తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
శుచిః — అంతఃకరణ శుద్ధిని కలిగించు అత్యంత పవిత్రుడు; బ్రహ్మచారీ — నిరంతరము బ్రహ్మచింతన చేయు నిష్టాగరిష్ఠుడు
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (184): యః పఠేత శుచిః పార్థ బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః । అభగ్నయోగో వర్షం తు సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
పదార్థము & తాత్పర్యము: • శ్లోకము (185): ఇతి శ్రీమహాభారతే అనుశాసనపర్వణి మహాదేవసహస్రనామ స్తోత్రం నామ సప్తదశోఽధ్యాయః ॥ తాత్పర్యము: శివ సహస్ర నామ స్తోత్రం లోని ఈ శ్లోక పారాయణ వలన సమస్త విఘ్నములు, భయములు మరియు గ్రహదోషములు తొలగిపోతాయి. భగవదనుగ్రహము, మానసిక ప్రశాంతత మరియు సకల కార్యవిజయం సిద్ధించును.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
హిందూ ధర్మం తెలుగు గ్రంథసంపుటి · గ్రంథ సంపాదక విధానము
