దేవతలందరూ కలసి సూర్య భగవానుని స్తుతించిన శ్రీ సూర్య స్తోత్రము.
వేగం:
(మార్కండేయ పురాణం ప్రకారం, సూర్యుని ప్రచండమైన తేజస్సును భరించలేక దేవతలు ఆయనను శాంతించమని వేడుకుంటూ చేసిన స్తోత్రం ఇది. సూర్యుడు వేదాలకు (ఋక్, యజుర్, సామ వేదాలు) మూలమని, ఆయన ద్వారానే జగత్తు అంతా పవిత్రమవుతుందని దేవతలు ఈ సందర్భంగా కీర్తిస్తారు. పారాయణ ఫలితం: వేద విద్యా ప్రాప్తి, ఆంతరంగిక శుద్ధి, పాప పరిహారం, సర్వదేవతా అనుగ్రహం)
దేవా ఊచుః
నమస్తే ఋక్స్వరూపాయ సామరూపాయ తే నమః |
యజుః స్వరూపరూపాయ సామ్నాం ధామవతే నమః |
౧
దేవతలు ఇట్లు పలికిరి: ఋగ్వేద స్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారము! సామవేద స్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారము! యజుర్వేద స్వరూపమైన రూపము కలవాడా, సామవేద మంత్రములకు నిలయమైనవాడా (ధామవతే), నీకు నమస్కారము.
జ్ఞానైకధామభూతాయ నిర్ధూతతమసే నమః |
శుద్ధజ్యోతిః స్వరూపాయ విశుద్ధాయామలాత్మనే ॥ ౨ ॥
కేవలం జ్ఞానమునకే స్థానమైనవాడా, అజ్ఞానమనే చీకటిని పూర్తిగా నశింపజేసినవాడా (నిర్ధూత తమసే), పరిశుద్ధమైన జ్యోతి స్వరూపము గలవాడా, నిర్మలుడా, పరమ పవిత్రమైన ఆత్మ స్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారము.
చక్రిణే శంఖినే ధామ్నే శార్ఙ్గిణే పద్మినే నమః |
వరిష్ఠాయ వరేణ్యాయ పరస్మై పరమాత్మనే ॥ ౩ ॥
చక్రమును, శంఖమును, శార్ఙ్గమనే ధనుస్సును, పద్మమును ధరించినవాడా (ఇక్కడ సూర్యునిలో విష్ణువును దర్శిస్తున్నారు), తేజోమయుడా, అందరికంటే శ్రేష్ఠుడా, కోరుకోదగినవాడా, పరబ్రహ్మ స్వరూపుడవైన పరమాత్మకు నమస్కారము.
నమోఽఖిలజగద్వ్యాపిస్వరూపాయాత్మమూర్తయే |
సర్వకారణభూతాయ నిష్ఠాయై జ్ఞానచేతసామ్ ॥ ౪ ॥
సమస్త జగత్తులో వ్యాపించి ఉన్న స్వరూపము కలవాడా, ఆత్మ మూర్తివి, సకల కారణములకు మూలమైనవాడా (సర్వకారణ భూతాయ), జ్ఞానుల యొక్క చేతనకు పరమ లక్ష్యమైన (నిష్ఠ) నీకు నమస్కారము.
నమః సూర్యస్వరూపాయ ప్రకాశాత్మస్వరూపిణే |
భాస్కరాయ నమస్తుభ్యం తథా దినకృతే నమః |
౫
సూర్య స్వరూపుడవు, ప్రకాశమే ఆత్మగా కలిగినవాడవు అయిన నీకు నమస్కారము. కాంతిని ప్రసాదించే భాస్కరునికి, పగలును కలిగించే దినకరునికి నమస్కారము.
శర్వరీహేతవే చైవ సంధ్యాజ్యోత్స్నాకృతే నమః |
త్వం సర్వమేతద్భగవన్ జగదుద్భ్రమతా త్వయా ॥ ౬ ॥
రాత్రికి కారణమైనవాడా (అస్తమయం ద్వారా), సంధ్యా సమయమును, వెలుగును (జ్యోత్స్నా) సృష్టించేవాడా, నీకు నమస్కారము. ఓ భగవంతుడా! సంచరించే నీ ద్వారానే ఈ జగత్తు అంతా సంచరిస్తున్నది (నడుస్తున్నది).
భ్రమత్యా విద్ధమఖిలం బ్రహ్మాండం సచరాచరమ్ |
త్వదంశుభిరిదం స్పృష్టం సర్వం సంజాయతే శుచిః ॥ ౭ ॥
సంచరిస్తున్న నీతో కూడి, చరాచరములతో నిండిన ఈ అఖిల బ్రహ్మాండము కూడా భ్రమిస్తోంది (తిరుగుతోంది). నీ కిరణాలచే తాకబడిన ప్రతిదీ అత్యంత పవిత్రముగా మారుతున్నది.
క్రియతే త్వత్కరైః స్పర్శాజ్జలాదీనాం పవిత్రతా |
హోమదానాదికో ధర్మో నోపకారాయ జాయతే ॥ ౮ ॥
నీ కిరణాల స్పర్శ వల్లనే జలము మొదలైన పదార్థాలకు పవిత్రత కలుగుచున్నది. నీ కిరణాల సంయోగం ఈ జగత్తుకు లేనంత వరకు, మనం చేసే హోమము, దానము మొదలైన ధర్మకార్యాలేవీ ఉపకారాన్ని (ఫలితాన్ని) కలిగించవు.
తావద్యావన్న సంయోగి జగదేతత్ త్వదంశుభిః |
ఋచస్తే సకలా హ్యేతా యజూంష్యేతాని చాన్యతః ॥ ౯ ॥
సకలాని చ సామాని నిపతంతి త్వదంగతః |
ఋఙ్మయస్త్వం జగన్నాథ త్వమేవ చ యజుర్మయః ॥ ౧౦ ॥
ఈ జగత్తు నీ అంశువులతో (కిరణాలతో) కలియనంత వరకు దేనికీ సార్థకత లేదు. ఋగ్వేద మంత్రాలన్నీ, యజుర్వేద మంత్రాలన్నీ మరియు సామవేద మంత్రాలన్నీ నీ దేహం (అంగము) నుండియే ఉద్భవిస్తున్నాయి. ఓ జగన్నాథా! నీవే ఋఙ్మయుడవు, నీవే యజుర్మయుడవు.
యతః సామమయశ్చైవ తతో నాథ త్రయీమయః |
త్వమేవ బ్రహ్మణో రూపం పరం చాపరమేవ చ ॥ ౧౧ ॥
నీవు సామవేద స్వరూపుడవు కూడా అయినందున, ఓ నాథా! నీవు వేదత్రయీ స్వరూపుడవు (మూడు వేదాల కలయికవు). నీవే బ్రహ్మ యొక్క పర (నిర్గుణ) మరియు అపర (సగుణ) రూపానివి.
మూర్తామూర్తస్తథా సూక్ష్మః స్థూలరూపస్తథా స్థితః |
నిమేషకాష్ఠాదిమయః కాలరూపః క్షయాత్మకః |
ప్రసీద స్వేచ్ఛయా రూపం స్వతేజః శమనం కురు ॥ ౧౨ ॥
నీవు ఆకారం కలవాడివి (మూర్త), ఆకారం లేనివాడివి (అమూర్త). సూక్ష్మ రూపానివి మరియు స్థూల రూపానివి కూడా. నిమేష, కాష్ఠ మొదలైన విభాగాలతో కూడిన కాల స్వరూపుడవు నీవే. లయకారకుడవు (క్షయాత్మక) నీవే. ఓ ప్రభూ! ప్రసన్నుడవు కావాలి. నీ ఇచ్ఛానుసారం నీ ప్రచండమైన తేజస్సును తగ్గించి (శమనం చేసి) మాకు దర్శనమివ్వు.
ఇదం స్తోత్రవరం రమ్యం శ్రోతవ్యం శ్రద్ధయా నరైః |
శిష్యో భూత్వా సమాధిస్థో దత్త్వా దేయం గురోరపి ॥ ౧౩ ॥
అత్యంత రమ్యమైన ఈ శ్రేష్ఠమైన స్తోత్రాన్ని మానవులు శ్రద్ధతో వినాలి. శిష్యుడై ఉండి, ఏకాగ్రతతో (సమాధిస్థుడై), గురువుకు ఇవ్వవలసిన దక్షిణను సమర్పించి ఈ విద్యను స్వీకరించి పఠించాలి.
ఇతి శ్రీమార్కండేయపురాణే పంచసప్తతితమోఽధ్యాయే దేవ కృత శ్రీ సూర్య స్తోత్రమ్ |
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
