BG 1.20:ఆ సమయంలో, తన రథము జెండాపై హనుమంతుని చిహ్నం కలిగియున్న అర్జునుడు, శస్త్ర ప్రయోగాలు ప్రారంభం కావడానికి సిద్ధంగా ఉండటం చూసి, తన గాండీవ ధనుస్సును పైకెత్తి, శ్రీకృష్ణుడితో ఈ విధంగా పలికెను.
అథ వ్యవస్థితాన్ దృష్ట్వా ధార్తరాష్ట్రాన్ కపిధ్వజః ।ప్రవృత్తే శస్త్రసంపాతే ధనురుద్యమ్య పాండవః ।। 20 ।।హృషీకేశం తదా వాక్యమిదమాహ మహీపతే ।
అథ — అనంతరము; వ్యవస్థితాన్ — క్రమంగా నిలిచివున్న; దృష్ట్వా — చూసి; ధార్తరాష్ట్రాన్ — ధృతరాష్ట్రుని తనయులు; కపి-ధ్వజః — వానరమును (కోతి) జండాపై కలవాడు; ప్రవృత్తే — ప్రారంభించటానికి సిద్దంగా వున్న; శస్త్ర సంపాతే — ఆయుధములు వాడటానికి; ధనుః — ధనుస్సు (విల్లు) ను; ఉద్యమ్య — పైకెత్తి; పాండవః — అర్జునుడు, పాండు పుత్రుడు; హృషీకేశం — శ్రీ కృష్ణునితో; తదా — అప్పుడు; వాక్యం — పదములు; ఇదం — ఇవి; ఆహ — పలికెను; మహీ-పతే — రాజా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
కపిధ్వజ సిద్ధత — ధనురుద్యమం
హనుమదాశీస్సులతో అర్జునుని సమర సన్నద్ధత
The Banner of Hanuman: Arjuna Prepares His Bow
యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే క్షణం ఆసన్నమైంది. కౌరవ సైన్యం శస్త్రాలు ప్రయోగించడానికి సిద్ధపడటం చూసి, తన రథంపై వానర వీరుడైన హనుమంతుని జెండాను కలిగి ఉన్న పాండుపుత్రుడైన అర్జునుడు తన గాండీవ ధనుస్సును పైకెత్తాడు. ఆపై తన రథసారథి అయిన శ్రీకృష్ణుడితో కొన్ని ముఖ్యమైన మాటలు పలికాడు.
ఈ శ్లోకంలో అర్జునుడిని 'కపిధ్వజుడు' అని సంబోధించడం విశేషం. అర్జునుడి రథంపై ఉన్న జెండాలో సాక్షాత్తు హనుమంతుడు నివసిస్తున్నాడు. త్రేతాయుగంలో శ్రీరామునికి సేవ చేసిన ఆంజనేయుడు, ద్వాపరయుగంలో శ్రీకృష్ణుని ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న ఈ ధర్మయుద్ధంలో అర్జునుడికి రక్షణగా నిలిచాడు. ఎక్కడ రామనామం ఉంటుందో అక్కడ హనుమంతుడు ఉంటాడు, ఎక్కడ కృష్ణుడు ఉంటాడో అక్కడ విజయం సిద్ధరిస్తుంది.
అర్జునుడి రథంపై హనుమంతుడు ఉండటం వల్ల, కౌరవుల బాణాలు ఆ రథాన్ని ఏమీ చేయలేవు. హనుమద్బలం మరియు కృష్ణ చైతన్యం ఆ రథాన్ని నడిపిస్తున్నాయి.
అర్జునుడి రథంపై హనుమంతుడు ఉండటం వెనుక ఒక సుందరమైన కథ ఉంది. భీముడు ఒకసారి అడవిలో హనుమంతుని కలిసి బల పరీక్ష చేసుకున్నప్పుడు, ఆంజనేయుడు తన నిజరూపాన్ని చూపి, కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో పాండవుల రథంపై జెండా రూపంలో ఉండి శత్రువుల గుండెల్లో వణుకు పుట్టిస్తానని వరం ఇచ్చాడు. అందువల్ల, అర్జునుడి రథం కేవలం భౌతికమైనది కాదు, అది దైవిక శక్తుల సంగమం.
అర్జునుడు యుద్ధానికి సిద్ధపడుతూ ధనుస్సు ఎత్తాడు. కానీ సరిగ్గా అదే సమయంలో అతని మనసులో ఒక వింత ఆలోచన మెదిలింది. ఇది లౌకిక యుద్ధం కాదు, బంధువులతో చేయవలసిన కర్మ యుద్ధం. ఈ సంకట స్థితి నుండి అర్జునుడిని గట్టెక్కించడానికి కృష్ణుడు గీతోపదేశం అనే అమృతాన్ని అందించడానికి రంగం సిద్ధమైంది.
జెండాపై వానరుడైన హనుమంతుడిని కలిగినవాడు. హనుమదాశీస్సులు మరియు దివ్య రక్షణ పొందిన అర్జునుడు.
హనుమంతుడు ప్రాణాయామ రూపుడు, వాయుపుత్రుడు, మరియు పరమ రామభక్తుడు. ఆయన రథంపై ఉండటం పాండవుల పక్షాన ఉన్న అజేయమైన ప్రాణశక్తికి ప్రతీక.