BG 1.28:అర్జునుడు పలికెను: ఓ కృష్ణా! యుద్ధోత్సాహంతో రణరంగంలో నిలిచియున్న నా సొంత బంధువులను చూసి నా అవయవాలన్నీ పట్టు తప్పుతున్నాయి, నా నోరు ఎండిపోతోంది.
అర్జున ఉవాచ ।దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ యుయుత్సుం సముపస్థితమ్ ।। 28 ।।సీదంతి మమ గాత్రాణి ముఖం చ పరిశుష్యతి ।
అర్జున ఉవాచ — అర్జునుడు అన్నాడు; దృష్ట్వా — చూసాక; ఇమమ్ — ఈ యొక్క; స్వ-జనం — బంధువులు (సొంతవారు); కృష్ణ — కృష్ణ; యుయుత్సుం — యుద్ధానికి ఉత్సాహంతో; సముపస్థితమ్ — చేరిఉన్న; సీదంతి — వణుకుతున్న; మమ — నా యొక్క; గాత్రాణి — అంగములు; ముఖం — నోరు; చ — మరియు; పరిశుష్యతి — ఎండిపోవుచున్నది.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గాత్ర శైథిల్యం — శారీరక కంపనం
తీవ్రమైన మానసిక వేదన వల్ల శరీరం పట్టుతప్పడం
Physical Collapse: Arjuna's Limbs Fail
అర్జునుడు తన శారీరక దైన్య స్థితిని కృష్ణుడితో చాలా ఆవేదనగా వివరిస్తున్నాడు: 'ఓ కృష్ణా, యుద్ధానికి ఉత్సాహంతో సిద్ధమై నిలబడిన నా బంధువులను చూసి నా అవయవాలన్నీ పట్టు తప్పుతున్నాయి, నా నోరు ఎండిపోతోంది, నా ఒళ్లంతా వణుకుతోంది.'
ఈ శ్లోకంలో మానసిక ఆందోళన (stress/anxiety) శరీరంపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుందో అత్యంత శాస్త్రీయంగా వివరించబడింది. అర్జునుడు ముల్లోకాలను గెలిచిన వీరుడు, అలాంటి వీరుని అవయవాలు కూడా మనోవేదన వల్ల వణికిపోయి బలహీనపడ్డాయి. మనస్సు నియంత్రణ కోల్పోయినప్పుడు శరీరం ఎంత బలంగా ఉన్నా అది నిస్సహాయంగా మారిపోతుందని అర్జునుడి స్థితి నిరూపిస్తుంది.
శరీరం మరియు మనస్సు ఒకదానితో ఒకటి గాఢంగా ముడిపడి ఉన్నాయి. మానసిక ప్రశాంతత లేనిదే ఏ గొప్ప కార్యాన్నీ సాధించడం అసాధ్యం.
ఈ శ్లోకం ఆధునిక మనస్తత్వశాస్త్రానికి (Psychology) ఎంతో దగ్గరగా ఉంటుంది. తీవ్రమైన భయానక పరిస్థితులు లేదా భావోద్వేగాల వల్ల కలిగే శారీరక మార్పులను (Fight or Flight response) ఇక్కడ వ్యాసమహర్షి అత్యంత స్పష్టంగా చిత్రించారు. అర్జునుడు పిరికివాడు కాడు, కానీ బంధాల పట్ల గల విపరీతమైన ఆకర్షణ అతని నరాల వ్యవస్థను బలహీనపరిచింది.
భగవంతుడు మన శారీరక శక్తిని మాత్రమే కాదు, అంతర్గత మానసిక శక్తిని కూడా నియంత్రించేవాడు. మనం దేవునిపై సంపూర్ణ శరణాగతి పొందనంతవరకు బాహ్య పరిస్థితులకు చలిస్తూనే ఉంటాము. అర్జునుడి ఈ బలహీనత, భగవద్గీత అనే దివ్యశక్తితో అతనిని ఎలా సరికొత్త వీరునిగా నిలిపిందో ముందు ముందు మనం చూడబోతున్నాము.
తీవ్రమైన మానసిక వేదన మరియు నైరాశ్యం వల్ల అర్జునుని చేతులు, కాళ్ళు శూన్యంగా మారిపోవడం.
ఈ స్థితి యోగాభ్యాసంలో ఉన్నత స్థాయి సాధకులకు కూడా ఒకానొక దశలో ఎదురయ్యే శూన్యస్థితి. అహంకారం పూర్తిగా నశించడానికి మరియు భగవత్ కృపను స్వీకరించడానికి ఈ శూన్యస్థితి దారి తీస్తుంది.