BG 1.31:ఓ కేశవా! నాకు అంతటా విపరీతమైన అశుభ శకునాలే కనపడుతున్నాయి. ఈ యుద్ధంలో నా స్వంత బంధువులను సంహరించడం వల్ల ఎలాంటి మేలు కలుగుతుందో నేను చూడలేకున్నాను.
వేపథుశ్చ శరీరే మే రోమహర్షశ్చ జాయతే ।। 29 ।।గాండీవం స్రంసతే హస్తాత్ త్వక్చైవ పరిదహ్యతే ।న చ శక్నోమ్యవస్థాతుం భ్రమతీవ చ మే మనః ।। 30 ।।నిమిత్తాని చ పశ్యామి విపరీతాని కేశవ ।న చ శ్రేయోఽనుపశ్యామి హత్వా స్వజనమాహవే ।। 31 ।।
వేపథుః — వణుకుచున్న; చ — మరియు; శరీరే — శరీరమునందు; మే — నా యొక్క; రోమ-హర్షః — వెంట్రుకలు నిక్కబోడుచుకొనుట; చ — మరియు; జాయతే — కలుగుచున్నది; గాండీవం — అర్జునుడి విల్లు; స్రంసతే — జారిపోవుతున్నది; హస్తాత్ — (నా) చేతి నుండి; త్వక్ — చర్మము; చ — మరియు; ఏవ — నిజముగా; పరిదహ్యతే — అంతటా మంటపుడుతున్నది; న చ శక్నోమి — సాధ్యము కావటంలేదు నాకు; అవస్థాతుం — స్థిరంగా ఉండుట; భ్రమతి ఇవ — తిరుగుతున్నట్టుగా; చ — మరియు; మే — నా యొక్క; మనః — మనస్సు; నిమిత్తాని — శకునములు; చ — మరియు; పశ్యామి — చూస్తున్నాను; విపరీతాని — అశుభములైన; కేశవ — శ్రీ కృష్ణ , కేశి అనే రాక్షసుడను సంహరించినవాడా; న — లేదు; చ — మరియు; శ్రేయః — మంచి; అనుపశ్యామి — చూడగలుగుతున్నాను; హత్వా — చంపటం వలన; స్వ-జనం — సొంత బంధువులను; ఆహవే — యుద్ధంలో.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
స్వజన ఘాతం — దోష వీక్షణం
సొంత బంధువులను చంపడం వల్ల లభించే ఫలితం శూన్యమనే భ్రమ
No Good in Slaying Kinsmen: Arjuna's False Renunciation
అర్జునుడు కృష్ణుడితో ఇలా అంటున్నాడు: 'ఓ కృష్ణా! ఈ రణరంగంలో నా సొంత బంధువులను చంపడం వల్ల మనకు వచ్చే మేలు ఏమిటో నాకు కనిపించడం లేదు. స్వజనులను చంపుకోవడం వల్ల ఎలాంటి మేలు కలగదు. దీనివల్ల నాకు ఎటువంటి శ్రేయస్సు లభించబోదు.'
ఈ శ్లోకంలో అర్జునుడి వాదన చాలా నైతికంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. కానీ, ఇక్కడ ఆయన తన క్షత్రియ ధర్మాన్ని మరిచి లౌకిక మమకారంతో ఆలోచిస్తున్నాడు. ధర్మ రక్షణ కోసం అధర్మాన్ని ఎదిరించేటప్పుడు బంధాలు అడ్డురాకూడదు. కానీ అర్జునుడు శత్రువులను శత్రువులుగా కాకుండా 'నా వాళ్లు' అనే భావనతో చూడటం వల్లనే ఈ దోష వీక్షణం కలిగింది.
అర్జునుడు 'స్వజనము' అనే పదాన్ని పదే పదే వాడుతున్నాడు. ఇది అతని మానసిక పరిధి కేవలం తన కుటుంబానికే పరిమితమై ఉందనే సత్యాన్ని బయటపెడుతోంది.
అర్జునుడు మాట్లాడిన మాటలు చాలా విద్వత్తుతో కూడినవిగా అనిపిస్తాయి. 'న చ శ్రేయోనుపశ్యామి' (నాకు ఎలాంటి శ్రేయస్సు కనిపించడం లేదు) అన్నాడు. ఈ లోకంలో ప్రతి మనిషి 'శ్రేయస్సు' (శాశ్వత శ్రేయస్సు) మరియు 'ప్రేయస్సు' (తాత్కాలిక సుఖము) అనే రెండింటి మధ్య కొట్టుమిట్టాడుతుంటాడు. అర్జునుడు లౌకిక సుఖాలైన ప్రేయస్సును కాదని శ్రేయస్సును కోరుకుంటున్నట్లు నటిస్తున్నా, అది తాత్కాలిక పిరికితనం నుండి పుట్టిన మిథ్యా వైరాగ్యం మాత్రమే.
శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి నిజమైన శ్రేయస్సు అంటే ఏమిటో గీతోపదేశం ద్వారా వివరిస్తాడు. ధర్మం కోసం నిలబడి కర్మను నిర్వర్తించడమే అసలైన శ్రేయస్సు. మన బంధాలు, ఇష్టాలు, అయిష్టాలు భగవంతుని సంకల్పం కంటే పెద్దవి కావు. ఎప్పుడైతే మనం మన స్వార్థాన్ని వదిలి పరమాత్మ మార్గంలో నడుస్తామో, అప్పుడే మనకు నిజమైన శ్రేయస్సు సిద్ధిస్తుంది.
అర్జునుడు కురు వంశస్థులను మరియు కౌరవులను 'నా స్వంత జనులు' అని భావించడం. బంధాల ప్రభావం వల్ల ఏర్పడిన అసంపూర్ణ మానసిక పరిధి.
ఈ స్వజన భావనే సమస్త మోహానికి, దుఃఖానికి మూలకారణం. దీనిని ఛేదించి సృష్టిలోని సమస్త ప్రాణులు భగవత్ స్వరూపాలే అనే సత్యాన్ని గ్రహించడమే బ్రహ్మజ్ఞాన సాధన.