BG 1.34:గురువులు, తండ్రులు, కొడుకులు, తాతలు, మేనమామలు, మామలు, మనుమలు, బావమరుదులు మరియు ఇతర సంబంధీకులంతా ఇక్కడ ఉన్నారు.
ఆచార్యాః పితరః పుత్రాస్తథైవ చ పితామహాః ।మాతులాః శ్వశురాః పౌత్రాః శ్యాలాః సంబంధినస్తథా ।। 34 ।।ఏతాన్న హంతుమిచ్ఛామి ఘ్నతోఽపి మధుసూదన ।అపి త్రైలోక్యరాజ్యస్య హేతోః కిం ను మహీకృతే ।। 35 ।।
ఆచార్యాః — గురువులు; పితరః — తండ్రులు (పిన తండ్రులు, పెద తండ్రులు); పుత్రాః — కుమారులు; తథా — ఇంకా; ఏవ — వాస్తవంగా; చ — మరియు; పితామహాః — తాతలు; మాతులాః — మేనమామలు; శ్వశురాః — మామలు; పౌత్రాః — మనుమలు; శ్యాలాః — బావ-బావమరుదులు; సంబంధినాః — బంధువులు; తథా — కూడా; ఏతాన్ — వీరు; న హంతుమ్ ఇచ్ఛామి — చంపుటకు నాకు ఇష్టంలేదు; ఘ్నతః — చంపబడి; అపి — అయినప్పటికీ; మధుసూదన — శ్రీ కృష్ణ, మధు అనే రాక్షసుడను సంహరించినవాడా; అపి — అయినప్పటికీ; త్రై-లోక్య-రాజ్యస్య — ముల్లోకములపై అధిపత్యం; హేతోః — కొరకు; కిం ను — ఎం చెప్పాలి? మహీ-కృతే — భూమండలము కొరకు.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
గురు శిష్య బంధం — ధర్మసంకటం
రణరంగంలో పూజ్యులు, బంధువులు శత్రువులుగా మారిన విషాదం
The Dilemma of Relations: Teachers and Fathers on the Battlefield
అర్జునుడు శత్రు సైన్యంలో ఉన్న తన పూజ్యుల జాబితాను కళ్ళెదుట చదువుతున్నాడు: 'కృష్ణా! అటువైపు నిలబడిన వారిలో నా ఆయుధ గురువైన ద్రోణాచార్యుడు, కృపాచార్యుడు ఉన్నారు. నా తండ్రులు, తాతల వయసున్న వారు, మేనమామలు, మామలు, బావమరుదులు మరియు ఎంతో మంది ఆత్మీయులు ఉన్నారు. వీరంతా నాపై దాడి చేసినా సరే, నేను వారిని చంపను.'
ఈ శ్లోకం అర్జునుని అంతరంగంలోని అత్యంత తీవ్రమైన భావోద్వేగ సంఘర్షణను చూపుతుంది. ద్రోణాచార్యుడు అర్జునుడికి కేవలం గురువు మాత్రమే కాదు, అతనిని ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ విలుకాడుగా తీర్చిదిద్దిన మహోపకారి. అలాంటి గురువు రొమ్ముపై బాణం వేయడం శిష్యునిగా అర్జునుడు ఘోర పాపంగా భావించాడు. ఈ ధర్మసంకటం అతనిని నిస్తేజపరిచింది.
ద్రోణాచార్యుడు, భీష్ముడు అధర్మ పక్షాన చేరినందువల్ల వారు కూడా ఈ యుద్ధంలో దండనకు అర్హులయ్యారు. ధర్మం అన్ని బంధాల కంటే అత్యున్నతమైనది.
ఈ శ్లోకంలో సనాతన ధర్మం యొక్క అత్యంత సున్నితమైన సత్యం చర్చించబడింది. గురు ద్రోహము మరియు పితృ ద్రోహము శాస్త్రాల ప్రకారం మహా పాపాలు. కానీ ఆ గురువులే అధర్మపరుడైన దుర్యోధనుడికి అండగా నిలిచినప్పుడు, వారిని సంహరించడం పాపం కాదని, అది సమాజ రక్షణ కోసం చేయవలసిన పరమ విధి అని కృష్ణుడు గీతలో నిరూపిస్తాడు. వ్యక్తుల కంటే వ్యవస్థ, సత్యం ముఖ్యం.
అర్జునుడు బంధాలను రక్షించాలనుకుంటున్నాడు, కానీ కృష్ణుడు సత్యాన్ని రక్షించాలనుకుంటున్నాడు. లౌకిక బంధాలు శరీరం వరకు మాత్రమే పరిమితం. ఆత్మ నిత్యమై, పవిత్రమైనదని తెలుసుకున్నప్పుడు ఏ విధమైన మోహానికి తావుండదు. ఈ భావపరివర్తనే గీతాబోధ యొక్క పరమ లక్ష్యం.
పాండవులు మరియు కౌరవులకు సమస్త అస్త్రశస్త్ర విద్యలను బోధించిన మహాగురువు. అర్జునుడికి అత్యంత ప్రియమైన ఆచార్యుడు.
ద్రోణుడు అధర్మ పక్షాన నిలిచినా, అర్జునుడు ఆయనపై అమితమైన భక్తిని ప్రదర్శిస్తున్నాడు. కానీ ధర్మయుద్ధంలో కృష్ణుని సంకల్పం మేరకు శిష్యుడైన ధృష్టద్యుమ్నుని చేతిలో ద్రోణుడు విగతజీవుడవ్వడం కాల మహిమ.