BG 1.38:లోభం (దురాశ) చేత బుద్ధి క్షీణించిన వీరు, వంశ నాశనం వల్ల కలిగే దోషాన్ని, మిత్ర ద్రోహం వల్ల వచ్చే పాపాన్ని చూడలేకపోతున్నారు.
యద్యప్యేతే న పశ్యంతి లోభోపహతచేతసః ।కులక్షయకృతం దోషం మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్ ।। 38 ।।కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః పాపాదస్మాన్నివర్తితుమ్ ।కులక్షయకృతం దోషం ప్రపశ్యద్భిర్జనార్దన ।। 39 ।।
యది అపి — అయినా సరే; ఏతే — వారు; న పశ్యంతి — చూడలేకున్నా; లోభ — దురాశ; ఉపహత — కమ్ముకున్న; చేతసః — ఆలోచనలతో; కుల-క్షయ-కృతం — బంధువులను నాశనం చేయటంలో; దోషం — తప్పు; మిత్ర-ద్రోహే — స్నేహితులపై ద్రోహం చేయటం వలన; చ — మరియు; పాతకం — పాపము; కథం — ఎందుకు; న జ్ఞేయం — తెలుసుకోరాదు; అస్మాభిః — మనము; పాపాత్ — పాపము నుండి; అస్మాత్ — ఇవి; నివర్తితుం — మరలిపోవుట; కుల-క్షయ — బంధువులను సంహరించటం; కృతం — చేసి; దోషం — నేరము; ప్రపశ్యద్భిః — తెలిసిన వారమై; జనార్దన — అందరి పోషణ, రక్షణ చూసుకునే వాడా, శ్రీ కృష్ణా.
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
లోభావృత్త చేతస్సు — బుద్ధి క్షీణత
దురాశతో కళ్లు మూసుకుపోయిన కౌరవుల నైతిక పతనం
Blinded by Greed: The Moral Blindness of the Kauravas
అర్జునుడు కౌరవుల నైతిక స్థితిని విశ్లేషిస్తున్నాడు: 'కృష్ణా! అటువైపు ఉన్న కౌరవుల మనస్సులు దురాశ మరియు లోభం చేత పూర్తిగా కప్పబడిపోయాయి. అందువల్లనే వారు సొంత బంధువులను నాశనం చేయడంలో కానీ, స్నేహితులకు ద్రోహం చేయడంలో కానీ ఎటువంటి తప్పును చూడటం లేదు. వారి బుద్ధి క్షీణించింది.'
కౌరవుల లోభగుణమే వారిని ఈ మహా వినాశనానికి నడిపించింది. లోభం మనస్సును గుడ్డిది చేస్తుందని ఈ శ్లోకం నిరూపిస్తుంది.
లోభం (Greed) అనేది మానవ పతనానికి దారి తీసే ఆరు అంతఃశత్రువులలో (షడ్రిపువులు) ఒకటి. లోభం ఉన్నప్పుడు మనిషికి ఎంత ఉన్నా తృప్తి ఉండదు. కౌరవులకు సగం సామ్రాజ్యం ఉన్నా, పాండవులకు చెందిన ఐదు ఊళ్లను కూడా ఇవ్వడానికి నిరాకరించారు. ఈ విపరీతమైన లోభమే వారి మనస్సులను గుడ్డిగా మార్చింది. వారు బంధుత్వాలను, గురుభక్తిని మర్చిపోయారు.
అర్జునుడు ఈ సత్యాన్ని చక్కగా గుర్తించాడు. కానీ అతని తప్పు ఎక్కడ ఉందంటే, 'వారు గుడ్డివాళ్లయితే కావచ్చు, కానీ అన్నీ తెలిసిన మనం ఎందుకు వారిలాగే ప్రవర్తించాలి?' అని ప్రశ్నిస్తున్నాడు. ఇది వినడానికి చాలా బాగున్నా, సమాజంలో దుష్టులను దండించకపోతే అది అధర్మానికి పరోక్షంగా సహాయం చేయడమే అవుతుంది. ఈ సత్యాన్ని కృష్ణుడు గీతోపదేశం ద్వారా వివరిస్తాడు.
షడ్రిపువులలో ఒకటైన లోభము. ఇది మనస్సును అజ్ఞానాంధకారంలో ముంచి, సరియైన నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా అడ్డుకుంటుంది.
కౌరవుల పతనానికి ప్రధాన కారణం వారి లోభగుణమే. లోభాన్ని విడిచి తృప్తితో, ధర్మబద్ధంగా జీవించడమే సనాతన ధర్మం యొక్క పరమోద్దేశం.