ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు
Divine artwork representing Dvadasa Aditya Dhyana Slokas

ద్వాదశాదిత్య ధ్యాన శ్లోకాః

Dvadasa Aditya Dhyana Slokas

☀️

ద్వాదశాదిత్య ధ్యాన శ్లోకాః

Dvadasa Aditya Dhyana Slokas

25 శ్లోకాలు☀️ Surya Bhagavan

12 మంది ఆదిత్యుల ధ్యాన శ్లోకములు.

వేగం:
(శ్రీమద్భాగవత పురాణంలోని ద్వాదశ స్కంధం ప్రకారం, ప్రతి నెలలో సూర్యుడు ఒక ప్రత్యేక రూపంలో (ఆదిత్యుడిగా) సంచరిస్తాడు. అతనితో పాటు ఒక ఋషి, గంధర్వుడు, అప్సరస, రాక్షసుడు, నాగుడు మరియు యక్షుడు కలిసి ఆ నెలను నడిపిస్తారు. ఈ శ్లోకాలు ఆయా మాసాల సూర్య గమనాన్ని, ఆ రూపాల వైశిష్ట్యాన్ని వివరిస్తాయి. ఈ శ్లోకాలను పఠించడం వల్ల కాల దోషాలు తొలగిపోతాయి. గ్రహ గతులు అనుకూలించి, నిత్యం సూర్యరశ్మి ద్వారా లభించే శక్తి శరీరానికి పుష్టిని, మనస్సుకు తేజస్సును ప్రసాదిస్తుంది.)

పదార్థము: • పురాణంలోని = పురాణంలోని అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ద్వాదశ = ద్వాదశ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • స్కంధం = స్కంధం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ప్రకారం = ప్రకారం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ప్రతి = ప్రతి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నెలలో = నెలలో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: పురాణంలోని, ద్వాదశ, స్కంధం, ప్రకారం, ప్రతి, నెలలో మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

౧. ధాతా – ధాతా కృతస్థలీ హేతిర్వాసుకీ రథకృన్మునే | పులస్త్యస్తుంబురురితి మధుమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • ధాతా = ధాతా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ధాతా = ధాతా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కృతస్థలీ = కృతస్థలీ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • హేతిర్వాసుకీ = హేతిర్వాసుకీ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • రథకృన్మునే = రథకృన్మునే అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పులస్త్యస్తుంబురురితి = పులస్త్యస్తుంబురురితి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ధాతా, ధాతా, కృతస్థలీ, హేతిర్వాసుకీ, రథకృన్మునే, పులస్త్యస్తుంబురురితి మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

ధాతా శుభస్య మే దాతా భూయో భూయోఽపి భూయసః | రశ్మిజాలసమాశ్లిష్టః తమస్తోమవినాశనః ||

పదార్థము: • ధాతా = ధాతా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శుభస్య = శుభస్య అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • దాతా = దాతా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూయో = భూయో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూయోఽపి = భూయోఽపి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూయసః = భూయసః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ధాతా, శుభస్య, దాతా, భూయో, భూయోఽపి, భూయసః మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

ధాతా (చైత్ర మాసం): ధాత (ఆదిత్యుడు), కృతస్థలి (అప్సరస), హేతి (రాక్షసుడు), వాసుకి (నాగుడు), రథకృత్తు (యక్షుడు), పులస్త్యుడు (ఋషి), తుంబురుడు (గంధర్వుడు) – వీరంతా కలిసి చైత్ర మాసాన్ని (మధుమాసం) నడిపిస్తారు. కిరణాల సముదాయముతో నిండినవాడు, చీకటి సమూహాలను నాశనం చేసేవాడు (తమస్తోమవినాశనః) అయిన ఆ ధాత, నాకు శుభాలను మళ్ళీ మళ్ళీ (భూయో భూయోఽపి) అధికంగా ప్రసాదించుగాక. ౨. అర్యమ – అర్యమా పులహోఽథౌజాః ప్రహేతి పుంజికస్థలీ | నారదః కచ్ఛనీరశ్చ నయంత్యేతే స్మ మాధవమ్ ||

పదార్థము: • ధాతా = ధాతా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • చైత్ర = చైత్ర అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ధాత = ధాత అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కృతస్థలి = కృతస్థలి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ధాతా, చైత్ర, మాసం, ధాత, ఆదిత్యుడు, కృతస్థలి మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

మేరుశృంగాంతరచరః కమలాకరబాంధవః | అర్యమా తు సదా భూత్యై భూయస్యై ప్రణతస్య మే ||

పదార్థము: • మేరుశృంగాంతరచరః = మేరుశృంగాంతరచరః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కమలాకరబాంధవః = కమలాకరబాంధవః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అర్యమా = అర్యమా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సదా = సదా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూత్యై = భూత్యై అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూయస్యై = భూయస్యై అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: మేరుశృంగాంతరచరః, కమలాకరబాంధవః, అర్యమా, సదా, భూత్యై, భూయస్యై మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

అర్యమ (వైశాఖ మాసం): అర్యముడు (ఆదిత్యుడు), పులహుడు (ఋషి), అథౌజుడు (యక్షుడు), ప్రహేతి (రాక్షసుడు), పుంజికస్థలి (అప్సరస), నారదుడు (గంధర్వుడు), కచ్ఛనీరుడు (నాగుడు) – వీరంతా వైశాఖ మాసాన్ని (మాధవ మాసం) నడిపిస్తారు. మేరు పర్వత శిఖరాల మధ్య సంచరించేవాడు, పద్మవనాలకు బంధువు (సూర్యోదయం వల్ల పద్మాలు వికసిస్తాయి కాబట్టి) అయిన అర్యముడు, అతనికి నమస్కరించే నాకు ఎల్లప్పుడూ అధికమైన ఐశ్వర్యాన్ని (భూత్యై) కలుగజేయుగాక. ౩. మిత్రః – మిత్రోఽత్రిః పౌరుషేయోఽథ తక్షకో మేనకా హహః | రథస్వన ఇతి హ్యేతే శుక్రమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • అర్యమ = అర్యమ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వైశాఖ = వైశాఖ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అర్యముడు = అర్యముడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పులహుడు = పులహుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: అర్యమ, వైశాఖ, మాసం, అర్యముడు, ఆదిత్యుడు, పులహుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

నిశానివారణపటుః ఉదయాద్రికృతాశ్రయః | మిత్రోఽస్తు మమ మోదాయ తమస్తోమవినాశనః ||

పదార్థము: • నిశానివారణపటుః = నిశానివారణపటుః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఉదయాద్రికృతాశ్రయః = ఉదయాద్రికృతాశ్రయః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మిత్రోఽస్తు = మిత్రోఽస్తు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మోదాయ = మోదాయ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • తమస్తోమవినాశనః = తమస్తోమవినాశనః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: నిశానివారణపటుః, ఉదయాద్రికృతాశ్రయః, మిత్రోఽస్తు, మోదాయ, తమస్తోమవినాశనః మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

మిత్రః (జ్యేష్ట మాసం): మిత్రుడు (ఆదిత్యుడు), అత్రి (ఋషి), పౌరుషేయుడు (రాక్షసుడు), తక్షకుడు (నాగుడు), మేనక (అప్సరస), హహః (గంధర్వుడు), రథస్వనుడు (యక్షుడు) – వీరు జ్యేష్ట మాసాన్ని (శుక్రమాసం) నడిపిస్తారు. రాత్రిని నివారించడంలో సమర్థుడు (నిశానివారణపటుః), ఉదయాద్రిని (తూర్పు కొండను) ఆశ్రయించినవాడు, చీకటిని రూపుమాపేవాడు అయిన మిత్రుడు నాకు ఆనందాన్ని (మోదాయ) కలిగించుగాక. ౪. వరుణః – వసిష్ఠో హ్యరుణో రంభా సహజన్యస్తథా హుహుః | శుక్రశ్చిత్రస్వనశ్చైవ శుచిమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • మిత్రః = మిత్రః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • జ్యేష్ట = జ్యేష్ట అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మిత్రుడు = మిత్రుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అత్రి = అత్రి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: మిత్రః, జ్యేష్ట, మాసం, మిత్రుడు, ఆదిత్యుడు, అత్రి మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

సూర్యస్యందనమారూఢ అర్చిర్మాలీ ప్రతాపవాన్ | కాలభూతః కామరూపో హ్యరుణః సేవ్యతే మయా ||

పదార్థము: • సూర్యస్యందనమారూఢ = సూర్యస్యందనమారూఢ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అర్చిర్మాలీ = అర్చిర్మాలీ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ప్రతాపవాన్ = ప్రతాపవాన్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కాలభూతః = కాలభూతః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కామరూపో = కామరూపో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • హ్యరుణః = హ్యరుణః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సూర్యస్యందనమారూఢ, అర్చిర్మాలీ, ప్రతాపవాన్, కాలభూతః, కామరూపో, హ్యరుణః మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

వరుణః (ఆషాఢ మాసం): వసిష్ఠుడు (ఋషి), అరుణుడు (రాక్షసుడు – ఇక్కడ నామ భేదం గమనించాలి), రంభ (అప్సరస), సహజన్యుడు (నాగుడు), హుహుః (గంధర్వుడు), శుక్రుడు (యక్షుడు), చిత్రస్వనుడు (యక్షుడు) – వీరు ఆషాఢ మాసాన్ని (శుచిమాసం) నడిపిస్తారు. సూర్య రథాన్ని అధిరోహించినవాడు, కిరణమాలలు ధరించినవాడు, అత్యంత ప్రతాపవంతుడు, కాల స్వరూపుడు, కోరిన రూపం ధరించగలవాడు అయిన అరుణుడిని (వరుణుడి రూపం) నేను సేవిస్తున్నాను. ౫. ఇంద్రః – ఇంద్రో విశ్వావసుః శ్రోతా ఏలాపత్రస్తథాఽంగిరాః | ప్రమ్లోచా రాక్షసోవర్యో నభోమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • వరుణః = వరుణః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆషాఢ = ఆషాఢ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వసిష్ఠుడు = వసిష్ఠుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఋషి = ఋషి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అరుణుడు = అరుణుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: వరుణః, ఆషాఢ, మాసం, వసిష్ఠుడు, ఋషి, అరుణుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

సహస్రరశ్మిసంవీతం ఇంద్రం వరదమాశ్రయే | శిరసా ప్రణమామ్యద్య శ్రేయో వృద్ధిప్రదాయకమ్ ||

పదార్థము: • సహస్రరశ్మిసంవీతం = సహస్రరశ్మిసంవీతం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఇంద్రం = ఇంద్రం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వరదమాశ్రయే = వరదమాశ్రయే అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శిరసా = శిరసా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ప్రణమామ్యద్య = ప్రణమామ్యద్య అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శ్రేయో = శ్రేయో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సహస్రరశ్మిసంవీతం, ఇంద్రం, వరదమాశ్రయే, శిరసా, ప్రణమామ్యద్య, శ్రేయో మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

ఇంద్రః (శ్రావణ మాసం): ఇంద్రుడు (ఆదిత్యుడు), విశ్వావసువు (గంధర్వుడు), శ్రోత (యక్షుడు), ఏలాపత్రుడు (నాగుడు), అంగిరసుడు (ఋషి), ప్రమ్లోచ (అప్సరస), వర్యుడు (రాక్షసుడు) – వీరంతా కలిసి శ్రావణ మాసాన్ని (నభోమాసం) నడిపిస్తారు. వేయి కిరణాలతో ఆవరించబడినవాడు, వరాలనిచ్చేవాడు, క్షేమాన్ని మరియు అభివృద్ధిని ప్రసాదించేవాడు అయిన ఇంద్రుడికి నేను తలవంచి నమస్కరిస్తున్నాను. ౬. వివస్వాన్ – వివస్వానుగ్రసేనశ్చ వ్యాఘ్ర ఆసారణో భృగుః | అనుమ్లోచాః శంఖపాలో నభస్యాఖ్యం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • ఇంద్రః = ఇంద్రః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శ్రావణ = శ్రావణ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఇంద్రుడు = ఇంద్రుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • విశ్వావసువు = విశ్వావసువు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ఇంద్రః, శ్రావణ, మాసం, ఇంద్రుడు, ఆదిత్యుడు, విశ్వావసువు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

జగన్నిర్మాణకర్తారం సర్వదిగ్వ్యాప్తతేజసమ్ | నభోగ్రహమహాదీపం వివస్వంతం నమామ్యహం ||

పదార్థము: • జగన్నిర్మాణకర్తారం = జగన్నిర్మాణకర్తారం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • సర్వదిగ్వ్యాప్తతేజసమ్ = సర్వదిగ్వ్యాప్తతేజసమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నభోగ్రహమహాదీపం = నభోగ్రహమహాదీపం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వివస్వంతం = వివస్వంతం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నమామ్యహం = నమామ్యహం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: జగన్నిర్మాణకర్తారం, సర్వదిగ్వ్యాప్తతేజసమ్, నభోగ్రహమహాదీపం, వివస్వంతం, నమామ్యహం మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

వివస్వాన్ (భాద్రపద మాసం): వివస్వంతుడు (ఆదిత్యుడు), ఉగ్రసేనుడు (గంధర్వుడు), వ్యాఘ్రుడు (రాక్షసుడు), ఆసారణుడు (యక్షుడు), భృగువు (ఋషి), అనుమ్లోచ (అప్సరస), శంఖపాలుడు (నాగుడు) – వీరంతా భాద్రపద మాసాన్ని (నభస్యాఖ్యం) నడిపిస్తారు. జగత్తును నిర్మించినవాడు, అన్ని దిక్కులా వ్యాపించిన తేజస్సు కలవాడు, ఆకాశమనే గృహానికి గొప్ప దీపం వంటివాడు అయిన వివస్వంతుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ౭. త్వష్టా – త్వష్టా ఋచీకతనయః కంబళాఖ్యస్తిలోత్తమా | బ్రహ్మాపేతోఽథ శతజిత్ ధృతరాష్ట్ర ఇషంభరా ||

పదార్థము: • వివస్వాన్ = వివస్వాన్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భాద్రపద = భాద్రపద అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వివస్వంతుడు = వివస్వంతుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఉగ్రసేనుడు = ఉగ్రసేనుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: వివస్వాన్, భాద్రపద, మాసం, వివస్వంతుడు, ఆదిత్యుడు, ఉగ్రసేనుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

త్వష్టా శుభాయ మే భూయాత్ శిష్టావళినిషేవితః | నానాశిల్పకరో నానాధాతురూపః ప్రభాకరః | త్వష్టా (ఆశ్వయుజ మాసం): త్వష్ట (ఆదిత్యుడు), ఋచీక తనయుడు (జమదగ్ని – ఋషి), కంబళుడు (నాగుడు), తిలోత్తమ (అప్సరస), బ్రహ్మాపేతుడు (రాక్షసుడు), శతజిత్తు (యక్షుడు), ధృతరాష్ట్రుడు (గంధర్వుడు) – వీరంతా ఆశ్వయుజ మాసాన్ని (ఇషంభరా) నడిపిస్తారు. సత్పురుషుల సమూహంచే సేవించబడేవాడు, అనేక శిల్పములను నిర్మించేవాడు (సృష్టికర్త), వివిధ ధాతు రూపాలలో ఉన్నవాడు, కాంతిని ప్రసాదించేవాడు అయిన త్వష్ట నాకు శుభాలను కలుగజేయుగాక. ౮. విష్ణుః – విష్ణురశ్వతరో రంభా సూర్యవర్చాశ్చ సత్యజిత్ | విశ్వామిత్రో మఖాపేత ఊర్జమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • త్వష్టా = త్వష్టా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శుభాయ = శుభాయ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూయాత్ = భూయాత్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • శిష్టావళినిషేవితః = శిష్టావళినిషేవితః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నానాశిల్పకరో = నానాశిల్పకరో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నానాధాతురూపః = నానాధాతురూపః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: త్వష్టా, శుభాయ, భూయాత్, శిష్టావళినిషేవితః, నానాశిల్పకరో, నానాధాతురూపః మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

భానుమండలమధ్యస్థం వేదత్రయనిషేవితమ్ | గాయత్రీప్రతిపాద్యం తం విష్ణుం భక్త్యా నమామ్యహమ్ ||

పదార్థము: • భానుమండలమధ్యస్థం = భానుమండలమధ్యస్థం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వేదత్రయనిషేవితమ్ = వేదత్రయనిషేవితమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • గాయత్రీప్రతిపాద్యం = గాయత్రీప్రతిపాద్యం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • విష్ణుం = విష్ణుం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భక్త్యా = భక్త్యా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నమామ్యహమ్ = నమామ్యహమ్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: భానుమండలమధ్యస్థం, వేదత్రయనిషేవితమ్, గాయత్రీప్రతిపాద్యం, విష్ణుం, భక్త్యా, నమామ్యహమ్ మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

విష్ణుః (కార్తీక మాసం): విష్ణువు (ఆదిత్యుడు), అశ్వతరుడు (నాగుడు), రంభ (అప్సరస), సూర్యవర్చుడు (గంధర్వుడు), సత్యజిత్తు (యక్షుడు), విశ్వామిత్రుడు (ఋషి), మఖాపేతుడు (రాక్షసుడు) – వీరంతా కార్తీక మాసాన్ని (ఊర్జమాసం) నడిపిస్తారు. సూర్యమండలం మధ్యలో నివసించేవాడు, మూడు వేదాలచే (ఋక్, యజుర్, సామ) స్తుతించబడేవాడు, గాయత్రీ మంత్రం ద్వారా ప్రతిపాదించబడేవాడు అయిన ఆ విష్ణు స్వరూప సూర్యునికి భక్తితో నమస్కరిస్తున్నాను. ౯. అంశుమన్ – అథాంశుః కశ్యపస్తార్‍క్ష్య ఋతసేనస్తథోర్వశీ | విద్యుచ్ఛత్రుర్మహాశంఖః సహోమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • విష్ణుః = విష్ణుః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కార్తీక = కార్తీక అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • విష్ణువు = విష్ణువు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అశ్వతరుడు = అశ్వతరుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: విష్ణుః, కార్తీక, మాసం, విష్ణువు, ఆదిత్యుడు, అశ్వతరుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

సదా విద్రావణరతో జగన్మంగళదీపకః | మునీంద్రనివహస్తుత్యో భూతిదోఽంశుర్భవేన్మమ ||

పదార్థము: • సదా = సదా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • విద్రావణరతో = విద్రావణరతో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • జగన్మంగళదీపకః = జగన్మంగళదీపకః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మునీంద్రనివహస్తుత్యో = మునీంద్రనివహస్తుత్యో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూతిదోఽంశుర్భవేన్మమ = భూతిదోఽంశుర్భవేన్మమ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సదా, విద్రావణరతో, జగన్మంగళదీపకః, మునీంద్రనివహస్తుత్యో, భూతిదోఽంశుర్భవేన్మమ మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

అంశుమన్ (మార్గశిర మాసం): అంశువు (ఆదిత్యుడు), కశ్యపుడు (ఋషి), తార్క్ష్యుడు (యక్షుడు), ఋతసేనుడు (గంధర్వుడు), ఊర్వశి (అప్సరస), విద్యుచ్ఛత్రువు (రాక్షసుడు), మహాశంఖుడు (నాగుడు) – వీరంతా మార్గశిర మాసాన్ని (సహోమాసం) నడిపిస్తారు. ఎల్లప్పుడూ చీకటిని పారద్రోలేవాడు, జగత్తుకు మంగళకరమైన దీపం వంటివాడు, మునీంద్రుల సమూహంచే స్తుతించబడేవాడు అయిన అంశువు నాకు ఐశ్వర్యాన్ని (భూతి) ఇచ్చుగాక. ౧౦. భగః – భగః స్ఫూర్జోఽరిష్టనేమిః ఊర్ణ ఆయుశ్చ పంచమః | కర్కోటకః పూర్వచిత్తిః పౌషమాసం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • అంశుమన్ = అంశుమన్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మార్గశిర = మార్గశిర అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • అంశువు = అంశువు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కశ్యపుడు = కశ్యపుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: అంశుమన్, మార్గశిర, మాసం, అంశువు, ఆదిత్యుడు, కశ్యపుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

తిథి మాస ఋతూనాం చ వత్సరాఽయనయోరపి | ఘటికానాం చ యః కర్తా భగో భాగ్యప్రదోఽస్తు మే ||

పదార్థము: • తిథి = తిథి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాస = మాస అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఋతూనాం = ఋతూనాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వత్సరాఽయనయోరపి = వత్సరాఽయనయోరపి అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఘటికానాం = ఘటికానాం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కర్తా = కర్తా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: తిథి, మాస, ఋతూనాం, వత్సరాఽయనయోరపి, ఘటికానాం, కర్తా మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

భగః (పౌష మాసం): భగుడు (ఆదిత్యుడు), స్ఫూర్జుడు (రాక్షసుడు), అరిష్టనేమి (గంధర్వుడు), ఊర్ణుడు (యక్షుడు), ఆయువు (ఋషి), కర్కోటకుడు (నాగుడు), పూర్వచిత్తి (అప్సరస) – వీరంతా కలిసి పౌష మాసాన్ని నడిపిస్తారు. తిథులు, మాసములు, ఋతువులు, సంవత్సరములు, ఆయనములు (ఉత్తరాయణ, దక్షిణాయనము) మరియు ఘడియలను నిర్ణయించే కాలకర్త అయిన భగుడు నాకు అదృష్టాన్ని (భాగ్యం) ప్రసాదించుగాక. ౧ ౧. పూష – పూషా ధనంజయో వాతః సుషేణః సురుచిస్తథా | ఘృతాచీ గౌతమశ్చేతి తపోమాసం నయంత్యమీ | పూషా తోషాయ మే భూయాత్ సర్వపాపాఽపనోదనాత్ | సహస్రకరసంవీతః సమస్తాశాంతరాంతరః ||

పదార్థము: • భగః = భగః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పౌష = పౌష అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భగుడు = భగుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • స్ఫూర్జుడు = స్ఫూర్జుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: భగః, పౌష, మాసం, భగుడు, ఆదిత్యుడు, స్ఫూర్జుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పూషా (మాఘ మాసం): పూష (ఆదిత్యుడు), ధనంజయుడు (నాగుడు), వాత (రాక్షసుడు), సుషేణుడు (గంధర్వుడు), సురుచి (యక్షుడు), ఘృతాచి (అప్సరస), గౌతముడు (ఋషి) – వీరంతా మాఘ మాసాన్ని (తపోమాసం) నడిపిస్తారు. వేయి కిరణాలతో ఆవరించబడినవాడు, అన్ని దిక్కుల అంతరాలలో వ్యాపించి ఉన్నవాడు అయిన పూష, నా సమస్త పాపాలను తొలగించి నాకు సంతోషాన్ని (తోషాయ) కలిగించుగాక. ౧ ౨. పర్జన్యః – క్రతుర్వార్చా భరద్వాజః పర్జన్యః సేనజిత్ తథా | విశ్వశ్చైరావతశ్చైవ తపస్యాఖ్యం నయంత్యమీ ||

పదార్థము: • పూషా = పూషా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాఘ = మాఘ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పూష = పూష అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఆదిత్యుడు = ఆదిత్యుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ధనంజయుడు = ధనంజయుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: పూషా, మాఘ, మాసం, పూష, ఆదిత్యుడు, ధనంజయుడు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

ప్రపంచం ప్రతపన్ భూయో వృష్టిభిర్మాదయన్ పునః | జగదానందజనకః పర్జన్యః పూజ్యతే మయా ||

పదార్థము: • ప్రపంచం = ప్రపంచం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ప్రతపన్ = ప్రతపన్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భూయో = భూయో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వృష్టిభిర్మాదయన్ = వృష్టిభిర్మాదయన్ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పునః = పునః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • జగదానందజనకః = జగదానందజనకః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: ప్రపంచం, ప్రతపన్, భూయో, వృష్టిభిర్మాదయన్, పునః, జగదానందజనకః మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

పర్జన్యః (ఫాల్గుణ మాసం): క్రతువు (గంధర్వుడు), వార్చా (రాక్షసుడు), భరద్వాజుడు (ఋషి), పర్జన్యుడు (ఆదిత్యుడు), సేనజిత్తు (యక్షుడు), విశ్వ (అప్సరస), ఐరావతుడు (నాగుడు) – వీరంతా ఫాల్గుణ మాసాన్ని (తపస్యాఖ్యం) నడిపిస్తారు. ప్రపంచాన్ని తన వేడితో తపింపజేస్తూ, తిరిగి వర్షాలతో మురిపించేవాడు, జగత్తుకు ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు అయిన పర్జన్యుడిని నేను పూజిస్తున్నాను. ధ్యాయేస్సదా సవితృమండలమధ్యవర్తీ నారాయణస్సరసిజాసన సన్నివిష్టః| కేయూరవాన్ మకరకుండలవాన్ కిరీటీ హారీ హిరణ్మయవపుః ధృతశంఖచక్రః ||

పదార్థము: • పర్జన్యః = పర్జన్యః అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • ఫాల్గుణ = ఫాల్గుణ అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మాసం = మాసం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • క్రతువు = క్రతువు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • గంధర్వుడు = గంధర్వుడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • వార్చా = వార్చా అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: పర్జన్యః, ఫాల్గుణ, మాసం, క్రతువు, గంధర్వుడు, వార్చా మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

సూర్యమండలం మధ్యలో నివసించేవాడు, పద్మాసనంపై కూర్చున్నవాడు, భుజకీర్తులు (కేయూరవాన్), మకర కుండలాలు, కిరీటం, హారము ధరించినవాడు, బంగారు వర్ణముతో ప్రకాశించే శరీరము కలవాడు, శంఖ చక్రాలను ధరించినవాడు అయిన నారాయణుని ఎల్లప్పుడూ ధ్యానించవలెను. << మరిన్ని శ్రీ సూర్య స్తోత్రాలు చూడండి.

పదార్థము: • సూర్యమండలం = సూర్యమండలం అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • మధ్యలో = మధ్యలో అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • నివసించేవాడు = నివసించేవాడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • పద్మాసనంపై = పద్మాసనంపై అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • కూర్చున్నవాడు = కూర్చున్నవాడు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు • భుజకీర్తులు = భుజకీర్తులు అను దివ్య గుణముతో శోభిల్లే పరమేశ్వరుడు తాత్పర్యము: సూర్యమండలం, మధ్యలో, నివసించేవాడు, పద్మాసనంపై, కూర్చున్నవాడు, భుజకీర్తులు మొదలైన దివ్య విశేషణములతో శోభిల్లుతూ, సమస్త ప్రాణులకు జ్ఞానమును, రక్షణను మరియు సకల శుభములను అనుగ్రహించే పరమేశ్వరుడుకు నా భక్తిపూర్వక ప్రణామాలు.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
✦ 🙏 ✦