12 మంది ఆదిత్యుల ధ్యాన శ్లోకములు.
వేగం:
(శ్రీమద్భాగవత పురాణంలోని ద్వాదశ స్కంధం ప్రకారం, ప్రతి నెలలో సూర్యుడు ఒక ప్రత్యేక రూపంలో (ఆదిత్యుడిగా) సంచరిస్తాడు. అతనితో పాటు ఒక ఋషి, గంధర్వుడు, అప్సరస, రాక్షసుడు, నాగుడు మరియు యక్షుడు కలిసి ఆ నెలను నడిపిస్తారు. ఈ శ్లోకాలు ఆయా మాసాల సూర్య గమనాన్ని, ఆ రూపాల వైశిష్ట్యాన్ని వివరిస్తాయి. ఈ శ్లోకాలను పఠించడం వల్ల కాల దోషాలు తొలగిపోతాయి. గ్రహ గతులు అనుకూలించి, నిత్యం సూర్యరశ్మి ద్వారా లభించే శక్తి శరీరానికి పుష్టిని, మనస్సుకు తేజస్సును ప్రసాదిస్తుంది.)
౧. ధాతా –
ధాతా కృతస్థలీ హేతిర్వాసుకీ రథకృన్మునే |
పులస్త్యస్తుంబురురితి మధుమాసం నయంత్యమీ ||
ధాతా శుభస్య మే దాతా భూయో భూయోఽపి భూయసః |
రశ్మిజాలసమాశ్లిష్టః తమస్తోమవినాశనః ||
ధాతా (చైత్ర మాసం): ధాత (ఆదిత్యుడు), కృతస్థలి (అప్సరస), హేతి (రాక్షసుడు), వాసుకి (నాగుడు), రథకృత్తు (యక్షుడు), పులస్త్యుడు (ఋషి), తుంబురుడు (గంధర్వుడు) – వీరంతా కలిసి చైత్ర మాసాన్ని (మధుమాసం) నడిపిస్తారు. కిరణాల సముదాయముతో నిండినవాడు, చీకటి సమూహాలను నాశనం చేసేవాడు (తమస్తోమవినాశనః) అయిన ఆ ధాత, నాకు శుభాలను మళ్ళీ మళ్ళీ (భూయో భూయోఽపి) అధికంగా ప్రసాదించుగాక.
౨. అర్యమ –
అర్యమా పులహోఽథౌజాః ప్రహేతి పుంజికస్థలీ |
నారదః కచ్ఛనీరశ్చ నయంత్యేతే స్మ మాధవమ్ ||
మేరుశృంగాంతరచరః కమలాకరబాంధవః |
అర్యమా తు సదా భూత్యై భూయస్యై ప్రణతస్య మే ||
అర్యమ (వైశాఖ మాసం): అర్యముడు (ఆదిత్యుడు), పులహుడు (ఋషి), అథౌజుడు (యక్షుడు), ప్రహేతి (రాక్షసుడు), పుంజికస్థలి (అప్సరస), నారదుడు (గంధర్వుడు), కచ్ఛనీరుడు (నాగుడు) – వీరంతా వైశాఖ మాసాన్ని (మాధవ మాసం) నడిపిస్తారు. మేరు పర్వత శిఖరాల మధ్య సంచరించేవాడు, పద్మవనాలకు బంధువు (సూర్యోదయం వల్ల పద్మాలు వికసిస్తాయి కాబట్టి) అయిన అర్యముడు, అతనికి నమస్కరించే నాకు ఎల్లప్పుడూ అధికమైన ఐశ్వర్యాన్ని (భూత్యై) కలుగజేయుగాక.
౩. మిత్రః –
మిత్రోఽత్రిః పౌరుషేయోఽథ తక్షకో మేనకా హహః |
రథస్వన ఇతి హ్యేతే శుక్రమాసం నయంత్యమీ ||
నిశానివారణపటుః ఉదయాద్రికృతాశ్రయః |
మిత్రోఽస్తు మమ మోదాయ తమస్తోమవినాశనః ||
మిత్రః (జ్యేష్ట మాసం): మిత్రుడు (ఆదిత్యుడు), అత్రి (ఋషి), పౌరుషేయుడు (రాక్షసుడు), తక్షకుడు (నాగుడు), మేనక (అప్సరస), హహః (గంధర్వుడు), రథస్వనుడు (యక్షుడు) – వీరు జ్యేష్ట మాసాన్ని (శుక్రమాసం) నడిపిస్తారు. రాత్రిని నివారించడంలో సమర్థుడు (నిశానివారణపటుః), ఉదయాద్రిని (తూర్పు కొండను) ఆశ్రయించినవాడు, చీకటిని రూపుమాపేవాడు అయిన మిత్రుడు నాకు ఆనందాన్ని (మోదాయ) కలిగించుగాక.
౪. వరుణః –
వసిష్ఠో హ్యరుణో రంభా సహజన్యస్తథా హుహుః |
శుక్రశ్చిత్రస్వనశ్చైవ శుచిమాసం నయంత్యమీ ||
సూర్యస్యందనమారూఢ అర్చిర్మాలీ ప్రతాపవాన్ |
కాలభూతః కామరూపో హ్యరుణః సేవ్యతే మయా ||
వరుణః (ఆషాఢ మాసం): వసిష్ఠుడు (ఋషి), అరుణుడు (రాక్షసుడు – ఇక్కడ నామ భేదం గమనించాలి), రంభ (అప్సరస), సహజన్యుడు (నాగుడు), హుహుః (గంధర్వుడు), శుక్రుడు (యక్షుడు), చిత్రస్వనుడు (యక్షుడు) – వీరు ఆషాఢ మాసాన్ని (శుచిమాసం) నడిపిస్తారు. సూర్య రథాన్ని అధిరోహించినవాడు, కిరణమాలలు ధరించినవాడు, అత్యంత ప్రతాపవంతుడు, కాల స్వరూపుడు, కోరిన రూపం ధరించగలవాడు అయిన అరుణుడిని (వరుణుడి రూపం) నేను సేవిస్తున్నాను.
౫. ఇంద్రః –
ఇంద్రో విశ్వావసుః శ్రోతా ఏలాపత్రస్తథాఽంగిరాః |
ప్రమ్లోచా రాక్షసోవర్యో నభోమాసం నయంత్యమీ ||
సహస్రరశ్మిసంవీతం ఇంద్రం వరదమాశ్రయే |
శిరసా ప్రణమామ్యద్య శ్రేయో వృద్ధిప్రదాయకమ్ ||
ఇంద్రః (శ్రావణ మాసం): ఇంద్రుడు (ఆదిత్యుడు), విశ్వావసువు (గంధర్వుడు), శ్రోత (యక్షుడు), ఏలాపత్రుడు (నాగుడు), అంగిరసుడు (ఋషి), ప్రమ్లోచ (అప్సరస), వర్యుడు (రాక్షసుడు) – వీరంతా కలిసి శ్రావణ మాసాన్ని (నభోమాసం) నడిపిస్తారు. వేయి కిరణాలతో ఆవరించబడినవాడు, వరాలనిచ్చేవాడు, క్షేమాన్ని మరియు అభివృద్ధిని ప్రసాదించేవాడు అయిన ఇంద్రుడికి నేను తలవంచి నమస్కరిస్తున్నాను.
౬. వివస్వాన్ –
వివస్వానుగ్రసేనశ్చ వ్యాఘ్ర ఆసారణో భృగుః |
అనుమ్లోచాః శంఖపాలో నభస్యాఖ్యం నయంత్యమీ ||
జగన్నిర్మాణకర్తారం సర్వదిగ్వ్యాప్తతేజసమ్ |
నభోగ్రహమహాదీపం వివస్వంతం నమామ్యహం ||
వివస్వాన్ (భాద్రపద మాసం): వివస్వంతుడు (ఆదిత్యుడు), ఉగ్రసేనుడు (గంధర్వుడు), వ్యాఘ్రుడు (రాక్షసుడు), ఆసారణుడు (యక్షుడు), భృగువు (ఋషి), అనుమ్లోచ (అప్సరస), శంఖపాలుడు (నాగుడు) – వీరంతా భాద్రపద మాసాన్ని (నభస్యాఖ్యం) నడిపిస్తారు. జగత్తును నిర్మించినవాడు, అన్ని దిక్కులా వ్యాపించిన తేజస్సు కలవాడు, ఆకాశమనే గృహానికి గొప్ప దీపం వంటివాడు అయిన వివస్వంతుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
౭. త్వష్టా –
త్వష్టా ఋచీకతనయః కంబళాఖ్యస్తిలోత్తమా |
బ్రహ్మాపేతోఽథ శతజిత్ ధృతరాష్ట్ర ఇషంభరా ||
త్వష్టా శుభాయ మే భూయాత్ శిష్టావళినిషేవితః |
నానాశిల్పకరో నానాధాతురూపః ప్రభాకరః |
త్వష్టా (ఆశ్వయుజ మాసం): త్వష్ట (ఆదిత్యుడు), ఋచీక తనయుడు (జమదగ్ని – ఋషి), కంబళుడు (నాగుడు), తిలోత్తమ (అప్సరస), బ్రహ్మాపేతుడు (రాక్షసుడు), శతజిత్తు (యక్షుడు), ధృతరాష్ట్రుడు (గంధర్వుడు) – వీరంతా ఆశ్వయుజ మాసాన్ని (ఇషంభరా) నడిపిస్తారు. సత్పురుషుల సమూహంచే సేవించబడేవాడు, అనేక శిల్పములను నిర్మించేవాడు (సృష్టికర్త), వివిధ ధాతు రూపాలలో ఉన్నవాడు, కాంతిని ప్రసాదించేవాడు అయిన త్వష్ట నాకు శుభాలను కలుగజేయుగాక.
౮. విష్ణుః –
విష్ణురశ్వతరో రంభా సూర్యవర్చాశ్చ సత్యజిత్ |
విశ్వామిత్రో మఖాపేత ఊర్జమాసం నయంత్యమీ ||
భానుమండలమధ్యస్థం వేదత్రయనిషేవితమ్ |
గాయత్రీప్రతిపాద్యం తం విష్ణుం భక్త్యా నమామ్యహమ్ ||
విష్ణుః (కార్తీక మాసం): విష్ణువు (ఆదిత్యుడు), అశ్వతరుడు (నాగుడు), రంభ (అప్సరస), సూర్యవర్చుడు (గంధర్వుడు), సత్యజిత్తు (యక్షుడు), విశ్వామిత్రుడు (ఋషి), మఖాపేతుడు (రాక్షసుడు) – వీరంతా కార్తీక మాసాన్ని (ఊర్జమాసం) నడిపిస్తారు. సూర్యమండలం మధ్యలో నివసించేవాడు, మూడు వేదాలచే (ఋక్, యజుర్, సామ) స్తుతించబడేవాడు, గాయత్రీ మంత్రం ద్వారా ప్రతిపాదించబడేవాడు అయిన ఆ విష్ణు స్వరూప సూర్యునికి భక్తితో నమస్కరిస్తున్నాను.
౯. అంశుమన్ –
అథాంశుః కశ్యపస్తార్క్ష్య ఋతసేనస్తథోర్వశీ |
విద్యుచ్ఛత్రుర్మహాశంఖః సహోమాసం నయంత్యమీ ||
సదా విద్రావణరతో జగన్మంగళదీపకః |
మునీంద్రనివహస్తుత్యో భూతిదోఽంశుర్భవేన్మమ ||
అంశుమన్ (మార్గశిర మాసం): అంశువు (ఆదిత్యుడు), కశ్యపుడు (ఋషి), తార్క్ష్యుడు (యక్షుడు), ఋతసేనుడు (గంధర్వుడు), ఊర్వశి (అప్సరస), విద్యుచ్ఛత్రువు (రాక్షసుడు), మహాశంఖుడు (నాగుడు) – వీరంతా మార్గశిర మాసాన్ని (సహోమాసం) నడిపిస్తారు. ఎల్లప్పుడూ చీకటిని పారద్రోలేవాడు, జగత్తుకు మంగళకరమైన దీపం వంటివాడు, మునీంద్రుల సమూహంచే స్తుతించబడేవాడు అయిన అంశువు నాకు ఐశ్వర్యాన్ని (భూతి) ఇచ్చుగాక.
౧౦. భగః –
భగః స్ఫూర్జోఽరిష్టనేమిః ఊర్ణ ఆయుశ్చ పంచమః |
కర్కోటకః పూర్వచిత్తిః పౌషమాసం నయంత్యమీ ||
తిథి మాస ఋతూనాం చ వత్సరాఽయనయోరపి |
ఘటికానాం చ యః కర్తా భగో భాగ్యప్రదోఽస్తు మే ||
భగః (పౌష మాసం): భగుడు (ఆదిత్యుడు), స్ఫూర్జుడు (రాక్షసుడు), అరిష్టనేమి (గంధర్వుడు), ఊర్ణుడు (యక్షుడు), ఆయువు (ఋషి), కర్కోటకుడు (నాగుడు), పూర్వచిత్తి (అప్సరస) – వీరంతా కలిసి పౌష మాసాన్ని నడిపిస్తారు. తిథులు, మాసములు, ఋతువులు, సంవత్సరములు, ఆయనములు (ఉత్తరాయణ, దక్షిణాయనము) మరియు ఘడియలను నిర్ణయించే కాలకర్త అయిన భగుడు నాకు అదృష్టాన్ని (భాగ్యం) ప్రసాదించుగాక.
౧
౧. పూష –
పూషా ధనంజయో వాతః సుషేణః సురుచిస్తథా |
ఘృతాచీ గౌతమశ్చేతి తపోమాసం నయంత్యమీ |
పూషా తోషాయ మే భూయాత్ సర్వపాపాఽపనోదనాత్ |
సహస్రకరసంవీతః సమస్తాశాంతరాంతరః ||
పూషా (మాఘ మాసం): పూష (ఆదిత్యుడు), ధనంజయుడు (నాగుడు), వాత (రాక్షసుడు), సుషేణుడు (గంధర్వుడు), సురుచి (యక్షుడు), ఘృతాచి (అప్సరస), గౌతముడు (ఋషి) – వీరంతా మాఘ మాసాన్ని (తపోమాసం) నడిపిస్తారు. వేయి కిరణాలతో ఆవరించబడినవాడు, అన్ని దిక్కుల అంతరాలలో వ్యాపించి ఉన్నవాడు అయిన పూష, నా సమస్త పాపాలను తొలగించి నాకు సంతోషాన్ని (తోషాయ) కలిగించుగాక.
౧
౨. పర్జన్యః –
క్రతుర్వార్చా భరద్వాజః పర్జన్యః సేనజిత్ తథా |
విశ్వశ్చైరావతశ్చైవ తపస్యాఖ్యం నయంత్యమీ ||
ప్రపంచం ప్రతపన్ భూయో వృష్టిభిర్మాదయన్ పునః |
జగదానందజనకః పర్జన్యః పూజ్యతే మయా ||
పర్జన్యః (ఫాల్గుణ మాసం): క్రతువు (గంధర్వుడు), వార్చా (రాక్షసుడు), భరద్వాజుడు (ఋషి), పర్జన్యుడు (ఆదిత్యుడు), సేనజిత్తు (యక్షుడు), విశ్వ (అప్సరస), ఐరావతుడు (నాగుడు) – వీరంతా ఫాల్గుణ మాసాన్ని (తపస్యాఖ్యం) నడిపిస్తారు. ప్రపంచాన్ని తన వేడితో తపింపజేస్తూ, తిరిగి వర్షాలతో మురిపించేవాడు, జగత్తుకు ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు అయిన పర్జన్యుడిని నేను పూజిస్తున్నాను.
ధ్యాయేస్సదా సవితృమండలమధ్యవర్తీ
నారాయణస్సరసిజాసన సన్నివిష్టః|
కేయూరవాన్ మకరకుండలవాన్ కిరీటీ
హారీ హిరణ్మయవపుః ధృతశంఖచక్రః ||
సూర్యమండలం మధ్యలో నివసించేవాడు, పద్మాసనంపై కూర్చున్నవాడు, భుజకీర్తులు (కేయూరవాన్), మకర కుండలాలు, కిరీటం, హారము ధరించినవాడు, బంగారు వర్ణముతో ప్రకాశించే శరీరము కలవాడు, శంఖ చక్రాలను ధరించినవాడు అయిన నారాయణుని ఎల్లప్పుడూ ధ్యానించవలెను.
<< మరిన్ని శ్రీ సూర్య స్తోత్రాలు చూడండి.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ఈ పాఠ్యంలో ఏదైనా తప్పు లేదా పాఠాంతరం గమనించారా? తప్పులు మరియు సవరణలను తెలియజేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
