జంబూకేశ్వర క్షేత్రాధిదేవత శ్రీ అఖిలాండేశ్వరీ స్తోత్రం — ఓంకార, హ్రీంకార, శ్రీచక్ర తాటంక శోభిత జగన్మాత దివ్య స్తుతి; సంస్కృత మూల శ్లోకములు, పదచ్ఛేదము, ప్రతిపదార్థము మరియు శాస్త్రీయ తాత్పర్యము.
🕉️ తాత్పర్యం (Overall Meaning)
శ్రీ అఖిలాండేశ్వరీ స్తోత్రము పంచభూత క్షేత్రములలో జలలింగ క్షేత్రమైన తిరువానైక్కావల్ (జంబూకేశ్వరము) నందు వెలసిన జగన్మాత అఖిలాండేశ్వరిని కీర్తించే పరమ పవిత్ర స్తోత్రము. ఆదిశంకరాచార్యుల వారు అమ్మవారి ఉగ్రకళను శాంతింపజేయుటకు శ్రీచక్ర తాటంకములను (కర్ణాభరణములను) ప్రతిష్ఠించి, ఈ దివ్యస్తోత్రముతో అమ్మవారిని ప్రార్థించారు. ఓంకార, హ్రీంకార, క్లీంకార బీజాక్షర నిలయురాలైన పరమేశ్వరి అనుగ్రహముతో ఆయురారోగ్యములు, సమస్త సంపదలు, సౌభాగ్యములు కలుగును.
📖 సులభమైన వివరణ (Simple Explanation)
అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండ నాయకియైన శ్రీ అఖిలాండేశ్వరి తత్త్వమును ఈ స్తోత్రము అద్భుతముగా నిరూపించుచున్నది. మొదటి ఎనిమిది శ్లోకములలో ప్రణవ ఓంకారము, మాయాబీజమైన హ్రీంకారము, కామరాజబీజమైన క్లీంకారము, శ్రీచక్ర తాటంకములు, మరియు నాదబ్రహ్మమయ స్వరూపము వర్ణింపబడి, 'దాసోఽహం తవ పాదపద్మయుగళం వందేఽఖిలాండేశ్వరి' అను శరణాగతి భావము పునరావృతమగును. తొమ్మిదవ శ్లోకమున కదంబవృక్షవాసినియైన దేవికి మంగళము కోరబడగా, పదకొండవ శ్లోకము భృగువారమున (శుక్రవారమున) ఈ దశకమును పఠించినవారికి ధన, ఆయుష్షు, ఆరోగ్య, సంతాన సంపదలు లభించునని ఫలశ్రుతిని ప్రకటించుచున్నది.
ఓంకారమను ప్రణవసాగర మధ్యమున నివసించుదానా! త్రిలోక పావనియైన త్రిపథగా గంగాస్వరూపిణీ! ఓంకార బీజాత్మికా! ఓంకార నాదముచేత ఆనందమును, శుభములను చేకూర్చుదానా! ప్రణవబిందుప్రియా! జగజ్జననీ! చంద్రకళాధారిణీ! ఓంకార దివ్యపీఠమునందు కొలువుదీరిన తల్లీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ దేవీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మ యుగళమునకు భక్తితో ప్రణమిల్లుచున్నాను.
Dwelling in the ocean of the cosmic Omkara, flowing through the three celestial pathways as Ganga, embodiment of the primal seed syllable Om, bestower of joy through Om, auspicious one fond of the bindu of Omkara, Mother of the universe crowned with the crescent moon, seated upon the altar of Omkara, O Empress of the universe Akhilandeshwari, I your humble servant bow before your pair of lotus feet!
హ్రీంకార వర్ణసాగర మధ్యమున వేంచేసియుండు పరమేశ్వరీ! హ్రీంకార మాయాబీజాత్మికా! హ్రీంకార సముద్రమునుండి ఉదయించిన మనోహర చంద్రకళను ధరించుదానా! హ్రీంకార నాదప్రియా! త్రిపురేశ్వరీ! పావన చరిత్ర కలదానా! హ్రీంకార పీఠమునందు స్థితమైయున్న తల్లీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ దేవీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మ యుగళమునకు ప్రణామములు అర్పించుచున్నాను.
Abiding within the mystical realm of Hrimkara, embodiment of the sacred syllable Hrim, wearing the radiant crescent moon rising from the ocean of Hrim, lover of the subtle vibration of Hrim, Empress of the three worlds celebrated in pure divine conduct, seated upon the throne of Hrimkara, O Akhilandeshwari, I bow down before your lotus feet!
శ్రీచక్రాంకితభూషణోజ్జ్వలముఖే — శ్రీచక్రముతో కూడిన తాటంకములచే వెలుగొందు ముఖము గలదానా; శ్రీరాజరాజేశ్వరి — రాజరాజేశ్వరీ దేవివి; శ్రీకంఠార్ధశరీరభాగనిలయే — శివుని వామశరీర భాగమున నెలకొన్నదానా; శ్రీజంబునాథప్రియే — జంబూకేశ్వరునికి ప్రీతిపాత్రురాలా; శ్రీకాంతస్య సహోదరే — శ్రీమహావిష్ణువు సహోదరివి; సుమనసే — నిర్మల ప్రసన్న మనస్సు కలదానా; శ్రీబిందుపీఠప్రియే — శ్రీచక్ర కేంద్ర బిందుపీఠముపై ప్రీతిగలదానా; దాసః అహం — నీ దాసుడను; తవ పాదపద్మయుగళం — నీ పాదపద్మములను; వందే — నమస్కరించుచున్నాను; అఖిలాండేశ్వరి — ఓ అఖిలాండేశ్వరీ!.
ఆదిశంకరాచార్యులచే ప్రతిష్ఠింపబడిన శ్రీచక్ర కర్ణాభరణముల (తాటంకముల) దివ్యకాంతితో ప్రకాశించు ముఖారవిందము కలదానా! శ్రీరాజరాజేశ్వరీ! శ్రీకంఠుడైన పరమేశ్వరుని అర్ధశరీరమునందు కొలువుదీరిన అర్ధాంగీ! జంబూకేశ్వరుని ప్రాణప్రియురాలా! శ్రీమహావిష్ణువునకు సోదరీమణీ! ప్రసన్నచిత్తురాలా! శ్రీచక్ర బిందుపీఠమునందు ప్రీతిగల తల్లీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మ యుగళమునకు ప్రణమిల్లుచున్నాను.
Whose countenance shines with ornaments inscribed with the sacred Sri Chakra, Supreme Empress Sri Rajarajeshwari, occupying the left half of Lord Shiva's form, darling consort of Lord Jambunatha, divine sister of Lord Vishnu, gracious-hearted mother delighting in the sanctum of the Sri Bindu Peetha, O Akhilandeshwari, I offer my salutations at your lotus feet!
ఫాలభాగమున సుగంధభరిత కస్తూరీ తిలకముతో ప్రకాశించుదానా! కలియుగ కల్మషములను నశింపజేయు తల్లివి! కామరాజ బీజమైన క్లీంకార బీజాత్మికా! సకల కల్యాణరూపిణీ! జగదీశ్వరీ! భగవతీ! కదంబవన విహారప్రియా! కామాక్షీ! సమస్త జగత్తులకు ఈశ్వరీ! సర్వశుభంకరీ! క్లీంకార పీఠమునందు అధివసించిన తల్లీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మములకు నమస్కరించుచున్నాను.
Resplendent with musk tilaka on her forehead, dispeller of the afflictions of Kali yuga, embodiment of the mystic seed syllable Klim, auspicious mother and sovereign of the universe, lover of kadamba groves, Kamakshi, ruler of all creation, bestower of all good fortune seated upon the throne of Klimkara, O Akhilandeshwari, I bow at your lotus feet!
నాదే — నాదస్వరూపిణివి; నారదతుంబురాదివినుతే — నారద తుంబురులచే స్తుతింపబడుదానా; నారాయణీ — నారాయణ శక్తివి; మంగళే — శుభప్రదాత్రివి; నానాలంకృతహారనూపురధరే — విభిన్న హారములను, అందెలను ధరించుదానా; నాసామణీభాసురే — నాసాభరణ కాంతులతో మెరయుదానా; నానాభక్తసుపూజ్యపాదకమలే — భక్తులచే పూజింపబడు పాదపద్మములు గలదానా; నాగారిమధ్యస్థలే — పవిత్ర ద్వీపక్షేత్రమున కొలువైనదానా; దాసః అహం — నీ దాసుడను; తవ పాదపద్మయుగళం — నీ పాదపద్మములను; వందే — నమస్కరించుచున్నాను; అఖిలాండేశ్వరి — ఓ అఖిలాండేశ్వరీ!.
సకల నాదస్వరూపిణీ! నారద, తుంబురుల గానముచే కీర్తింపబడుదానా! నారాయణీ! మంగళమూర్తీ! నానావిధ రత్నహారములు, గజ్జెల అందెలు ధరించిన సుందరీ! నాసామణి (ముక్కుపుడక) కాంతులతో ప్రకాశించుదానా! అసంఖ్యాక భక్తజనులచే పూజింపబడు పాదపద్మములు కలదానా! కావేరీ నదీతీర జంబూ వృక్షక్షేత్రమున కొలువైన తల్లీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ దివ్య చరణారవిందములను నమస్కరించుచున్నాను.
Primordial sound divine, praised by celestial sages Narada and Tumburu, Narayani of supreme auspiciousness, adorned with varied necklaces and ringing anklets, sparkling with the radiant nose-gem, whose lotus feet are revered by myriad devotees, stationed amidst the sacred island shrine, O Akhilandeshwari, I bow at your lotus feet!
శ్యామాంగీ — శ్యామల వర్ణపు శరీరము కలదానా; శరదిందుకోటివదనే — కోట్ల కొలది శరత్కాల చంద్రుల వంటి ముఖము గలదానా; సిద్ధాంతమార్గప్రియే — సిద్ధాంత మార్గమునందు ప్రీతిగలదానా; శాంతే — ప్రశాంతస్వరూపిణీ; శారదవిగ్రహే — శారదా దేవి రూపము గలదానా; శుభకరే — శుభములు చేకూర్చుదానా; శాస్త్రాదిషడ్దర్శనే — ఆరు దర్శనముల తత్త్వము కలదానా; శర్వాణీ — శివుని రాజ్ఞివి; పరమాత్మికే — పరమాత్మ స్వరూపిణివి; పరశివే — పరమశివశక్తివి; ప్రత్యక్షసిద్ధిప్రదే — ప్రత్యక్షముగా కోరిన సిద్ధులను ప్రసాదించుదానా; దాసః అహం — నీ దాసుడను; తవ పాదపద్మయుగళం — నీ పాదపద్మములను; వందే — నమస్కరించుచున్నాను; అఖిలాండేశ్వరి — ఓ అఖిలాండేశ్వరీ!.
నీలమేఘ శ్యామల దేహకాంతి కలదానా! కోటి శరచ్చంద్రుల శోభను ధరించిన ముఖారవిందము కలదానా! వేదాంత సిద్ధాంత మార్గప్రియా! ప్రశాంతమూర్తీ! శరత్కాల నిర్మల స్వరూపిణీ! శుభంకరీ! షడ్దర్శన శాస్త్రముల తత్త్వస్వరూపిణీ! శర్వాణీ! పరమాత్మరూపిణీ! పరమశివుని చైతన్యశక్తీ! భక్తులకు ప్రత్యక్ష సిద్ధులను అనుగ్రహించు దేవీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మ యుగళమునకు ప్రణమిల్లుచున్నాను.
Dark-complexioned beauty radiating the brilliance of a million autumn moons, lover of established spiritual wisdom, serene incarnation of autumn peace, bestower of blessings, essence of the six philosophical systems, Sharvani the supreme soul, transcendental consort of Paramashiva who grants tangible spiritual attainments, O Akhilandeshwari, I bow at your lotus feet!
సకల సౌభాగ్య మాంగళ్యస్వరూపిణీ! మధుర భక్తిని ప్రేమించుదానా! అమృతమయ మధుమతీ దేవీ! దివ్య మంగళసూత్ర కాంతులతో ప్రకాశించుదానా! దైవీ మాహాత్మ్య శ్రవణమునందు ఆసక్తి కలదానా! భక్తసంతానమును రక్షించు అమృతమయీ! మాహేశ్వరీ! జ్ఞానచిన్మయీ! మాంధాత మొదలైన రాజర్షులచే పూజింపబడిన పాదారవిందములు కలదానా! సకల మంత్రార్థ సిద్ధులను ప్రసాదించు తల్లీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మములకు శరణువేడుచున్నాను.
Embodiment of auspicious matrimony, loving the sweetness of devotion, Madhumati shining with the radiant mangalasutra, pleased by hearing the recitation of sacred glories, loving mother to her spiritual children, Maheshwari the pure consciousness, revered by great kings like Mandhata, bestower of the fruit of mantra wisdom, O Akhilandeshwari, I bow at your lotus feet!
పరమ తత్త్వముల సారభూతురాలవై, పరాత్పర సత్యమై, దివ్య జ్యోతిర్మయీ స్వరూపమై, జ్ఞానచిన్మయివై, ప్రణవనాదమయీ రూపమున విలసిల్లుచు, సదాశివార్ధాంగివై, సకల తత్త్వార్థ సారాంశమై, సమస్త చరాచర సృష్టిని శబ్దబ్రహ్మముగా ఆవరించియున్న వేదాంత స్వరూపిణీ! ఓ అఖిలాండేశ్వరీ దేవీ! నీ దాసుడనైన నేను నీ పాదపద్మ యుగళమునకు వినమ్ర ప్రణామములు అర్పించుచున్నాను.
Essence of all truths, transcendental beyond the highest, luminous flame of awareness, subtle vibration resonating through pure sound, united inseparably with Sadashiva, core reality of all philosophy, Shabdabrahma permeating moving and unmoving creation, living form of Vedanta, O Akhilandeshwari, I bow at your lotus feet!
కదంబవృక్షమూలే త్వం వాసిని శుభధారిణి ।
ధరాధరసుతే దేవి మంగళం కురు శంకరి ॥ ౯ ॥
📜 ఛందస్సు:అనుష్టుప్ ఛందస్సు — శ్లోకము (పాదమునకు ఎనిమిది అక్షరములు).
📝 ప్రతిపదార్థం:
కదంబవృక్షమూలే — కదంబ వృక్షము యొక్క మూలమునందు; త్వం వాసిని — నివసించునట్టి తల్లివి; శుభధారిణి — సర్వ శుభములను ధరించుదానా; ధరాధరసుతే — పర్వతరాజపుత్రీ పార్వతీ; దేవి — పరమేశ్వరీ; మంగళం కురు — మంగళమును చేకూర్చుము; శంకరి — ఓ శంకరీ!.
కదంబ వృక్ష మూలమునందు నివాసము చేయుదానా! సర్వ శుభములను అనుగ్రహించు దేవీ! హిమవత్పర్వత రాజపుత్రీ! పరమ కల్యాణకారిణివైన ఓ శంకరీ! మాకు సకల మంగళములను అనుగ్రహింపుము.
Dwelling at the sacred foot of the kadamba tree, wearing pure auspiciousness, O daughter of the king of mountains, Goddess Shankari, bestow everlasting welfare upon us!
ధ్యాత్వా త్వాం దేవి దశకం యే పఠంతి భృగోర్దినే ।
తేషాం చ ధనమాయుష్యమారోగ్యం పుత్రసంపదః ॥ ౧౦ ॥ ఇతి శ్రీ అఖిలాండేశ్వరీ స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
📜 ఛందస్సు:అనుష్టుప్ ఛందస్సు — శ్లోకము (పాదమునకు ఎనిమిది అక్షరములు).
📝 ప్రతిపదార్థం:
ధ్యాత్వా — ధ్యానించి; త్వాం దేవి — నిన్ను ఓ దేవీ; దశకం — ఈ పది శ్లోకములను; యే పఠంతి — ఎవరైతే పఠింతురో; భృగోః దినే — శుక్రవారమునాడు; తేషాం చ — వారికి; ధనం — సంపదలు; ఆయుష్యం — ఆయుష్షు; ఆరోగ్యం — ఆరోగ్యము; పుత్రసంపదః — సంతాన భాగ్యము కలుగును; ఇతి — ఇట్లు; సంపూర్ణమ్ — సమాప్తము.
ఓ జగన్మాతా! నిన్ను మనస్సునందు ధ్యానించుచు ఏ భక్తులు శుక్రవారము నాడు (భృగోర్దినే) ఈ పది శ్లోకముల స్తోత్రమును పఠింతురో, వారికి విశేష ధనసంపదలు, దీర్ఘాయుష్షు, సంపూర్ణ ఆరోగ్యము, మరియు సత్సంతాన సౌభాగ్యము సిద్ధించును. ఇట్లు శ్రీ అఖిలాండేశ్వరీ స్తోత్రము సంపూర్ణము.
Meditating on you, whichever devotee recites this hymn of ten verses on Fridays, to them shall come abundant wealth, long life, robust health, and the blessing of worthy progeny. Thus concludes the Akhilandeshwari Stotram.
