దశరథ మహారాజు సభలోని అష్టమంత్రులు, పురోహితులు మరియు సలహాదారులైన మహర్షుల కార్యనిష్ఠ, న్యాయపాలన మరియు నిష్పక్షపాత రాజనీతి వర్ణన.
ఆ మహాత్ముడైన దశరథ మహారాజు వద్ద ఉన్న మంత్రులు పరమ సద్గుణ సంపన్నులు. వారు రాజనీతి శాస్త్రాలలో ఆరితేరినవారే కాక, ఎదుటివారి మనోభావాలను వారి చూపులు, సంజ్ఞలను బట్టి క్షణాలలో గ్రహించగలిగిన మేధావులు. ఎల్లప్పుడూ రాజుకు శ్రేయస్సు, ప్రజలకు మేలు కూర్చే పనులందే ఆసక్తి కలిగి ఉండేవారు.
The ministers of that great Ikshvaku king were highly virtuous, skilled in counsel, capable of understanding thoughts from gestures, and always devoted to the welfare of the king and subjects.
కీర్తిమంతుడైన ఆ దశరథ మహారాజుకు ఎనిమిది మంది మంత్రులు ఉండేవారు. వారంతా పవిత్రమైన హృదయం గలవారై, లంచగొండితనం లేనివారై, నిరంతరం రాజు పట్ల నిరుపమానమైన భక్తి కలిగి ఉండేవారు. రాజకార్యాలను అంకితభావంతో నిర్వర్తించేవారు.
The heroic king had eight famous ministers who were pure-hearted, loyal, and constantly engaged in state affairs.
ఆ ఎనిమిది మంది మంత్రుల పేర్లు: 1. ధృష్టి, 2. జయంతుడు, 3. విజయుడు, 4. సిద్ధార్థుడు, 5. అర్థసాధకుడు, 6. అశోకుడు, 7. మంత్రపాలుడు, మరియు 8. సుమంత్రుడు.
Their names were Dhrishti, Jayanta, Vijaya, Siddhartha, Arthasadhaka, Asoka, Mantrapala, and Sumantra as the eighth.
దశరథునికి అత్యంత పూజ్యులైన ఇద్దరు పురోహితులు ఉండేవారు. వారు ఋషిశ్రేష్ఠులైన వసిష్ఠ మహర్షి మరియు వామదేవ మహర్షి. వీరితో పాటు సలహాదారులుగా ఉన్న మంత్రులు కూడా ఉండేవారు.
He had two revered family priests who were the best among sages—Vasishtha and Vamadeva—along with other advisory ministers.
పూజ్యులైన సుయాజ్ఞుడు, జాబాలి, కాశ్యపుడు, గౌతముడు, దీర్ఘాయుష్మంతుడైన మార్కండేయుడు, కాత్యాయనుడు అను బ్రహ్మర్షులు పురోహితులుగా ఆ సభను అలంకరించేవారు. (ఇది అధికపాఠంగా పరిగణింపబడిన శ్లోకం).
Sages like Suyagna, Javali, Kasyapa, Gautama, the long-lived Markandeya, and Katyayana also served as his priests and advisors.
ఆ మంత్రులు, పురోహితులు విద్యావినయ సంపన్నులు, అధర్మానికి సిగ్గుపడే శీలము కలవారు, సమర్థులు, జితేంద్రియులు. వారు ఒకరిపట్ల ఒకరు ప్రేమానురాగాలు కలిగి, నీతిమంతులై, బహుశాస్త్ర కోవిదులై ఉండేవారు.
They were highly learned, modest, skilled, self-controlled, mutually affectionate, moral, and well-versed in various branches of knowledge.
వారంతా తేజస్వులు, ఉదార మనస్కులు, శాస్త్రకోవిదులు, దృఢమైన పరాక్రమం కలవారు. గొప్ప కీర్తిశాలురైన ఆ మంత్రులు నిశ్చల బుద్ధితో మహారాజు ఆజ్ఞలను యథాతథంగా ఆచరించేవారు.
They were majestic, high-souled, versed in scriptures, of firm valor, famous, focused, and dutifully carried out instructions.
మహా తేజస్సు, సహనము, కీర్తి గడించిన ఆ మంత్రులు ఎల్లప్పుడూ ఎదుటివారితో చిరునవ్వుతో సంభాషించేవారు. వారు క్రోధముతో కానీ, కామ స్వార్థ ప్రయోజనముల కొరకు కానీ ఎన్నడూ అసత్యము పలికేవారు కారు.
Endowed with brilliance, patience, and fame, they spoke with a pleasant smile and would never utter a lie, whether out of anger, lust, or greed.
సొంత రాజ్యంలో కానీ, శత్రువుల రాజ్యంలో కానీ జరుగుతున్న పనులు, జరిగిపోయిన పనులు లేదా చేయబోయే పనులలో వారికి తెలియనిదంటూ ఏదీ లేదు. గూఢచారుల ద్వారా వారు సమస్త సమాచారాన్ని నిరంతరం తెలుసుకునేవారు.
Nothing happening, already done, or planned to be done in their own land or in foreign countries remained unknown to them, as they gathered everything through spies.
రాజ్య వ్యవహారాలలో అత్యంత సమర్థులైన ఆ మంత్రులు స్నేహపాత్రులుగా నిరూపించుకున్నవారు. న్యాయపాలనలో వారు ఎంతటి నిష్పక్షపాతంగా ఉండేవారంటే, తప్పు చేసినప్పుడు సమయమును బట్టి స్వంత పుత్రులనైనా దండించడానికి వెనుకాడేవారు కారు.
Skilled in administration and tested in friendship, they would not hesitate to award punishment even to their own sons if the law required it.
ఖజానాను వృద్ధి చేయడంలో, సైన్యాన్ని సమకూర్చడంలో నిత్యం శ్రద్ధ వహించే ఆ మంత్రులు, శత్రు పక్షానికి చెందినవాడైనా సరే, నిరపరాధియైన మనుష్యుడిని ఏనాడూ హింసించేవారు కారు.
Dedicated to filling the treasury and strengthening the army, they never harmed an innocent person, even if that person was an adversary.
ఆ మంత్రులు పరాక్రమవంతులు, ఎల్లప్పుడూ నిరుత్సాహం చెందనివారు. రాజనీతి శాస్త్రాలను అనుసరిస్తూ, తమ కోసల దేశంలోని సత్ప్రవర్తన గల సాధు జనులను నిరంతరం రక్షించేవారు.
Courageous and ever energetic, they conformed to the rules of statecraft and always protected the virtuous citizens of the realm.
ధర్మబద్ధంగా పన్నులు వసూలు చేస్తూ బ్రాహ్మణులను, క్షత్రియులను పీడించకుండానే వారు కోశాగారాన్ని సమృద్ధిగా నింపారు. నేరము చేసినవారి నేర తీవ్రతను చక్కగా విచారించి తగిన శిక్షలను విధిస్తూ ఉండేవారు.
Without oppressing the priests and warriors, they filled the treasury, and they administered justice firmly after duly considering the gravity of the offense.
పవిత్రమైన శీలము, పరస్పర మైత్రి, సమస్త ప్రజల మేలు కోరే ఆ మంత్రుల సమర్థవంతమైన పాలన వల్ల, అయోధ్యా నగరంలో కానీ, కోసల దేశంలో కానీ అబద్ధాలు చెప్పే మనుష్యుడే ఎక్కడా ఉండేవాడు కాడు.
Under the rule of those pure-hearted and united ministers, who understood everything, there was no liar to be found anywhere in the city or the kingdom.
ఆ నగరంలో పరస్త్రీలను ఆశించే కాముకులు కానీ, దుర్మార్గులు కానీ ఎవ్వరూ లేరు. ఆ రాజ్యమంతా, అయోధ్యా నగరమంతా ఎల్లప్పుడూ అత్యంత ప్రశాంతంగా విలసిల్లింది.
There was no wicked man or adulterer there, and the entire kingdom as well as that capital city was completely peaceful.
ఆ మంత్రులందరూ ఉత్తమ వస్త్రధారణతో, అందమైన రాజ అలంకారములతో, సచ్ఛీలురై ఉండేవారు. వారు తమ నీతి అనే నేత్రముతో నిరంతరం దేశమును గమనిస్తూ, రాజు శ్రేయస్సు కొరకు ఎల్లప్పుడూ సదా జాగ్రత్తగా ఉండేవారు.
Clad in fine garments and well-adorned, all of them were highly virtuous, and they remained ever watchful for the king's welfare using the eyes of statecraft.
తమ గురువులను సేవించి వారి ప్రశంసలను పొందిన ఆ మంత్రులు, గొప్ప పరాక్రమవంతులుగా కీర్తింపబడ్డారు. సకాలంలో సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోగల వారి తీక్షణమైన బుద్ధికుశలత కారణంగా వారు పరాయి దేశాలలో సైతం గొప్ప కీర్తిని గడించారు.
Highly appreciated by their teachers, renowned for their courage, they were famous even in foreign lands for their sharp and decisive intellect.
ఆ మంత్రులు శత్రువులతో ఎప్పుడు సంధి చేసుకోవాలో, ఎప్పుడు యుద్ధం ప్రకటించాలో తెలిసిన నీతికోవిదులు. పుట్టుకతోనే సంపన్నులు, గుణవంతులు. రహస్య మంత్రాంగాలను దాచడంలో సిద్ధహస్తులు, సూక్ష్మ విషయాలను సులభంగా గ్రహించగల సూక్ష్మబుద్ధులు. (ఇందులో అధికపాఠపు భాగం కూడా ఉంది).
Well-versed in the diplomacy of peace and war, naturally wealthy and virtuous, expert in keeping state secrets, they possessed subtle and refined minds.
రాజనీతి శాస్త్రాలలో విశేష పాండిత్యం గల ఆ మంత్రులు ఎల్లప్పుడూ మృదువుగా, ప్రియంగా మాట్లాడేవారు. అటువంటి ఉత్తమ గుణములు కల మంత్రులతో కూడి, పాపరహితుడైన దశరథ మహారాజు శోభిల్లిరి.
Experts in political science and always speaking politely, with such virtuous ministers, the sinless King Dasaratha ruled gloriously.
సద్గుణ సంపన్నులైన ఆ మంత్రులతో కూడినవాడై, గూఢచారుల ద్వారా సమాచారాన్ని నిరంతరం గమనిస్తూ, ప్రజా క్షేమాన్ని ధర్మబద్ధంగా కాపాడుతూ దశరథ మహారాజు ఈ భూమండలాన్ని పాలించారు.
Assisted by those qualified ministers, gathering information through spies, the king ruled the earth, pleasing his subjects in accordance with righteousness.
అధర్మానికి తావివ్వకుండా ప్రజలను రక్షించిన ఆ దశరథ మహారాజు, ముల్లోకాలలోనూ గొప్ప దానశీలుడిగా, సత్యసంధుడిగా కీర్తి ప్రతిష్ఠలు పొందారు.
Protecting his subjects and completely avoiding unrighteousness, the king became famous in all the three worlds as a great giver and a man of truth.
పురుషశ్రేష్ఠుడైన దశరథ మహారాజు ఆ అయోధ్యలో నివసిస్తూ భూమండలాన్నంతా ఏలారు. ఆ సమయంలో ఆయనకంటే అధికుడు కానీ, ఆయనతో సమానుడు కానీ అయిన శత్రువు ఒక్కడూ లోకంలో లేడు.
That tiger among men (Dasaratha) ruled this earth from Ayodhya, and he met no enemy who was superior or even equal to him in strength.
సన్మిత్రులు కలిగినవాడు, శరణు జొచ్చిన సామంత రాజులు కలవాడు, తన పరాక్రమంతో విఘ్నకారులైన శత్రువులను అణచివేసిన ఆ దశరథ మహారాజు, దేవేంద్రుడు స్వర్గాన్ని పాలించినట్లుగా ఈ లోకాన్ని పాలించారు.
Surrounded by loyal allies, with subordinate chiefs bowing to him, and having cleared all thorns of rebellion by his majesty, the king ruled the world just as Indra rules heaven.
రాజ్యహితం కోరేవారు, రాజభక్తి కలవారు, కార్యనిపుణులైన ఆ మంత్రులతో కూడియున్న ఆ దశరథ మహారాజు, తేజోమయ కిరణాలతో ఉదయించే బాల సూర్యుని వలె మహత్తరమైన కాంతితో ప్రకాశించారు.
Surrounded by those loyal, skilled, and capable ministers who were ever devoted to counsel, the king shone like the rising sun adorned with radiant rays.
