ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 13 - పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)

110%

అగస్త్య మహర్షి గోదావరి తీరమునందలి పంచవటీ క్షేత్ర మహిమను వర్ణించి, శ్రీరామునికి నివాసార్థం మార్గదర్శనం చేయుట.

శ్లోకం 3.13.1
|| పంచవటీగమనమ్ ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 13 శీర్షికా పరిచయము: "పంచవటీగమనమ్". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.2
రామ ప్రీతోఽస్మి భద్రం తే పరితుష్టోఽస్మి లక్ష్మణ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామ ప్రీతోఽస్మి భద్రం తే పరితుష్టోఽస్మి లక్ష్మణ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.3
అభివాదయితుం యన్మాం ప్రాప్తౌ స్థః సహ సీతయా || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అభివాదయితుం యన్మాం ప్రాప్తౌ స్థః సహ సీతయా || ౧ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.4
అధ్వశ్రమేణ వాం ఖేదో బాధతే ప్రచురశ్రమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అధ్వశ్రమేణ వాం ఖేదో బాధతే ప్రచురశ్రమః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.5
వ్యక్తముత్కంఠతే చాపి మైథిలీ జనకాత్మజా || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వ్యక్తముత్కంఠతే చాపి మైథిలీ జనకాత్మజా || ౨ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.6
ఏషా హి సుకుమారీ చ దుఃఖైశ్చ న విమానితా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏషా హి సుకుమారీ చ దుఃఖైశ్చ న విమానితా |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.7
ప్రాజ్యదోషం వనం ప్రాప్తా భర్తృస్నేహప్రచోదితా || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రాజ్యదోషం వనం ప్రాప్తా భర్తృస్నేహప్రచోదితా || ౩ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.8
యథైషా రమతే రామ ఇహ సీతా తథా కురు |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యథైషా రమతే రామ ఇహ సీతా తథా కురు |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.9
దుష్కరం కృతవత్యేషా వనే త్వామనుగచ్ఛతీ || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దుష్కరం కృతవత్యేషా వనే త్వామనుగచ్ఛతీ || ౪ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.10
ఏషా హి ప్రకృతిః స్త్రీణామాసృష్టే రఘునందన |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏషా హి ప్రకృతిః స్త్రీణామాసృష్టే రఘునందన |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.11
సమస్థమనురజ్యంతి విషమస్థం త్యజ్యంతి చ || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సమస్థమనురజ్యంతి విషమస్థం త్యజ్యంతి చ || ౫ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.12
శతహ్రదానాం లోలత్వం శస్త్రాణాం తీక్ష్ణతాం తథా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శతహ్రదానాం లోలత్వం శస్త్రాణాం తీక్ష్ణతాం తథా |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.13
గరుడానిలయోః శైఘ్ర్యమనుగచ్ఛంతి యోషితః || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గరుడానిలయోః శైఘ్ర్యమనుగచ్ఛంతి యోషితః || ౬ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.14
ఇయం తు భవతో భార్యా దోషైరేతైర్వివర్జితా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇయం తు భవతో భార్యా దోషైరేతైర్వివర్జితా |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.15
శ్లాఘ్యా చ వ్యపదేశ్యా చ యథా దేవీ హ్యరుంధతీ || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శ్లాఘ్యా చ వ్యపదేశ్యా చ యథా దేవీ హ్యరుంధతీ || ౭ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.16
అలంకృతోఽయం దేశశ్చ యత్ర సౌమిత్రిణా సహ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అలంకృతోఽయం దేశశ్చ యత్ర సౌమిత్రిణా సహ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.17
వైదేహ్యా చానయా రామ వత్స్యసి త్వమరిందమ || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వైదేహ్యా చానయా రామ వత్స్యసి త్వమరిందమ || ౮ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.18
ఏవముక్తః స మునినా రాఘవః సంయతాంజలిః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవముక్తః స మునినా రాఘవః సంయతాంజలిః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.19
ఉవాచ ప్రశ్రితం వాక్యమృషిం దీప్తమివానలమ్ || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉవాచ ప్రశ్రితం వాక్యమృషిం దీప్తమివానలమ్ || ౯ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.20
ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి యస్య మే మునిపుంగవః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి యస్య మే మునిపుంగవః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.21
గుణైః సభ్రాతృభార్యస్య వరదః పరితుష్యతి || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గుణైః సభ్రాతృభార్యస్య వరదః పరితుష్యతి || ౧౦ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.22
కిం తు వ్యాదిశ మే దేశం సోదకం బహుకాననమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కిం తు వ్యాదిశ మే దేశం సోదకం బహుకాననమ్ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.23
యత్రాశ్రమపదం కృత్వా వసేయం నిరతః సుఖమ్ || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యత్రాశ్రమపదం కృత్వా వసేయం నిరతః సుఖమ్ || ౧౧ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.24
తతోఽబ్రవీన్మునిశ్రేష్ఠః శ్రుత్వా రామస్య తద్వచః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతోఽబ్రవీన్మునిశ్రేష్ఠః శ్రుత్వా రామస్య తద్వచః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.25
ధ్యాత్వా ముహూర్తం ధర్మాత్మా ధీరో ధీరతరం వచః || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధ్యాత్వా ముహూర్తం ధర్మాత్మా ధీరో ధీరతరం వచః || ౧౨ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.26
ఇతో ద్వియోజనే తాత బహుమూలఫలోదకః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇతో ద్వియోజనే తాత బహుమూలఫలోదకః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.27
దేశో బహుమృగః శ్రీమాన్పంచవట్యభివిశ్రుతః || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దేశో బహుమృగః శ్రీమాన్పంచవట్యభివిశ్రుతః || ౧౩ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.28
తత్ర గత్వాశ్రమపదం కృత్వా సౌమిత్రిణా సహ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తత్ర గత్వాశ్రమపదం కృత్వా సౌమిత్రిణా సహ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.29
రంస్యసే త్వం పితుర్వాక్యం యథోక్తమనుపాలయన్ || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రంస్యసే త్వం పితుర్వాక్యం యథోక్తమనుపాలయన్ || ౧౪ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.30
కాలోఽయం గతభూయిష్ఠో యః కాలస్తవ రాఘవ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కాలోఽయం గతభూయిష్ఠో యః కాలస్తవ రాఘవ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.31
సమయో యో నరేంద్రేణ కృతో దశరథేన తే || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సమయో యో నరేంద్రేణ కృతో దశరథేన తే || ౧౫ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.32
తీర్ణప్రతిజ్ఞః కాకుత్స్థ సుఖం రాజ్యే నివత్స్యసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తీర్ణప్రతిజ్ఞః కాకుత్స్థ సుఖం రాజ్యే నివత్స్యసి |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.33
ధన్యస్తే జనకో రామ స రాజా రఘునందన || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధన్యస్తే జనకో రామ స రాజా రఘునందన || ౧౬ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.34
యస్త్వయా జ్యేష్ఠపుత్రేణ యయాతిరివ తారితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యస్త్వయా జ్యేష్ఠపుత్రేణ యయాతిరివ తారితః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.35
విదితో హ్యేష వృత్తాంతో మమ సర్వస్తవానఘ || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విదితో హ్యేష వృత్తాంతో మమ సర్వస్తవానఘ || ౧౭ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.36
తపసశ్చ ప్రభావేన స్నేహాద్దశరథస్య చ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తపసశ్చ ప్రభావేన స్నేహాద్దశరథస్య చ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.37
హృదయస్థశ్చ తే ఛందో విజ్ఞాతస్తపసా మయా || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హృదయస్థశ్చ తే ఛందో విజ్ఞాతస్తపసా మయా || ౧౮ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.38
ఇహ వాసం ప్రతిజ్ఞాయ మయా సహ తపోవనే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇహ వాసం ప్రతిజ్ఞాయ మయా సహ తపోవనే |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.39
వసంతం త్వాం జనాః సర్వే జ్ఞాస్యంతి రఘునందన || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వసంతం త్వాం జనాః సర్వే జ్ఞాస్యంతి రఘునందన || ౧౯ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.40
అతశ్చ త్వామహం బ్రూమి గచ్ఛ పంచవటీమితి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అతశ్చ త్వామహం బ్రూమి గచ్ఛ పంచవటీమితి |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.41
స హి రమ్యో వనోద్దేశో మైథిలీ తత్ర రంస్యతే || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స హి రమ్యో వనోద్దేశో మైథిలీ తత్ర రంస్యతే || ౨౦ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.42
స దేశః శ్లాఘనీయశ్చ నాతిదూరే చ రాఘవ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స దేశః శ్లాఘనీయశ్చ నాతిదూరే చ రాఘవ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.43
గోదావర్యాః సమీపే చ మైథిలీ తత్ర రంస్యతే || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గోదావర్యాః సమీపే చ మైథిలీ తత్ర రంస్యతే || ౨౧ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.44
ప్రాజ్యమూలఫలశ్చైవ నానాద్విజగణాయుతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రాజ్యమూలఫలశ్చైవ నానాద్విజగణాయుతః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.45
వివిక్తశ్చ మహాబాహో పుణ్యో రమ్యస్తథైవ చ || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వివిక్తశ్చ మహాబాహో పుణ్యో రమ్యస్తథైవ చ || ౨౨ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.46
భవానపి సదారశ్చ శక్తశ్చ పరిరక్షణే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "భవానపి సదారశ్చ శక్తశ్చ పరిరక్షణే |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.47
అపి చాత్ర వసన్రామ తాపసాన్పాలయిష్యసి || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అపి చాత్ర వసన్రామ తాపసాన్పాలయిష్యసి || ౨౩ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.48
ఏతదాలక్ష్యతే వీర మధూకానాం మహద్వనమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏతదాలక్ష్యతే వీర మధూకానాం మహద్వనమ్ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.49
ఉత్తరేణాస్య గంతవ్యం న్యగ్రోధమభిగచ్ఛతా || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉత్తరేణాస్య గంతవ్యం న్యగ్రోధమభిగచ్ఛతా || ౨౪ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.50
తతః స్థలముపారుహ్య పర్వతస్యావిదూరతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతః స్థలముపారుహ్య పర్వతస్యావిదూరతః |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.51
ఖ్యాతః పంచవటీత్యేవ నిత్యపుష్పితకాననః || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఖ్యాతః పంచవటీత్యేవ నిత్యపుష్పితకాననః || ౨౫ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.52
అగస్త్యేనైవముక్తస్తు రామః సౌమిత్రిణా సహ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అగస్త్యేనైవముక్తస్తు రామః సౌమిత్రిణా సహ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.53
సత్కృత్యామంత్రయామాస తమృషిం సత్యవాదినమ్ || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సత్కృత్యామంత్రయామాస తమృషిం సత్యవాదినమ్ || ౨౬ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.54
తౌ తు తేనాభ్యనుజ్ఞాతౌ కృతపాదాభివందనౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తౌ తు తేనాభ్యనుజ్ఞాతౌ కృతపాదాభివందనౌ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.55
తదాశ్రమాత్పంచవటీం జగ్మతుః సహ సీతయా || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తదాశ్రమాత్పంచవటీం జగ్మతుః సహ సీతయా || ౨౭ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.56
గృహీతచాపౌ తు నరాధిపాత్మజౌ

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గృహీతచాపౌ తు నరాధిపాత్మజౌ" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.57
విషక్తతూణౌ సమరేష్వకాతరౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విషక్తతూణౌ సమరేష్వకాతరౌ |" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.58
యథోపదిష్టేన పథా మహర్షిణా

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యథోపదిష్టేన పథా మహర్షిణా" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.59
ప్రజగ్మతుః పంచవటీం సమాహితౌ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వనవాస శేషభాగమును గడుపుటకు యోగ్యమైన ప్రదేశమును సూచించమని శ్రీరాముడు కోరగా, అగస్త్య మహర్షి గోదావరి నదీ తీరమునందలి పంచవటిని వర్ణించాడు. ఫలపుష్ప భరిత వృక్షాలతో, మృగపక్షుల నాదాలతో ప్రశాంతమైన ఆ పవిత్ర స్థలమునకు మార్గమును ఉపదేశించి ఆశీర్వదించాడు. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రజగ్మతుః పంచవటీం సమాహితౌ || ౨౮ ||" ఈ శ్లోక భాగమునందు రామాయణ కథా క్రమము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని అప్రతిహత దివ్య తేజస్సు శాస్త్రీయ గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
శ్లోకం 3.13.60
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే త్రయోదశః సర్గః || ౧౩ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 13 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని అనుగ్రహము, ధర్మబుద్ధి మరియు ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యములు ప్రాప్తిస్తాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 13 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 13
← వెనుకటి సర్గ 12 (అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam))తరువాతి సర్గ 14 (జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)) →
సర్గ 13 - పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)