ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 72 - కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)

110%

కబంధుని చితియందు దహనము చేయగా దివ్య గంధర్వ రూపము పొంది, ఋష్యమూక పర్వతమునందున్న సుగ్రీవునితో మైత్రి చేయవలసినదిగా రామునికి మార్గదర్శనము చేయుట.

శ్లోకం 3.72.1
|| సీతాధిగమోపాయః ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 72 శీర్షికా పరిచయము: "సీతాధిగమోపాయః". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.2
ఏవముక్తౌ తు తౌ వీరౌ కబంధేన నరేశ్వరౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవముక్తౌ తు తౌ వీరౌ కబంధేన నరేశ్వరౌ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.3
గిరిప్రదరమాసాద్య పావకం విససర్జతుః || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గిరిప్రదరమాసాద్య పావకం విససర్జతుః || ౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.4
లక్ష్మణస్తు మహోల్కాభిర్జ్వలితాభిః సమంతతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లక్ష్మణస్తు మహోల్కాభిర్జ్వలితాభిః సమంతతః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.5
చితామాదీపయామాస సా ప్రజజ్వాల సర్వతః || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "చితామాదీపయామాస సా ప్రజజ్వాల సర్వతః || ౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.6
తచ్ఛరీరం కబంధస్య ఘృతపిండోపమం మహత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తచ్ఛరీరం కబంధస్య ఘృతపిండోపమం మహత్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.7
మేదసా పచ్యమానస్య మందం దహతి పావకః || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మేదసా పచ్యమానస్య మందం దహతి పావకః || ౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.8
స విధూయ చితామాశు విధూమోఽగ్నిరివోత్థితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స విధూయ చితామాశు విధూమోఽగ్నిరివోత్థితః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.9
అరజే వాససీ బిభ్రన్మాలాం దివ్యాం మహాబలః || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అరజే వాససీ బిభ్రన్మాలాం దివ్యాం మహాబలః || ౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.10
తతశ్చితాయా వేగేన భాస్వరో విమలాంబరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతశ్చితాయా వేగేన భాస్వరో విమలాంబరః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.11
ఉత్పపాతాశు సంహృష్టః సర్వప్రత్యంగభూషణః || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉత్పపాతాశు సంహృష్టః సర్వప్రత్యంగభూషణః || ౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.12
విమానే భాస్వరే తిష్ఠన్ హంసయుక్తే యశస్కరే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విమానే భాస్వరే తిష్ఠన్ హంసయుక్తే యశస్కరే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.13
ప్రభయా చ మహాతేజా దిశో దశ విరాజయన్ || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రభయా చ మహాతేజా దిశో దశ విరాజయన్ || ౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.14
సోఽంతరిక్షగతో రామం కబంధో వాక్యమబ్రవీత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సోఽంతరిక్షగతో రామం కబంధో వాక్యమబ్రవీత్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.15
శృణు రాఘవ తత్త్వేన యథా సీతామవాప్స్యసి || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శృణు రాఘవ తత్త్వేన యథా సీతామవాప్స్యసి || ౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.16
రామ షడ్యుక్తయో లోకే యాభిః సర్వం విమృశ్యతే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామ షడ్యుక్తయో లోకే యాభిః సర్వం విమృశ్యతే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.17
పరిమృష్టో దశాంతేన దశాభాగేన సేవ్యతే || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పరిమృష్టో దశాంతేన దశాభాగేన సేవ్యతే || ౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.18
దశాభాగగతో హీనస్త్వం హి రామ సలక్ష్మణః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దశాభాగగతో హీనస్త్వం హి రామ సలక్ష్మణః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.19
యత్కృతే వ్యసనం ప్రాప్తం త్వయా దారప్రధర్షణమ్ || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యత్కృతే వ్యసనం ప్రాప్తం త్వయా దారప్రధర్షణమ్ || ౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.20
తదవశ్యం త్వయా కార్యః స సుహృత్సుహృదాం వర |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తదవశ్యం త్వయా కార్యః స సుహృత్సుహృదాం వర |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.21
అకృత్వా హి న తే సిద్ధిమహం పశ్యామి చింతయన్ || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అకృత్వా హి న తే సిద్ధిమహం పశ్యామి చింతయన్ || ౧౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.22
శ్రూయతాం రామ వక్ష్యామి సుగ్రీవో నామ వానరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శ్రూయతాం రామ వక్ష్యామి సుగ్రీవో నామ వానరః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.23
భ్రాత్రా నిరస్తః క్రుద్ధేన వాలినా శక్రసూనునా || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "భ్రాత్రా నిరస్తః క్రుద్ధేన వాలినా శక్రసూనునా || ౧౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.24
ఋశ్యమూకే గిరివరే పంపాపర్యంతశోభితే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఋశ్యమూకే గిరివరే పంపాపర్యంతశోభితే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.25
నివసత్యాత్మవాన్ వీరశ్చతుర్భిః సహ వానరైః || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నివసత్యాత్మవాన్ వీరశ్చతుర్భిః సహ వానరైః || ౧౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.26
వానరేంద్రో మహావీర్యస్తేజోవానమితప్రభః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వానరేంద్రో మహావీర్యస్తేజోవానమితప్రభః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.27
సత్యసంధో వినీతశ్చ ధృతిమాన్ మతిమాన్ మహాన్ || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సత్యసంధో వినీతశ్చ ధృతిమాన్ మతిమాన్ మహాన్ || ౧౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.28
దక్షః ప్రగల్భో ద్యుతిమాన్ మహాబలపరాక్రమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దక్షః ప్రగల్భో ద్యుతిమాన్ మహాబలపరాక్రమః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.29
భ్రాత్రా వివాసితో రామ రాజ్యహేతోర్మహాబలః || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "భ్రాత్రా వివాసితో రామ రాజ్యహేతోర్మహాబలః || ౧౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.30
స తే సహాయో మిత్రం చ సీతాయాః పరిమార్గణే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తే సహాయో మిత్రం చ సీతాయాః పరిమార్గణే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.31
భవిష్యతి హి తే రామ మా చ శోకే మనః కృథాః || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "భవిష్యతి హి తే రామ మా చ శోకే మనః కృథాః || ౧౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.32
భవితవ్యం హి యచ్చాపి న తచ్ఛక్యమిహాన్యథా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "భవితవ్యం హి యచ్చాపి న తచ్ఛక్యమిహాన్యథా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.33
కర్తుమిక్ష్వాకుశార్దూల కాలో హి దురతిక్రమః || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కర్తుమిక్ష్వాకుశార్దూల కాలో హి దురతిక్రమః || ౧౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.34
గచ్ఛ శీఘ్రమితో రామ సుగ్రీవం తం మహాబలమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గచ్ఛ శీఘ్రమితో రామ సుగ్రీవం తం మహాబలమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.35
వయస్యం తం కురు క్షిప్రమితో గత్వాద్య రాఘవ || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వయస్యం తం కురు క్షిప్రమితో గత్వాద్య రాఘవ || ౧౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.36
అద్రోహాయ సమాగమ్య దీప్యమానే విభావసౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అద్రోహాయ సమాగమ్య దీప్యమానే విభావసౌ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.37
స చ తే నావమంతవ్యః సుగ్రీవో వానరాధిపః || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స చ తే నావమంతవ్యః సుగ్రీవో వానరాధిపః || ౧౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.38
కృతజ్ఞః కామరూపీ చ సహాయార్థీ చ వీర్యవాన్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కృతజ్ఞః కామరూపీ చ సహాయార్థీ చ వీర్యవాన్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.39
శక్తౌ హ్యద్య యువాం కర్తుం కార్యం తస్య చికీర్షితమ్ || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శక్తౌ హ్యద్య యువాం కర్తుం కార్యం తస్య చికీర్షితమ్ || ౧౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.40
కృతార్థో వాఽకృతార్థో వా కృత్యం తవ కరిష్యతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కృతార్థో వాఽకృతార్థో వా కృత్యం తవ కరిష్యతి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.41
స ఋక్షరజసః పుత్రః పంపామటతి శంకితః || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స ఋక్షరజసః పుత్రః పంపామటతి శంకితః || ౨౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.42
భాస్కరస్యౌరసః పుత్రో వాలినా కృతకిల్బిషః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "భాస్కరస్యౌరసః పుత్రో వాలినా కృతకిల్బిషః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.43
సన్నిధాయాయుధం క్షిప్రమృశ్యమూకాలయం కపిమ్ || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సన్నిధాయాయుధం క్షిప్రమృశ్యమూకాలయం కపిమ్ || ౨౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.44
కురు రాఘవ సత్యేన వయస్యం వనచారిణమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కురు రాఘవ సత్యేన వయస్యం వనచారిణమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.45
స హి స్థానాని సర్వాణి కార్త్స్న్యేన కపికుంజరః || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స హి స్థానాని సర్వాణి కార్త్స్న్యేన కపికుంజరః || ౨౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.46
నరమాంసాశినాం లోకే నైపుణ్యాదధిగచ్ఛతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నరమాంసాశినాం లోకే నైపుణ్యాదధిగచ్ఛతి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.47
న తస్యావిదితం లోకే కించిదస్తి హి రాఘవ || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న తస్యావిదితం లోకే కించిదస్తి హి రాఘవ || ౨౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.48
యావత్సూర్యః ప్రతపతి సహస్రాంశురరిందమ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యావత్సూర్యః ప్రతపతి సహస్రాంశురరిందమ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.49
స నదీర్విపులాఞ్ఛైలాన్ గిరిదుర్గాణి కందరాన్ || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స నదీర్విపులాఞ్ఛైలాన్ గిరిదుర్గాణి కందరాన్ || ౨౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.50
అన్వీక్ష్య వానరైః సార్ధం పత్నీం తేఽధిగమిష్యతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అన్వీక్ష్య వానరైః సార్ధం పత్నీం తేఽధిగమిష్యతి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.51
వానరాంశ్చ మహాకాయాన్ ప్రేషయిష్యతి రాఘవ || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వానరాంశ్చ మహాకాయాన్ ప్రేషయిష్యతి రాఘవ || ౨౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.52
దిశో విచేతుం తాం సీతాం త్వద్వియోగేన శోచతీమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దిశో విచేతుం తాం సీతాం త్వద్వియోగేన శోచతీమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.53
స జ్ఞాస్యతి వరారోహాం నిర్మలాం రావణాలయే || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స జ్ఞాస్యతి వరారోహాం నిర్మలాం రావణాలయే || ౨౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.54
స మేరుశృంగాగ్రగతామనిందితాం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స మేరుశృంగాగ్రగతామనిందితాం" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.55
ప్రవిశ్య పాతాలతలేఽపి వాశ్రితామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రవిశ్య పాతాలతలేఽపి వాశ్రితామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.56
ప్లవంగమానాం ప్రవరస్తవ ప్రియాం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్లవంగమానాం ప్రవరస్తవ ప్రియాం" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.57
నిహత్య రక్షాంసి పునః ప్రదాస్యతి || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని ఆజ్ఞతో పెద్ద గోతిలో కబంధుని దహనము చేయగా, చితి నుండి దివ్య కాంతులతో గంధర్వ రూపమున ఆవిర్భవించిన ఘట్టము. "రామా! ఋష్యమూక పర్వతమునందు వాలిచే వెలివేయబడిన సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవునితో అగ్నిసాక్షిగా మైత్రి చేయుము. అతడు సమస్త లోకములందలి వానరులను పంపి సీతను కనుగొనగలడు" అని దివ్యోపదేశము చేసెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిహత్య రక్షాంసి పునః ప్రదాస్యతి || ౨౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
శ్లోకం 3.72.58
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ద్విసప్తతితమః సర్గః || ౭౨ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 72 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, భక్తిముక్తులు మరియు సమస్త సంకట నివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 72 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 72
← వెనుకటి సర్గ 71 (కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam))తరువాతి సర్గ 73 (మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)) →
సర్గ 72 - కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)