ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 68 - జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)

110%

రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా ఎత్తుకొనిపోయాడని నివేదించి జటాయువు ప్రాణములు విడుచుట, రాముడు స్వహస్తములతో దహనసంస్కారములు చేసి మోక్షము ప్రసాదించుట.

శ్లోకం 3.68.1
|| జటాయుః సంస్కారః ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 68 శీర్షికా పరిచయము: "జటాయుః సంస్కారః". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.2
రామః సంప్రేక్ష్య తం గృధ్రం భువి రౌద్రేణపాతితమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామః సంప్రేక్ష్య తం గృధ్రం భువి రౌద్రేణపాతితమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.3
సౌమిత్రిం మిత్రసంపన్నమిదం వచనమబ్రవీత్ || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సౌమిత్రిం మిత్రసంపన్నమిదం వచనమబ్రవీత్ || ౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.4
మమాయం నూనమర్థేషు యతమానో విహంగమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మమాయం నూనమర్థేషు యతమానో విహంగమః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.5
రాక్షసేన హతః సంఖ్యే ప్రాణాంస్త్యక్ష్యతి దుస్త్యజాన్ || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాక్షసేన హతః సంఖ్యే ప్రాణాంస్త్యక్ష్యతి దుస్త్యజాన్ || ౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.6
అయమస్య శరీరేఽస్మిన్ప్రాణో లక్ష్మణ విద్యతే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అయమస్య శరీరేఽస్మిన్ప్రాణో లక్ష్మణ విద్యతే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.7
తథాహి స్వరహీనోఽయం విక్లవః సముదీక్షతే || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తథాహి స్వరహీనోఽయం విక్లవః సముదీక్షతే || ౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.8
జటాయో యది శక్నోషి వాక్యం వ్యాహరితుం పునః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జటాయో యది శక్నోషి వాక్యం వ్యాహరితుం పునః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.9
సీతామాఖ్యాహి భద్రం తే వధమాఖ్యాహి చాత్మనః || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతామాఖ్యాహి భద్రం తే వధమాఖ్యాహి చాత్మనః || ౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.10
కిం నిమిత్తోఽహరత్సీతాం రావణస్తస్య కిం మయా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కిం నిమిత్తోఽహరత్సీతాం రావణస్తస్య కిం మయా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.11
అపరాధం తు యం దృష్ట్వా రావణేన హృతా ప్రియా || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అపరాధం తు యం దృష్ట్వా రావణేన హృతా ప్రియా || ౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.12
కథం తచ్చంద్రసంకాశం ముఖమాసీన్మనోహరమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కథం తచ్చంద్రసంకాశం ముఖమాసీన్మనోహరమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.13
సీతయా కాని చోక్తాని తస్మిన్కాలే ద్విజోత్తమ || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతయా కాని చోక్తాని తస్మిన్కాలే ద్విజోత్తమ || ౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.14
కథం వీర్యః కథం రూపః కిం కర్మా స చ రాక్షసః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కథం వీర్యః కథం రూపః కిం కర్మా స చ రాక్షసః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.15
క్వ చాస్య భవనం తాత బ్రూహి మే పరిపృచ్ఛతః || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్వ చాస్య భవనం తాత బ్రూహి మే పరిపృచ్ఛతః || ౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.16
తముద్వీక్ష్యాథ దీనాత్మా విలపంతమనంతరమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తముద్వీక్ష్యాథ దీనాత్మా విలపంతమనంతరమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.17
వాచాఽతిసన్నయా రామం జటాయురిదమబ్రవీత్ || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వాచాఽతిసన్నయా రామం జటాయురిదమబ్రవీత్ || ౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.18
హృతా సా రాక్షసేంద్రేణ రావణేన విహాయసా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హృతా సా రాక్షసేంద్రేణ రావణేన విహాయసా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.19
మాయామాస్థాయ విపులాం వాతదుర్దినసంకులామ్ || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మాయామాస్థాయ విపులాం వాతదుర్దినసంకులామ్ || ౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.20
పరిశ్రాంతస్య మే తాత పక్షౌ ఛిత్త్వా స రాక్షసః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పరిశ్రాంతస్య మే తాత పక్షౌ ఛిత్త్వా స రాక్షసః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.21
సీతామాదాయ వైదేహీం ప్రయాతో దక్షిణాం దిశమ్ || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతామాదాయ వైదేహీం ప్రయాతో దక్షిణాం దిశమ్ || ౧౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.22
ఉపరుధ్యంతి మే ప్రాణాః దృష్టిర్భ్రమతి రాఘవ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉపరుధ్యంతి మే ప్రాణాః దృష్టిర్భ్రమతి రాఘవ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.23
పశ్యామి వృక్షాన్సౌవర్ణానుశీరకృతమూర్ధజాన్ || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పశ్యామి వృక్షాన్సౌవర్ణానుశీరకృతమూర్ధజాన్ || ౧౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.24
యేన యాతో ముహూర్తేన సీతామాదాయ రావణః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యేన యాతో ముహూర్తేన సీతామాదాయ రావణః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.25
విప్రనష్టం ధనం క్షిప్రం తత్స్వామి ప్రతిపద్యతే || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విప్రనష్టం ధనం క్షిప్రం తత్స్వామి ప్రతిపద్యతే || ౧౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.26
విందో నామ ముహూర్తోఽయం స చ కాకుత్స్థ నాబుధత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విందో నామ ముహూర్తోఽయం స చ కాకుత్స్థ నాబుధత్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.27
త్వత్ప్రియాం జానకీం హృత్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "త్వత్ప్రియాం జానకీం హృత్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః || ౧౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.28
ఝషవద్బడిశం గృహ్య క్షిప్రమేవ వినశ్యతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఝషవద్బడిశం గృహ్య క్షిప్రమేవ వినశ్యతి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.29
న చ త్వయా వ్యథా కార్యా జనకస్య సుతాం ప్రతి || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న చ త్వయా వ్యథా కార్యా జనకస్య సుతాం ప్రతి || ౧౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.30
వైదేహ్యా రంస్యసే క్షిప్రం హత్వా తం రాక్షసం రణే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వైదేహ్యా రంస్యసే క్షిప్రం హత్వా తం రాక్షసం రణే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.31
అసంమూఢస్య గృధ్రస్య రామం ప్రత్యనుభాషతః || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అసంమూఢస్య గృధ్రస్య రామం ప్రత్యనుభాషతః || ౧౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.32
ఆస్యాత్సుస్రావ రుధిరం మ్రియమాణస్వ సామిషమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆస్యాత్సుస్రావ రుధిరం మ్రియమాణస్వ సామిషమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.33
పుత్రో విశ్రవసః సాక్షాత్భ్రాతా వైశ్రవణస్య చ || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పుత్రో విశ్రవసః సాక్షాత్భ్రాతా వైశ్రవణస్య చ || ౧౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.34
ఇత్యుక్త్వా దుర్లభాన్ప్రాణాన్ముమోచ పతగేశ్వరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇత్యుక్త్వా దుర్లభాన్ప్రాణాన్ముమోచ పతగేశ్వరః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.35
బ్రూహి బ్రూహీతి రామస్య బ్రువాణస్య కృతాంజలేః || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బ్రూహి బ్రూహీతి రామస్య బ్రువాణస్య కృతాంజలేః || ౧౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.36
త్యక్త్వా శరీరం గృధ్రస్య జగ్ముః ప్రాణా విహాయసమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "త్యక్త్వా శరీరం గృధ్రస్య జగ్ముః ప్రాణా విహాయసమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.37
స నిక్షిప్య శిరో భూమౌ ప్రసార్య చరణౌ తదా || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స నిక్షిప్య శిరో భూమౌ ప్రసార్య చరణౌ తదా || ౧౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.38
విక్షిప్య చ శరీరం స్వం పపాత ధరణీతలే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విక్షిప్య చ శరీరం స్వం పపాత ధరణీతలే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.39
తం గృధ్రం ప్రేక్ష్య తామ్రాక్షం గతాసుమచలోపమమ్ || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం గృధ్రం ప్రేక్ష్య తామ్రాక్షం గతాసుమచలోపమమ్ || ౧౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.40
రామః సుబహుభిర్దుఃఖైర్దీనః సౌమిత్రిమబ్రవీత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామః సుబహుభిర్దుఃఖైర్దీనః సౌమిత్రిమబ్రవీత్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.41
బహూని రక్షసాం వాసే వర్షాణి వసతా సుఖమ్ || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బహూని రక్షసాం వాసే వర్షాణి వసతా సుఖమ్ || ౨౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.42
అనేన దండకారణ్యే విశీర్ణమిహ పక్షిణా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనేన దండకారణ్యే విశీర్ణమిహ పక్షిణా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.43
అనేకవార్షికో యస్తు చిరకాలసముత్థితః || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనేకవార్షికో యస్తు చిరకాలసముత్థితః || ౨౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.44
సోఽయమద్య హతః శేతే కాలో హి దురతిక్రమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సోఽయమద్య హతః శేతే కాలో హి దురతిక్రమః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.45
పశ్య లక్ష్మణ గృధ్రోఽయముపకారీ హతశ్చ మే || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పశ్య లక్ష్మణ గృధ్రోఽయముపకారీ హతశ్చ మే || ౨౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.46
సీతామభ్యవపన్నో వై రావణేన బలీయసా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతామభ్యవపన్నో వై రావణేన బలీయసా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.47
గృధ్రరాజ్యం పరిత్యజ్య పితృపైతామహం మహత్ || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గృధ్రరాజ్యం పరిత్యజ్య పితృపైతామహం మహత్ || ౨౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.48
మమ హేతోరయం ప్రాణాన్ముమోచ పతగేశ్వరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మమ హేతోరయం ప్రాణాన్ముమోచ పతగేశ్వరః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.49
సర్వత్ర ఖలు దృశ్యంతే సాధవో ధర్మచారిణః || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సర్వత్ర ఖలు దృశ్యంతే సాధవో ధర్మచారిణః || ౨౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.50
శూరాః శరణ్యాః సౌమిత్రే తిర్యగ్యోనిగతేష్వపి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శూరాః శరణ్యాః సౌమిత్రే తిర్యగ్యోనిగతేష్వపి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.51
సీతాహరణజం దుఃఖం న మే సౌమ్య తథాగతమ్ || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతాహరణజం దుఃఖం న మే సౌమ్య తథాగతమ్ || ౨౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.52
యథా వినాశో గృధ్రస్య మత్కృతే చ పరంతప |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యథా వినాశో గృధ్రస్య మత్కృతే చ పరంతప |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.53
రాజా దశరథః శ్రీమాన్యథా మమ మహాయశాః || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాజా దశరథః శ్రీమాన్యథా మమ మహాయశాః || ౨౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.54
పూజనీయశ్చ మాన్యశ్చ తథాఽయం పతగేశ్వరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పూజనీయశ్చ మాన్యశ్చ తథాఽయం పతగేశ్వరః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.55
సౌమిత్రే హర కాష్ఠాని నిర్మథిష్యామి పావకమ్ || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సౌమిత్రే హర కాష్ఠాని నిర్మథిష్యామి పావకమ్ || ౨౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.56
గృధ్రరాజం దిధక్షామి మత్కృతే నిధనం గతమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గృధ్రరాజం దిధక్షామి మత్కృతే నిధనం గతమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.57
నాథం పతగలోకస్య చితామారోప్య రాఘవ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నాథం పతగలోకస్య చితామారోప్య రాఘవ || ౨౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.58
ఇమం ధక్ష్యామి సౌమిత్రే హతం రౌద్రేణ రక్షసా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇమం ధక్ష్యామి సౌమిత్రే హతం రౌద్రేణ రక్షసా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.59
యా గతిర్యజ్ఞశీలానామాహితాగ్నేశ్చ యా గతిః || ౨౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యా గతిర్యజ్ఞశీలానామాహితాగ్నేశ్చ యా గతిః || ౨౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.60
అపరావర్తినాం యా చ యా చ భూమిప్రదాయినామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అపరావర్తినాం యా చ యా చ భూమిప్రదాయినామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.61
మయా త్వం సమనుజ్ఞాతో గచ్ఛ లోకాననుత్తమాన్ || ౩౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మయా త్వం సమనుజ్ఞాతో గచ్ఛ లోకాననుత్తమాన్ || ౩౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.62
గృధ్రరాజ మహాసత్త్వ సంస్కృతశ్చ మయా వ్రజ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గృధ్రరాజ మహాసత్త్వ సంస్కృతశ్చ మయా వ్రజ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.63
ఏవముక్త్వా చితాం దీప్తామారోప్య పతగేశ్వరమ్ || ౩౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవముక్త్వా చితాం దీప్తామారోప్య పతగేశ్వరమ్ || ౩౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.64
దదాహ రామో ధర్మాత్మా స్వబంధుమివ దుఃఖితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దదాహ రామో ధర్మాత్మా స్వబంధుమివ దుఃఖితః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.65
రామోఽథ సహసౌమిత్రిర్వనం గత్వా స వీర్యవాన్ || ౩౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామోఽథ సహసౌమిత్రిర్వనం గత్వా స వీర్యవాన్ || ౩౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.66
స్థూలాన్హత్వా మహారోహీనను తస్తార తం ద్విజమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్థూలాన్హత్వా మహారోహీనను తస్తార తం ద్విజమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.67
రోహిమాంసాని చోత్కృత్య పేశీకృత్య మహాయశాః || ౩౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రోహిమాంసాని చోత్కృత్య పేశీకృత్య మహాయశాః || ౩౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.68
శకునాయ దదౌ రామో రమ్యే హరితశాద్వలే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శకునాయ దదౌ రామో రమ్యే హరితశాద్వలే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.69
యత్తత్ప్రేతస్య మర్త్యస్య కథయంతి ద్విజాతయః || ౩౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యత్తత్ప్రేతస్య మర్త్యస్య కథయంతి ద్విజాతయః || ౩౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.70
తత్స్వర్గగమనం తస్య పిత్ర్యం రామో జజాప హ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తత్స్వర్గగమనం తస్య పిత్ర్యం రామో జజాప హ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.71
తతో గోదావరీం గత్వా నదీం నరవరాత్మజౌ || ౩౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతో గోదావరీం గత్వా నదీం నరవరాత్మజౌ || ౩౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.72
ఉదకం చక్రతుస్తస్మై గృధ్రరాజాయ తావుభౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉదకం చక్రతుస్తస్మై గృధ్రరాజాయ తావుభౌ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.73
శాస్త్రదృష్టేన విధినా జలే గృధ్రాయ రాఘవౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శాస్త్రదృష్టేన విధినా జలే గృధ్రాయ రాఘవౌ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.74
స్నాత్వా తౌ గృధ్రరాజాయ ఉదకం చక్రతుస్తదా || ౩౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్నాత్వా తౌ గృధ్రరాజాయ ఉదకం చక్రతుస్తదా || ౩౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.75
స గృధ్రరాజః కృతవాన్యశస్కరం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స గృధ్రరాజః కృతవాన్యశస్కరం" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.76
సుదుష్కరం కర్మ రణే నిపాతితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సుదుష్కరం కర్మ రణే నిపాతితః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.77
మహర్షికల్పేన చ సంస్కృతస్తదా

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మహర్షికల్పేన చ సంస్కృతస్తదా" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.78
జగామ పుణ్యాం గతిమాత్మనః శుభామ్ || ౩౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జగామ పుణ్యాం గతిమాత్మనః శుభామ్ || ౩౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.79
కృతోదకౌ తావపి పక్షిసత్తమే

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కృతోదకౌ తావపి పక్షిసత్తమే" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.80
స్థిరాం చ బుద్ధిం ప్రణిధాయ జగ్ముతుః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్థిరాం చ బుద్ధిం ప్రణిధాయ జగ్ముతుః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.81
ప్రవేశ్య సీతాధిగమే తతో మనో

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రవేశ్య సీతాధిగమే తతో మనో" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.82
వనం సురేంద్రావివ విష్ణువాసవౌ || ౩౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రావణుడు సీతను దక్షిణ దిశగా కొనిపోయాడని, విందా ముహూర్తమున అపహరించినందున రావణుడు త్వరలోనే నశించునని తెలిపి జటాయువు శ్రీరాముని ఒడిలో ప్రాణములు విడిచెను. శ్రీరాముడు పితృసమానుడైన జటాయువుకు స్వయముగా దర్భలతో చితి పేర్చి దహన సంస్కారములు నిర్వహించి పరమపదము (మోక్షము) ప్రసాదించెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వనం సురేంద్రావివ విష్ణువాసవౌ || ౩౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
శ్లోకం 3.68.83
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే అష్టషష్ఠితమః సర్గః || ౬౮ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 68 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, భక్తిముక్తులు మరియు సమస్త సంకట నివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 68 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 68
← వెనుకటి సర్గ 67 (జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam))తరువాతి సర్గ 69 (క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)) →
సర్గ 68 - జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)