ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 75 - పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)

110%

కమల వికసిత పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకొనుట, వసంత శోభను చూచి శ్రీరాముని సీతా విరహార్తి, అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి.

శ్లోకం 3.75.1
|| పంపాదర్శనమ్ ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 75 శీర్షికా పరిచయము: "పంపాదర్శనమ్". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.2
దివం తు తస్యాం యాతాయాం శబర్యాం స్వేన తేజసా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దివం తు తస్యాం యాతాయాం శబర్యాం స్వేన తేజసా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.3
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా చింతయామాస రాఘవః || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా చింతయామాస రాఘవః || ౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.4
స చింతయిత్వా ధర్మాత్మా ప్రభావం తం మహాత్మనామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స చింతయిత్వా ధర్మాత్మా ప్రభావం తం మహాత్మనామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.5
హితకారిణమేకాగ్రం లక్ష్మణం రాఘవోఽబ్రవీత్ || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హితకారిణమేకాగ్రం లక్ష్మణం రాఘవోఽబ్రవీత్ || ౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.6
దృష్టోఽయమాశ్రమః సౌమ్య బహ్వాశ్చర్యః కృతాత్మనామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దృష్టోఽయమాశ్రమః సౌమ్య బహ్వాశ్చర్యః కృతాత్మనామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.7
విశ్వస్తమృగశార్దూలో నానావిహగసేవితః || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విశ్వస్తమృగశార్దూలో నానావిహగసేవితః || ౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.8
సప్తానాం చ సముద్రాణామేషు తీర్థేషు లక్ష్మణ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సప్తానాం చ సముద్రాణామేషు తీర్థేషు లక్ష్మణ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.9
ఉపస్పృష్టం చ విధివత్పితరశ్చాపి తర్పితాః || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉపస్పృష్టం చ విధివత్పితరశ్చాపి తర్పితాః || ౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.10
ప్రనష్టమశుభం తత్తత్కల్యాణం సముపస్థితమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రనష్టమశుభం తత్తత్కల్యాణం సముపస్థితమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.11
తేన తత్త్వేన హృష్టం మే మనో లక్ష్మణ సంప్రతి || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తేన తత్త్వేన హృష్టం మే మనో లక్ష్మణ సంప్రతి || ౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.12
హృదయే హి నరవ్యాఘ్ర శుభమావిర్భవిష్యతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హృదయే హి నరవ్యాఘ్ర శుభమావిర్భవిష్యతి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.13
తదాగచ్ఛ గమిష్యావః పంపాం తాం ప్రియదర్శనామ్ || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తదాగచ్ఛ గమిష్యావః పంపాం తాం ప్రియదర్శనామ్ || ౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.14
ఋశ్యమూకో గిరిర్యత్ర నాతిదూరే ప్రకాశతే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఋశ్యమూకో గిరిర్యత్ర నాతిదూరే ప్రకాశతే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.15
యస్మిన్ వసతి ధర్మాత్మా సుగ్రీవోఽంశుమతః సుతః || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యస్మిన్ వసతి ధర్మాత్మా సుగ్రీవోఽంశుమతః సుతః || ౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.16
నిత్యం వాలిభయాత్ త్రస్తశ్చతుర్భిః సహ వానరైః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిత్యం వాలిభయాత్ త్రస్తశ్చతుర్భిః సహ వానరైః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.17
అభిత్వరే చ తం ద్రష్టుం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అభిత్వరే చ తం ద్రష్టుం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ || ౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.18
తదధీనం హి మే సౌమ్య సీతాయాః పరిమార్గణమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తదధీనం హి మే సౌమ్య సీతాయాః పరిమార్గణమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.19
ఏవం బ్రువాణం తం ధీరం రామం సౌమిత్రిరబ్రవీత్ || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవం బ్రువాణం తం ధీరం రామం సౌమిత్రిరబ్రవీత్ || ౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.20
గచ్ఛావస్త్వరితం తత్ర మమాపి త్వరతే మనః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గచ్ఛావస్త్వరితం తత్ర మమాపి త్వరతే మనః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.21
ఆశ్రమాత్తు తతస్తస్మాన్నిష్క్రమ్య స విశాం పతిః || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆశ్రమాత్తు తతస్తస్మాన్నిష్క్రమ్య స విశాం పతిః || ౧౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.22
ఆజగామ తతః పంపాం లక్ష్మణేన సహప్రభుః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆజగామ తతః పంపాం లక్ష్మణేన సహప్రభుః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.23
స దదర్శ తతః పుణ్యాముదారజనసేవితామ్ || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స దదర్శ తతః పుణ్యాముదారజనసేవితామ్ || ౧౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.24
నానాద్రుమలతాకీర్ణాం పంపాం పానీయవాహినీమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నానాద్రుమలతాకీర్ణాం పంపాం పానీయవాహినీమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.25
పద్మైః సౌగంధికైస్తామ్రాం శుక్లాం కుముదమండలైః || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పద్మైః సౌగంధికైస్తామ్రాం శుక్లాం కుముదమండలైః || ౧౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.26
నీలాం కువలయోద్ఘాటైర్బహువర్ణాం కుథామివ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నీలాం కువలయోద్ఘాటైర్బహువర్ణాం కుథామివ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.27
స తామాసాద్య వై రామౌ దూరాదుదకవాహినీమ్ || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తామాసాద్య వై రామౌ దూరాదుదకవాహినీమ్ || ౧౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.28
మతంగసరసం నామ హ్రదం సమవగాహత |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మతంగసరసం నామ హ్రదం సమవగాహత |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.29
అరవిందోత్పలవతీం పద్మసౌగంధికాయుతామ్ || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అరవిందోత్పలవతీం పద్మసౌగంధికాయుతామ్ || ౧౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.30
పుష్పితామ్రవణోపేతాం బర్హిణోద్ఘుష్టనాదితామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పుష్పితామ్రవణోపేతాం బర్హిణోద్ఘుష్టనాదితామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.31
తిలకైర్బీజపూరైశ్చ ధవైః శుక్లద్రుమైస్తథా || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తిలకైర్బీజపూరైశ్చ ధవైః శుక్లద్రుమైస్తథా || ౧౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.32
పుష్పితైః కరవీరైశ్చ పున్నాగైశ్చ సుపుష్పితైః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పుష్పితైః కరవీరైశ్చ పున్నాగైశ్చ సుపుష్పితైః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.33
మాలతీకుందగుల్మైశ్చ భాండీరైర్నిచులైస్తథా || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మాలతీకుందగుల్మైశ్చ భాండీరైర్నిచులైస్తథా || ౧౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.34
అశోకైః సప్తపర్ణైశ్చ కేతకైరతిముక్తకైః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అశోకైః సప్తపర్ణైశ్చ కేతకైరతిముక్తకైః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.35
అన్యైశ్చ వివిధైర్వృక్షైః ప్రమదామివ భూషితామ్ || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అన్యైశ్చ వివిధైర్వృక్షైః ప్రమదామివ భూషితామ్ || ౧౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.36
సమీక్షమాణౌ పుష్పాఢ్యం సర్వతో విపులద్రుమమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సమీక్షమాణౌ పుష్పాఢ్యం సర్వతో విపులద్రుమమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.37
కోయష్టికైశ్చార్జునకైః శతపత్త్రైశ్చ కీరకైః || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కోయష్టికైశ్చార్జునకైః శతపత్త్రైశ్చ కీరకైః || ౧౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.38
ఏతైశ్చాన్యైశ్చ విహగైర్నాదితం తు వనం మహత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏతైశ్చాన్యైశ్చ విహగైర్నాదితం తు వనం మహత్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.39
తతో జగ్మతురవ్యగ్రౌ రాఘవౌ సుసమాహితౌ || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతో జగ్మతురవ్యగ్రౌ రాఘవౌ సుసమాహితౌ || ౧౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.40
తద్వనం చైవ సరసః పశ్యంతౌ శకునైర్యుతమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తద్వనం చైవ సరసః పశ్యంతౌ శకునైర్యుతమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.41
స దదర్శ తతః పంపాం శీతవారినిధిం శుభామ్ || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స దదర్శ తతః పంపాం శీతవారినిధిం శుభామ్ || ౨౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.42
ప్రహృష్టనానాశకునాం పాదపైరుపశోభితామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రహృష్టనానాశకునాం పాదపైరుపశోభితామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.43
స రామో వివిధాన్ వృక్షాన్ సరాంసి వివిధాని చ || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స రామో వివిధాన్ వృక్షాన్ సరాంసి వివిధాని చ || ౨౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.44
పశ్యన్ కామాభిసంతప్తో జగామ పరమం హ్రదమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పశ్యన్ కామాభిసంతప్తో జగామ పరమం హ్రదమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.45
పుష్పితోపవనోపేతాం సాలచంపకశోభితామ్ || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పుష్పితోపవనోపేతాం సాలచంపకశోభితామ్ || ౨౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.46
షట్పదౌఘసమావిష్టాం శ్రీమతీమతులప్రభామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "షట్పదౌఘసమావిష్టాం శ్రీమతీమతులప్రభామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.47
[* రమ్యో పవనసంబాధారమ్య సంపీడితోదకమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "[* రమ్యో పవనసంబాధారమ్య సంపీడితోదకమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.48
స్ఫటికోపమతోయాఢ్యాం శ్లక్ష్ణవాలుకసంయుతామ్ || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్ఫటికోపమతోయాఢ్యాం శ్లక్ష్ణవాలుకసంయుతామ్ || ౨౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.49
స తాం దృష్ట్వా పునః పంపాం పద్మసౌగంధికైర్యుతామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తాం దృష్ట్వా పునః పంపాం పద్మసౌగంధికైర్యుతామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.50
ఇత్యువాచ తదా వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమః || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇత్యువాచ తదా వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమః || ౨౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.51
అస్యాస్తీరే తు పూర్వోక్తః పర్వతో ధాతుమండితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అస్యాస్తీరే తు పూర్వోక్తః పర్వతో ధాతుమండితః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.52
ఋశ్యమూక ఇతి ఖ్యాతః పుణ్యః పుష్పితపాదపః || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఋశ్యమూక ఇతి ఖ్యాతః పుణ్యః పుష్పితపాదపః || ౨౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.53
హరేరృక్షరజోనామ్నః పుత్రస్తస్య మహాత్మనః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హరేరృక్షరజోనామ్నః పుత్రస్తస్య మహాత్మనః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.54
అధ్యాస్తే తం మహావీర్యః సుగ్రీవ ఇతి విశ్రుతః || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అధ్యాస్తే తం మహావీర్యః సుగ్రీవ ఇతి విశ్రుతః || ౨౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.55
సుగ్రీవమభిగచ్ఛ త్వం వానరేంద్రం నరర్షభ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సుగ్రీవమభిగచ్ఛ త్వం వానరేంద్రం నరర్షభ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.56
ఇత్యువాచ పునర్వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమమ్ || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇత్యువాచ పునర్వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమమ్ || ౨౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.57
రాజ్యభ్రష్టేన దీనేన తస్యామాసక్తచేతసా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాజ్యభ్రష్టేన దీనేన తస్యామాసక్తచేతసా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.58
కథం మయా వినా శక్యం సీతాం లక్ష్మణ జీవితుమ్ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కథం మయా వినా శక్యం సీతాం లక్ష్మణ జీవితుమ్ || ౨౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.59
ఇత్యేవముక్త్వా మదనాభిపిడితః

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇత్యేవముక్త్వా మదనాభిపిడితః" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.60
స లక్ష్మణం వాక్యమనన్యచేతసమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స లక్ష్మణం వాక్యమనన్యచేతసమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.61
వివేశ పంపాం నలీనీం మనోహరాం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వివేశ పంపాం నలీనీం మనోహరాం" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.62
రఘూత్తమః శోకవిషాదయంత్రితః || ౨౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రఘూత్తమః శోకవిషాదయంత్రితః || ౨౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.63
తతో మహద్వర్త్మ సుదూరసంక్రమః

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతో మహద్వర్త్మ సుదూరసంక్రమః" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.64
క్రమేణ గత్వా ప్రతికూలధన్వనమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్రమేణ గత్వా ప్రతికూలధన్వనమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.65
దదర్శ పంపాం శుభదర్శకాననా-

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దదర్శ పంపాం శుభదర్శకాననా-" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.66
-మనేకనానావిధపక్షిజాలకామ్ || ౩౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): అరణ్యకాండ పరిసమాప్తి ఘట్టము: పరమ రమణీయమైన పంపా సరోవర తీరమును రామలక్ష్మణులు చేరుకున్నారు. వికసించిన పద్మములు, మత్తకోకిలల కూజితములు, వసంత రుతు శోభను చూచి శ్రీరాముడు సీతా విరహముతో తపించిపోయెను. సుగ్రీవ సమాగమమునకు దారితీయు కిష్కింధాకాండ ప్రవేశ సూచికతో అరణ్యకాండ సంపూర్ణమైనది. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "-మనేకనానావిధపక్షిజాలకామ్ || ౩౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
శ్లోకం 3.75.67
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచసప్తతితమః సర్గః || ౭౫ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 75 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, భక్తిముక్తులు మరియు సమస్త సంకట నివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 75 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 75
← వెనుకటి సర్గ 74 (శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham))
సర్గ 75 - పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)