ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 51 - జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)

110%

వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళు, ముక్కు, రెక్కలతో రావణుని రథమును, గుర్రములను, ధనుస్సును విరుగగొట్టి వీరోచితముగా పోరాడుట.

శ్లోకం 3.51.1
|| జటాయూరావణయుద్ధమ్ ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 51 శీర్షికా పరిచయము: "జటాయూరావణయుద్ధమ్". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.2
ఇత్యుక్తస్య యథాన్యాయం రావణస్య జటాయుషా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇత్యుక్తస్య యథాన్యాయం రావణస్య జటాయుషా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.3
క్రుద్ధస్యాగ్నినిభాః సర్వా రేజుర్వింశతిదృష్టయః || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్రుద్ధస్యాగ్నినిభాః సర్వా రేజుర్వింశతిదృష్టయః || ౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.4
సంరక్తనయనః కోపాత్తప్తకాంచనకుండలః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సంరక్తనయనః కోపాత్తప్తకాంచనకుండలః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.5
రాక్షసేంద్రోఽభిదుద్రావ పతగేంద్రమమర్షణః || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాక్షసేంద్రోఽభిదుద్రావ పతగేంద్రమమర్షణః || ౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.6
స సంప్రహారస్తుములస్తయోస్తస్మిన్ మహావనే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స సంప్రహారస్తుములస్తయోస్తస్మిన్ మహావనే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.7
బభూవ వాతోద్ధతయోర్మేఘయోర్గగనే యథా || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బభూవ వాతోద్ధతయోర్మేఘయోర్గగనే యథా || ౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.8
తద్బభూవాద్భుతం యుద్ధం గృధ్రరాక్షసయోస్తదా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తద్బభూవాద్భుతం యుద్ధం గృధ్రరాక్షసయోస్తదా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.9
సపక్షయోర్మాల్యవతోర్మహాపర్వతయోరివ || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సపక్షయోర్మాల్యవతోర్మహాపర్వతయోరివ || ౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.10
తతో నాలీకనారాచైస్తీక్ష్ణాగ్రైశ్చ వికర్ణిభిః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతో నాలీకనారాచైస్తీక్ష్ణాగ్రైశ్చ వికర్ణిభిః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.11
అభ్యవర్షన్మహాఘోరైర్గృధ్రరాజం మహాబలః || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అభ్యవర్షన్మహాఘోరైర్గృధ్రరాజం మహాబలః || ౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.12
స తాని శరజాలాని గృధ్రః పత్రరథేశ్వరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తాని శరజాలాని గృధ్రః పత్రరథేశ్వరః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.13
జటాయుః ప్రతిజగ్రాహ రావణాస్త్రాణి సంయుగే || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జటాయుః ప్రతిజగ్రాహ రావణాస్త్రాణి సంయుగే || ౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.14
తస్య తీక్ష్ణనఖాభ్యాం తు చరణాభ్యాం మహాబలః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తస్య తీక్ష్ణనఖాభ్యాం తు చరణాభ్యాం మహాబలః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.15
చకార బహుధా గాత్రే వ్రణాన్ పతగసత్తమః || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "చకార బహుధా గాత్రే వ్రణాన్ పతగసత్తమః || ౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.16
అథ క్రోధాద్దశగ్రీవో జగ్రాహ దశ మార్గణాన్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అథ క్రోధాద్దశగ్రీవో జగ్రాహ దశ మార్గణాన్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.17
మృత్యుదండనిభాన్ ఘోరాన్ శత్రుమర్దనకాంక్షయా || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మృత్యుదండనిభాన్ ఘోరాన్ శత్రుమర్దనకాంక్షయా || ౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.18
స తైర్బాణైర్మహావీర్యః పూర్ణముక్తైరజిహ్మగైః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తైర్బాణైర్మహావీర్యః పూర్ణముక్తైరజిహ్మగైః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.19
బిభేద నిశితైస్తీక్ష్ణైర్గృధ్రం ఘోరైః శిలీముఖైః || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బిభేద నిశితైస్తీక్ష్ణైర్గృధ్రం ఘోరైః శిలీముఖైః || ౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.20
స రాక్షసరథే పశ్యన్ జానకీం బాష్పలోచనామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స రాక్షసరథే పశ్యన్ జానకీం బాష్పలోచనామ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.21
అచింతయిత్వా తాన్ బాణాన్ రాక్షసం సమభిద్రవత్ || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అచింతయిత్వా తాన్ బాణాన్ రాక్షసం సమభిద్రవత్ || ౧౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.22
తతోఽస్య సశరం చాపం ముక్తామణివిభూషితమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతోఽస్య సశరం చాపం ముక్తామణివిభూషితమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.23
చరణాభ్యాం మహాతేజా బభంజ పతగేశ్వరః || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "చరణాభ్యాం మహాతేజా బభంజ పతగేశ్వరః || ౧౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.24
తతోఽన్యద్ధనురాదాయ రావణః క్రోధమూర్ఛితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతోఽన్యద్ధనురాదాయ రావణః క్రోధమూర్ఛితః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.25
వవర్ష శరవర్షాణి శతశోఽథ సహస్రశః || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వవర్ష శరవర్షాణి శతశోఽథ సహస్రశః || ౧౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.26
శరైరావారితస్తస్య సంయుగే పతగేశ్వరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శరైరావారితస్తస్య సంయుగే పతగేశ్వరః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.27
కులాయముపసంప్రాప్తః పక్షీవ ప్రబభౌ తదా || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కులాయముపసంప్రాప్తః పక్షీవ ప్రబభౌ తదా || ౧౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.28
స తాని శరవర్షాణి పక్షాభ్యాం చ విధూయ చ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తాని శరవర్షాణి పక్షాభ్యాం చ విధూయ చ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.29
చరణాభ్యాం మహాతేజా బభంజాస్య మహద్ధనుః || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "చరణాభ్యాం మహాతేజా బభంజాస్య మహద్ధనుః || ౧౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.30
తచ్చాగ్నిసదృశం దీప్తం రావణస్య శరావరమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తచ్చాగ్నిసదృశం దీప్తం రావణస్య శరావరమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.31
పక్షాభ్యాం స మహావీర్యో వ్యాధునోత్పతగేశ్వరః || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పక్షాభ్యాం స మహావీర్యో వ్యాధునోత్పతగేశ్వరః || ౧౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.32
కాంచనోరశ్ఛదాన్ దివ్యాన్ పిశాచవదనాన్ ఖరాన్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కాంచనోరశ్ఛదాన్ దివ్యాన్ పిశాచవదనాన్ ఖరాన్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.33
తాంశ్చాస్య జవసంపన్నాన్ జఘాన సమరే బలీ || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తాంశ్చాస్య జవసంపన్నాన్ జఘాన సమరే బలీ || ౧౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.34
వరం త్రివేణుసంపన్నం కామగం పావకార్చిషమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వరం త్రివేణుసంపన్నం కామగం పావకార్చిషమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.35
మణిహేమవిచిత్రాంగం బభంజ చ మహారథమ్ || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మణిహేమవిచిత్రాంగం బభంజ చ మహారథమ్ || ౧౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.36
పూర్ణచంద్రప్రతీకాశం ఛత్రం చ వ్యజనైః సహ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పూర్ణచంద్రప్రతీకాశం ఛత్రం చ వ్యజనైః సహ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.37
పాతయామాస వేగేన గ్రాహిభీ రాక్షసైః సహ || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పాతయామాస వేగేన గ్రాహిభీ రాక్షసైః సహ || ౧౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.38
సారథేశ్చాస్య వేగేన తుండేనైవ మహచ్ఛిరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సారథేశ్చాస్య వేగేన తుండేనైవ మహచ్ఛిరః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.39
పునర్వ్యపాహరచ్ఛ్రీమాన్ పక్షిరాజో మహాబలః || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పునర్వ్యపాహరచ్ఛ్రీమాన్ పక్షిరాజో మహాబలః || ౧౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.40
స భగ్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స భగ్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.41
అంకేనాదాయ వైదేహీం పపాత భువి రావణః || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అంకేనాదాయ వైదేహీం పపాత భువి రావణః || ౨౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.42
దృష్ట్వా నిపతితం భూమౌ రావణం భగ్నవాహనమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దృష్ట్వా నిపతితం భూమౌ రావణం భగ్నవాహనమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.43
సాధు సాధ్వితి భూతాని గృధ్రరాజమపూజయన్ || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సాధు సాధ్వితి భూతాని గృధ్రరాజమపూజయన్ || ౨౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.44
పరిశ్రాంతం తు తం దృష్ట్వా జరయా పక్షియూథపమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పరిశ్రాంతం తు తం దృష్ట్వా జరయా పక్షియూథపమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.45
ఉత్పపాత పునర్హృష్టో మైథిలీం గృహ్య రావణః || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉత్పపాత పునర్హృష్టో మైథిలీం గృహ్య రావణః || ౨౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.46
తం ప్రహృష్టం నిధాయాంకే గచ్ఛంతం జనకాత్మజామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం ప్రహృష్టం నిధాయాంకే గచ్ఛంతం జనకాత్మజామ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.47
గృధ్రరాజః సముత్పత్య సమభిద్రుత్య రావణమ్ || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గృధ్రరాజః సముత్పత్య సమభిద్రుత్య రావణమ్ || ౨౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.48
సమావార్య మహాతేజా జటాయురిదమబ్రవీత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సమావార్య మహాతేజా జటాయురిదమబ్రవీత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.49
వజ్రసంస్పర్శబాణస్య భార్యాం రామస్య రావణ || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వజ్రసంస్పర్శబాణస్య భార్యాం రామస్య రావణ || ౨౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.50
అల్పబుద్ధే హరస్యేనాం వధాయ ఖలు రక్షసామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అల్పబుద్ధే హరస్యేనాం వధాయ ఖలు రక్షసామ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.51
సమిత్రబంధుః సామాత్యః సబలః సపరిచ్ఛదః || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సమిత్రబంధుః సామాత్యః సబలః సపరిచ్ఛదః || ౨౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.52
విషపానం పిబస్యేతత్పిపాసిత ఇవోదకమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విషపానం పిబస్యేతత్పిపాసిత ఇవోదకమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.53
అనుబంధమజానంతః కర్మణామవిచక్షణాః || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనుబంధమజానంతః కర్మణామవిచక్షణాః || ౨౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.54
శీఘ్రమేవ వినశ్యంతి యథా త్వం వినశిష్యసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శీఘ్రమేవ వినశ్యంతి యథా త్వం వినశిష్యసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.55
బద్ధస్త్వం కాలపాశేన క్వ గతస్తస్య మోక్ష్యసే || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బద్ధస్త్వం కాలపాశేన క్వ గతస్తస్య మోక్ష్యసే || ౨౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.56
వధాయ బడిశం గృహ్య సామిషం జలజో యథా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వధాయ బడిశం గృహ్య సామిషం జలజో యథా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.57
న హి జాతు దురాధర్షో కాకుత్స్థౌ తవ రావణ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న హి జాతు దురాధర్షో కాకుత్స్థౌ తవ రావణ || ౨౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.58
ధర్షణం చాశ్రమస్యాస్య క్షమిష్యేతే తు రాఘవౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధర్షణం చాశ్రమస్యాస్య క్షమిష్యేతే తు రాఘవౌ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.59
యథా త్వయా కృతం కర్మ భీరుణా లోకగర్హితమ్ || ౨౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యథా త్వయా కృతం కర్మ భీరుణా లోకగర్హితమ్ || ౨౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.60
తస్కరాచరితో మార్గో నైష వీరనిషేవితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తస్కరాచరితో మార్గో నైష వీరనిషేవితః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.61
యుద్ధ్యస్వ యది శూరోఽసి ముహూర్తం తిష్ఠ రావణ || ౩౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యుద్ధ్యస్వ యది శూరోఽసి ముహూర్తం తిష్ఠ రావణ || ౩౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.62
శయిష్యసే హతో భూమౌ యథా భ్రాతా ఖరస్తథా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శయిష్యసే హతో భూమౌ యథా భ్రాతా ఖరస్తథా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.63
పరేతకాలే పురుషో యత్కర్మ ప్రతిపద్యతే || ౩౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పరేతకాలే పురుషో యత్కర్మ ప్రతిపద్యతే || ౩౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.64
వినాశాయాత్మనోఽధర్మ్యం ప్రతిపన్నోఽసి కర్మ తత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వినాశాయాత్మనోఽధర్మ్యం ప్రతిపన్నోఽసి కర్మ తత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.65
పాపానుబంధో వై యస్య కర్మణః కర్మ కో ను తత్ || ౩౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పాపానుబంధో వై యస్య కర్మణః కర్మ కో ను తత్ || ౩౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.66
కుర్వీత లోకాధిపతిః స్వయంభూర్భగవానపి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కుర్వీత లోకాధిపతిః స్వయంభూర్భగవానపి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.67
ఏవముక్త్వా శుభం వాక్యం జటాయుస్తస్య రక్షసః || ౩౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవముక్త్వా శుభం వాక్యం జటాయుస్తస్య రక్షసః || ౩౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.68
నిపపాత భృశం పృష్ఠే దశగ్రీవస్య వీర్యవాన్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిపపాత భృశం పృష్ఠే దశగ్రీవస్య వీర్యవాన్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.69
తం గృహీత్వా నఖైస్తీక్ష్ణైర్విరరాద సమంతతః || ౩౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం గృహీత్వా నఖైస్తీక్ష్ణైర్విరరాద సమంతతః || ౩౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.70
అధిరూఢో గజారోహో యథా స్యాద్దుష్టవారణమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అధిరూఢో గజారోహో యథా స్యాద్దుష్టవారణమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.71
విరరాద నఖైరస్య తుండం పృష్ఠే సమర్పయన్ || ౩౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విరరాద నఖైరస్య తుండం పృష్ఠే సమర్పయన్ || ౩౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.72
కేశాంశ్చోత్పాటయామాస నఖపక్షముఖాయుధః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కేశాంశ్చోత్పాటయామాస నఖపక్షముఖాయుధః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.73
స తథా గృధ్రరాజేన క్లిశ్యమానో ముహుర్ముహుః || ౩౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స తథా గృధ్రరాజేన క్లిశ్యమానో ముహుర్ముహుః || ౩౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.74
అమర్షస్ఫురితోష్ఠః సన్ ప్రాకంపత స రావణః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అమర్షస్ఫురితోష్ఠః సన్ ప్రాకంపత స రావణః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.75
స పరిష్వజ్య వైదేహీం వామేనాంకేన రావణః || ౩౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స పరిష్వజ్య వైదేహీం వామేనాంకేన రావణః || ౩౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.76
తలేనాభిజఘానాశు జటాయుం క్రోధమూర్ఛితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తలేనాభిజఘానాశు జటాయుం క్రోధమూర్ఛితః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.77
జటాయుస్తమభిక్రమ్య తుండేనాస్య ఖగాధిపః || ౩౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జటాయుస్తమభిక్రమ్య తుండేనాస్య ఖగాధిపః || ౩౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.78
వామబాహూన్ దశ తదా వ్యపాహరదరిందమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వామబాహూన్ దశ తదా వ్యపాహరదరిందమః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.79
సంఛిన్నబాహోః సద్యైవ బాహవః సహసాఽభవన్ || ౩౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సంఛిన్నబాహోః సద్యైవ బాహవః సహసాఽభవన్ || ౩౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.80
విషజ్వాలావలీయుక్తా వల్మీకాదివ పన్నగాః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విషజ్వాలావలీయుక్తా వల్మీకాదివ పన్నగాః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.81
తతః క్రోధాద్దశగ్రీవః సీతాముత్సృజ్య రావణః || ౪౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతః క్రోధాద్దశగ్రీవః సీతాముత్సృజ్య రావణః || ౪౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.82
ముష్టిభ్యాం చరణాభ్యాం చ గృధ్రరాజమపోథయత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ముష్టిభ్యాం చరణాభ్యాం చ గృధ్రరాజమపోథయత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.83
తతో ముహూర్తం సంగ్రామో బభూవాతులవీర్యయోః || ౪౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతో ముహూర్తం సంగ్రామో బభూవాతులవీర్యయోః || ౪౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.84
రాక్షసానాం చ ముఖ్యస్య పక్షిణాం ప్రవరస్య చ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాక్షసానాం చ ముఖ్యస్య పక్షిణాం ప్రవరస్య చ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.85
తస్య వ్యాయచ్ఛమానస్య రామస్యార్థే స రావణః || ౪౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తస్య వ్యాయచ్ఛమానస్య రామస్యార్థే స రావణః || ౪౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.86
పక్షౌ పార్శ్వౌ చ పాదౌ చ ఖడ్గముద్ధృత్య సోఽచ్ఛినత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పక్షౌ పార్శ్వౌ చ పాదౌ చ ఖడ్గముద్ధృత్య సోఽచ్ఛినత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.87
స చ్ఛిన్నపక్షః సహసా రక్షసా రౌద్రకర్మణా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స చ్ఛిన్నపక్షః సహసా రక్షసా రౌద్రకర్మణా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.88
నిపపాత హతో గృధ్రో ధరణ్యామల్పజీవితః || ౪౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిపపాత హతో గృధ్రో ధరణ్యామల్పజీవితః || ౪౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.89
తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ క్షతజార్ద్రం జటాయుషమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ క్షతజార్ద్రం జటాయుషమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.90
అభ్యధావత వైదహీ స్వబంధుమివ దుఃఖితా || ౪౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అభ్యధావత వైదహీ స్వబంధుమివ దుఃఖితా || ౪౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.91
తం నీలజీమూతనికాశకల్పం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం నీలజీమూతనికాశకల్పం" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.92
సుపాండురోరస్కముదారవీర్యమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సుపాండురోరస్కముదారవీర్యమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.93
దదర్శ లంకాధిపతిః పృథివ్యాం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దదర్శ లంకాధిపతిః పృథివ్యాం" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.94
జటాయుషం శాంతమివాగ్నిదావమ్ || ౪౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జటాయుషం శాంతమివాగ్నిదావమ్ || ౪౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.95
తతస్తు తం పత్రరథం మహీతలే

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతస్తు తం పత్రరథం మహీతలే" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.96
నిపాతితం రావణవేగమర్దితమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిపాతితం రావణవేగమర్దితమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.97
పునః పరిష్వజ్య శశిప్రభాననా

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పునః పరిష్వజ్య శశిప్రభాననా" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.98
రురోద సీతా జనకాత్మజా తదా || ౪౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): వృద్ధుడైన జటాయువు తన వాడి గోళ్ళతో, ముక్కుతో రావణుని శరీరమును చీల్చి, అతని రత్నఖచిత ధనుస్సును, బాణములను విరుగగొట్టి, రథాశ్వములను సారథిని సంహరించిన వీరోచిత ఘట్టము. రావణుని బంగారు ఛత్రమును, రథమును నేలకూల్చి జటాయువు మహావీరుని వలె పోరాడెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రురోద సీతా జనకాత్మజా తదా || ౪౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
శ్లోకం 3.51.99
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ఏకపంచాశః సర్గః || ౫౧ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 51 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, ధర్మజయము మరియు సమస్త కష్టనివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 51 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 51
← వెనుకటి సర్గ 50 (జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika))తరువాతి సర్గ 52 (జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)) →
సర్గ 51 - జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)