ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 50 - జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)

110%

సీతాదేవి ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రించుచున్న జటాయువు మేల్కొని, రావణుని అధర్మకృత్యాన్ని తీవ్రముగా నిరోధించి హెచ్చరించుట.

శ్లోకం 3.50.1
|| జటాయురభియోగః ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 50 శీర్షికా పరిచయము: "జటాయురభియోగః". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.2
తం శబ్దమవసుప్తస్తు జటాయురథ శుశ్రువే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం శబ్దమవసుప్తస్తు జటాయురథ శుశ్రువే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.3
నిరీక్ష్య రావణం క్షిప్రం వైదేహీం చ దదర్శ సః || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిరీక్ష్య రావణం క్షిప్రం వైదేహీం చ దదర్శ సః || ౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.4
తతః పర్వతకూటాభస్తీక్ష్ణతుండః ఖగోత్తమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతః పర్వతకూటాభస్తీక్ష్ణతుండః ఖగోత్తమః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.5
వనస్పతిగతః శ్రీమాన్ వ్యాజహార శుభాం గిరమ్ || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వనస్పతిగతః శ్రీమాన్ వ్యాజహార శుభాం గిరమ్ || ౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.6
దశగ్రీవ స్థితో ధర్మే పురాణే సత్యసంశ్రయః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దశగ్రీవ స్థితో ధర్మే పురాణే సత్యసంశ్రయః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.7
జటాయుర్నామ నామ్నాఽహం గృధ్రరాజో మహాబలః || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జటాయుర్నామ నామ్నాఽహం గృధ్రరాజో మహాబలః || ౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.8
రాజా సర్వస్య లోకస్య మహేంద్రవరుణోపమః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాజా సర్వస్య లోకస్య మహేంద్రవరుణోపమః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.9
లోకానాం చ హితే యుక్తో రామో దశరథాత్మజః || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లోకానాం చ హితే యుక్తో రామో దశరథాత్మజః || ౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.10
తస్యైషా లోకనాథస్య ధర్మపత్నీ యశస్వినీ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తస్యైషా లోకనాథస్య ధర్మపత్నీ యశస్వినీ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.11
సీతా నామ వరారోహా యాం త్వం హర్తుమిహేచ్ఛసి || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతా నామ వరారోహా యాం త్వం హర్తుమిహేచ్ఛసి || ౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.12
కథం రాజా స్థితో ధర్మే పరదారాన్ పరామృశేత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కథం రాజా స్థితో ధర్మే పరదారాన్ పరామృశేత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.13
రక్షణీయా విశేషేణ రాజదారా మహాబలః || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రక్షణీయా విశేషేణ రాజదారా మహాబలః || ౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.14
నివర్తయ మతిం నీచాం పరదారాభిమర్శనాత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నివర్తయ మతిం నీచాం పరదారాభిమర్శనాత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.15
న తత్ సమాచరేద్ధీరో యత్పరోఽస్య విగర్హయేత్ || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న తత్ సమాచరేద్ధీరో యత్పరోఽస్య విగర్హయేత్ || ౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.16
యథాఽఽత్మనస్తథాన్యేషాం దారా రక్ష్యా విపశ్చితా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యథాఽఽత్మనస్తథాన్యేషాం దారా రక్ష్యా విపశ్చితా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.17
ధర్మమర్థం చ కామం చ శిష్టాః శాస్త్రేష్వనాగతమ్ || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధర్మమర్థం చ కామం చ శిష్టాః శాస్త్రేష్వనాగతమ్ || ౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.18
వ్యవస్యంతి న రాజానో ధర్మం పౌలస్త్యనందన |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వ్యవస్యంతి న రాజానో ధర్మం పౌలస్త్యనందన |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.19
రాజా ధర్మశ్చ కామశ్చ ద్రవ్యాణాం చోత్తమో నిధిః || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాజా ధర్మశ్చ కామశ్చ ద్రవ్యాణాం చోత్తమో నిధిః || ౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.20
ధర్మః శుభం వా పాపం వా రాజమూలం ప్రవర్తతే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధర్మః శుభం వా పాపం వా రాజమూలం ప్రవర్తతే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.21
పాపస్వభావశ్చపలః కథం త్వం రక్షసాం వర || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పాపస్వభావశ్చపలః కథం త్వం రక్షసాం వర || ౧౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.22
ఐశ్వర్యమభిసంప్రాప్తో విమానమివ దుష్కృతిః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఐశ్వర్యమభిసంప్రాప్తో విమానమివ దుష్కృతిః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.23
కామం స్వభావో యో యస్య న శక్యః పరిమార్జితుమ్ || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కామం స్వభావో యో యస్య న శక్యః పరిమార్జితుమ్ || ౧౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.24
న హి దుష్టాత్మనామార్యమావసత్యాలయే చిరమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న హి దుష్టాత్మనామార్యమావసత్యాలయే చిరమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.25
విషయే వా పురే వా తే యదా రామో మహాబలః || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విషయే వా పురే వా తే యదా రామో మహాబలః || ౧౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.26
నాపరాధ్యతి ధర్మాత్మా కథం తస్యాపరాధ్యసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నాపరాధ్యతి ధర్మాత్మా కథం తస్యాపరాధ్యసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.27
యది శూర్పణఖాహేతోర్జస్థానగతః ఖరః || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యది శూర్పణఖాహేతోర్జస్థానగతః ఖరః || ౧౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.28
అతివృత్తో హతః పూర్వం రామేణాక్లిష్టకర్మణా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అతివృత్తో హతః పూర్వం రామేణాక్లిష్టకర్మణా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.29
అత్ర బ్రూహి యథాతత్త్వం కో రామస్య వ్యతిక్రమః || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అత్ర బ్రూహి యథాతత్త్వం కో రామస్య వ్యతిక్రమః || ౧౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.30
యస్య త్వం లోకనాథస్య భార్యాం హృత్వా గమిష్యసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యస్య త్వం లోకనాథస్య భార్యాం హృత్వా గమిష్యసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.31
క్షిప్రం విసృజ వైదహీం మా త్వా ఘోరేణ చక్షుషా || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్షిప్రం విసృజ వైదహీం మా త్వా ఘోరేణ చక్షుషా || ౧౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.32
దహేద్దహనభూతేన వృత్రమింద్రాశనిర్యథా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దహేద్దహనభూతేన వృత్రమింద్రాశనిర్యథా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.33
సర్పమాశీవిషం బద్ధ్వా వస్త్రాంతే నావబుద్ధ్యసే || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సర్పమాశీవిషం బద్ధ్వా వస్త్రాంతే నావబుద్ధ్యసే || ౧౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.34
గ్రీవాయాం ప్రతిముక్తం చ కాలపాశం న పశ్యసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గ్రీవాయాం ప్రతిముక్తం చ కాలపాశం న పశ్యసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.35
స భారః సౌమ్య భర్తవ్యో యో నరం నావసాదయేత్ || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స భారః సౌమ్య భర్తవ్యో యో నరం నావసాదయేత్ || ౧౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.36
తదన్నమపి భోక్తవ్యం జీర్యతే యదనామయమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తదన్నమపి భోక్తవ్యం జీర్యతే యదనామయమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.37
యత్కృత్వా న భవేద్ధర్మో న కీర్తిర్న యశో భువి || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యత్కృత్వా న భవేద్ధర్మో న కీర్తిర్న యశో భువి || ౧౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.38
శరీరస్య భవేత్ ఖేదః కస్తత్కర్మ సమాచరేత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శరీరస్య భవేత్ ఖేదః కస్తత్కర్మ సమాచరేత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.39
షష్టిర్వర్షసహస్రాణి మమ జాతస్య రావణ || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "షష్టిర్వర్షసహస్రాణి మమ జాతస్య రావణ || ౧౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.40
పితృపైతామహం రాజ్యం యథావదనుతిష్ఠతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పితృపైతామహం రాజ్యం యథావదనుతిష్ఠతః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.41
వృద్ధోఽహం త్వం యువా ధన్వీ సశరః కవచీ రథీ || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వృద్ధోఽహం త్వం యువా ధన్వీ సశరః కవచీ రథీ || ౨౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.42
తథాఽప్యాదాయ వైదేహీం కుశలీ న గమిష్యసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తథాఽప్యాదాయ వైదేహీం కుశలీ న గమిష్యసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.43
న శక్తస్త్వం బలాద్ధర్తుం వైదేహీం మమ పశ్యతః || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న శక్తస్త్వం బలాద్ధర్తుం వైదేహీం మమ పశ్యతః || ౨౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.44
హేతుభిర్న్యాయసంయుక్తైర్ధ్రువాం వేదశ్రుతీమివ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హేతుభిర్న్యాయసంయుక్తైర్ధ్రువాం వేదశ్రుతీమివ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.45
యుధ్యస్వ యది శూరోఽసి ముహూర్తం తిష్ఠ రావణ || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యుధ్యస్వ యది శూరోఽసి ముహూర్తం తిష్ఠ రావణ || ౨౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.46
శయిష్యసే హతో భూమౌ యథా పూర్వం ఖరస్తథా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శయిష్యసే హతో భూమౌ యథా పూర్వం ఖరస్తథా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.47
అసకృత్సంయుగే యేన నిహతా దైత్యదానవాః || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అసకృత్సంయుగే యేన నిహతా దైత్యదానవాః || ౨౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.48
న చిరాచ్చీరవాసాస్త్వాం రామో యుధి వధిష్యతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న చిరాచ్చీరవాసాస్త్వాం రామో యుధి వధిష్యతి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.49
కిం ను శక్యం మయా కర్తుం గతౌ దూరం నృపాత్మజౌ || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కిం ను శక్యం మయా కర్తుం గతౌ దూరం నృపాత్మజౌ || ౨౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.50
క్షిప్రం త్వం నశ్యసే నీచ తయోర్భీతో న సంశయః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్షిప్రం త్వం నశ్యసే నీచ తయోర్భీతో న సంశయః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.51
న హి మే జీవమానస్య నయిష్యసి శుభామిమామ్ || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న హి మే జీవమానస్య నయిష్యసి శుభామిమామ్ || ౨౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.52
సీతాం కమలపత్రాక్షీం రామస్య మహిషీం ప్రియామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతాం కమలపత్రాక్షీం రామస్య మహిషీం ప్రియామ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.53
అవశ్యం తు మయా కార్యం ప్రియం తస్య మహాత్మనః || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అవశ్యం తు మయా కార్యం ప్రియం తస్య మహాత్మనః || ౨౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.54
జీవితేనాపి రామస్య తథా దశరథస్య చ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జీవితేనాపి రామస్య తథా దశరథస్య చ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.55
తిష్ఠ తిష్ఠ దశగ్రీవ ముహూర్తం పశ్య రావణ || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తిష్ఠ తిష్ఠ దశగ్రీవ ముహూర్తం పశ్య రావణ || ౨౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.56
యుద్ధాతిథ్యం ప్రదాస్యామి యథాప్రాణం నిశాచర |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యుద్ధాతిథ్యం ప్రదాస్యామి యథాప్రాణం నిశాచర |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.57
వృంతాదివ ఫలం త్వాం తు పాతయేయం రథోత్తమాత్ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (రామాయణతిలక వ్యాఖ్యానానుసారము): సీత ఆర్తనాదము విని వృక్షాగ్రమున నిద్రిస్తున్న పక్షిరాజు జటాయువు మేల్కొని రావణుని రథమును అడ్డుకొనెను. పరస్త్రీ అపహరణము మహాపాపమని, దశరథుని మిత్రుడనైన తాను బ్రతికుండగా సీతను లంకకు తీసుకొనిపోనివ్వనని రావణుని హెచ్చరించిన ధర్మఘట్టము. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వృంతాదివ ఫలం త్వాం తు పాతయేయం రథోత్తమాత్ || ౨౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
శ్లోకం 3.50.58
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచాశః సర్గః || ౫౦ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 50 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, ధర్మజయము మరియు సమస్త కష్టనివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 50 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 50
← వెనుకటి సర్గ 49 (సీతాపహరణం (Sita Apaharanam))తరువాతి సర్గ 51 (జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)) →
సర్గ 50 - జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)