ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 45 - లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)

110%

ఆర్తనాదము విని భయభ్రాంతురాలైన సీతాదేవి లక్ష్మణుని కఠినోక్తులతో నిందించుట, విధిలేక దుఃఖముతో లక్ష్మణుడు రాముని వెదుకుచూ బయలుదేరుట.

శ్లోకం 3.45.1
|| సీతాపారుష్యమ్ ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 45 శీర్షికా పరిచయము: "సీతాపారుష్యమ్". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.2
ఆర్తస్వరం తు తం భర్తుర్విజ్ఞాయ సదృశం వనే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆర్తస్వరం తు తం భర్తుర్విజ్ఞాయ సదృశం వనే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.3
ఉవాచ లక్ష్మణం సీతా గచ్ఛ జానీహి రాఘవమ్ || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉవాచ లక్ష్మణం సీతా గచ్ఛ జానీహి రాఘవమ్ || ౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.4
న హి మే హృదయం స్థానే జీవితం వాఽవతిష్ఠతే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న హి మే హృదయం స్థానే జీవితం వాఽవతిష్ఠతే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.5
క్రోశతః పరమార్తస్య శ్రుతః శబ్దో మయా భృశమ్ || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్రోశతః పరమార్తస్య శ్రుతః శబ్దో మయా భృశమ్ || ౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.6
ఆక్రందమానం తు వనే భ్రాతరం త్రాతుమర్హసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆక్రందమానం తు వనే భ్రాతరం త్రాతుమర్హసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.7
తం క్షిప్రమభిధావ త్వం భ్రాతరం శరణైషిణమ్ || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం క్షిప్రమభిధావ త్వం భ్రాతరం శరణైషిణమ్ || ౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.8
రక్షసాం వశమాపన్నం సింహానామివ గోవృషమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రక్షసాం వశమాపన్నం సింహానామివ గోవృషమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.9
న జగామ తథోక్తస్తు భ్రాతురాజ్ఞాయ శాసనమ్ || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న జగామ తథోక్తస్తు భ్రాతురాజ్ఞాయ శాసనమ్ || ౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.10
తమువాచ తతస్తత్ర కుపితా జనకాత్మజా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తమువాచ తతస్తత్ర కుపితా జనకాత్మజా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.11
సౌమిత్రే మిత్రరూపేణ భ్రాతుస్త్వమసి శత్రువత్ || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సౌమిత్రే మిత్రరూపేణ భ్రాతుస్త్వమసి శత్రువత్ || ౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.12
యస్త్వమస్యామవస్థాయాం భ్రాతరం నాభిపత్స్యసే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యస్త్వమస్యామవస్థాయాం భ్రాతరం నాభిపత్స్యసే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.13
ఇచ్ఛసి త్వం వినశ్యంతం రామం లక్ష్మణ మత్కృతే || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇచ్ఛసి త్వం వినశ్యంతం రామం లక్ష్మణ మత్కృతే || ౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.14
లోభాన్మమ కృతే నూనం నానుగచ్ఛసి రాఘవమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లోభాన్మమ కృతే నూనం నానుగచ్ఛసి రాఘవమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.15
వ్యసనం తే ప్రియం మన్యే స్నేహో భ్రాతరి నాస్తి తే || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వ్యసనం తే ప్రియం మన్యే స్నేహో భ్రాతరి నాస్తి తే || ౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.16
తేన తిష్ఠసి విస్రబ్ధస్తమపశ్యన్మహాద్యుతిమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తేన తిష్ఠసి విస్రబ్ధస్తమపశ్యన్మహాద్యుతిమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.17
కిం హి సంశయమాపన్నే తస్మిన్నిహ మయా భవేత్ || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కిం హి సంశయమాపన్నే తస్మిన్నిహ మయా భవేత్ || ౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.18
కర్తవ్యమిహ తిష్ఠంత్యా యత్ప్రధానస్త్వమాగతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కర్తవ్యమిహ తిష్ఠంత్యా యత్ప్రధానస్త్వమాగతః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.19
ఇతి బ్రువాణాం వైదేహీం బాష్పశోకపరిప్లుతామ్ || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇతి బ్రువాణాం వైదేహీం బాష్పశోకపరిప్లుతామ్ || ౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.20
అబ్రవీల్లక్ష్మణస్త్రస్తాం సీతాం మృగవధూమివ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అబ్రవీల్లక్ష్మణస్త్రస్తాం సీతాం మృగవధూమివ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.21
పన్నగాసురగంధర్వదేవమానుషరాక్షసైః || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పన్నగాసురగంధర్వదేవమానుషరాక్షసైః || ౧౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.22
అశక్యస్తవ వైదేహీ భర్తా జేతుం న సంశయః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అశక్యస్తవ వైదేహీ భర్తా జేతుం న సంశయః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.23
దేవి దేవ మనుష్యేషు గంధర్వేషు పతత్రిషు || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దేవి దేవ మనుష్యేషు గంధర్వేషు పతత్రిషు || ౧౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.24
రాక్షసేషు పిశాచేషు కిన్నరేషు మృగేషు చ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాక్షసేషు పిశాచేషు కిన్నరేషు మృగేషు చ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.25
దానవేషు చ ఘోరేషు న స విద్యేత శోభనే || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దానవేషు చ ఘోరేషు న స విద్యేత శోభనే || ౧౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.26
యో రామం ప్రతియుధ్యేత సమరే వాసవోపమమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యో రామం ప్రతియుధ్యేత సమరే వాసవోపమమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.27
అవధ్యః సమరే రామో నైవం త్వం వక్తుమర్హసి || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అవధ్యః సమరే రామో నైవం త్వం వక్తుమర్హసి || ౧౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.28
న త్వామస్మిన్వనే హాతుముత్సహే రాఘవం వినా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న త్వామస్మిన్వనే హాతుముత్సహే రాఘవం వినా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.29
అనివార్యం బలం తస్య బలైర్బలవతామపి || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనివార్యం బలం తస్య బలైర్బలవతామపి || ౧౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.30
త్రిభిర్లోకైః సముద్యుక్తైః సేశ్వరైరపి సామరైః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "త్రిభిర్లోకైః సముద్యుక్తైః సేశ్వరైరపి సామరైః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.31
హృదయం నిర్వృతం తేఽస్తు సంతాపస్త్యజ్యతామయమ్ || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హృదయం నిర్వృతం తేఽస్తు సంతాపస్త్యజ్యతామయమ్ || ౧౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.32
ఆగమిష్యతి తే భర్తా శీఘ్రం హత్వా మృగోత్తమమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆగమిష్యతి తే భర్తా శీఘ్రం హత్వా మృగోత్తమమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.33
న చ తస్య స్వరో వ్యక్తం మాయయా కేనచిత్కృతః || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న చ తస్య స్వరో వ్యక్తం మాయయా కేనచిత్కృతః || ౧౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.34
గంధర్వనగరప్రఖ్యా మాయా సా తస్య రక్షసః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గంధర్వనగరప్రఖ్యా మాయా సా తస్య రక్షసః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.35
న్యాసభూతాసి వైదేహి న్యస్తా మయి మహాత్మనా || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న్యాసభూతాసి వైదేహి న్యస్తా మయి మహాత్మనా || ౧౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.36
రామేణ త్వం వరారోహే న త్వాం త్యక్తుమిహోత్సహే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామేణ త్వం వరారోహే న త్వాం త్యక్తుమిహోత్సహే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.37
కృతవైరాశ్చ వైదేహి వయమేతైర్నిశాచరైః || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కృతవైరాశ్చ వైదేహి వయమేతైర్నిశాచరైః || ౧౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.38
ఖరస్య నిధనాదేవ జనస్థానవధం ప్రతి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఖరస్య నిధనాదేవ జనస్థానవధం ప్రతి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.39
రాక్షసా వివిధా వాచో విసృజంతి మహావనే || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రాక్షసా వివిధా వాచో విసృజంతి మహావనే || ౧౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.40
హింసావిహారా వైదేహి న చింతయితుమర్హసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హింసావిహారా వైదేహి న చింతయితుమర్హసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.41
లక్ష్మణేనైవముక్తా సా క్రుద్ధా సంరక్తలోచనా || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లక్ష్మణేనైవముక్తా సా క్రుద్ధా సంరక్తలోచనా || ౨౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.42
అబ్రవీత్పరుషం వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవాదినమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అబ్రవీత్పరుషం వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవాదినమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.43
అనార్యాకరుణారంభ నృశంస కులపాంసన || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనార్యాకరుణారంభ నృశంస కులపాంసన || ౨౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.44
అహం తవ ప్రియం మన్యే రామస్య వ్యసనం మహత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అహం తవ ప్రియం మన్యే రామస్య వ్యసనం మహత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.45
రామస్య వ్యసనం దృష్ట్వా తేనైతాని ప్రభాషసే || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామస్య వ్యసనం దృష్ట్వా తేనైతాని ప్రభాషసే || ౨౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.46
నైతచ్చిత్రం సపత్నేషు పాపం లక్ష్మణ యద్భవేత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నైతచ్చిత్రం సపత్నేషు పాపం లక్ష్మణ యద్భవేత్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.47
త్వద్విధేషు నృశంసేషు నిత్యం ప్రచ్ఛన్నచారిషు || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "త్వద్విధేషు నృశంసేషు నిత్యం ప్రచ్ఛన్నచారిషు || ౨౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.48
సుదుష్టస్త్వం వనే రామమేకమేకోఽనుగచ్ఛసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సుదుష్టస్త్వం వనే రామమేకమేకోఽనుగచ్ఛసి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.49
మమ హేతోః ప్రతిచ్ఛన్నః ప్రయుక్తో భరతేన వా || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మమ హేతోః ప్రతిచ్ఛన్నః ప్రయుక్తో భరతేన వా || ౨౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.50
తన్న సిధ్యతి సౌమిత్రే తవ వా భరతస్య వా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తన్న సిధ్యతి సౌమిత్రే తవ వా భరతస్య వా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.51
కథమిందీవరశ్యామం పద్మపత్రనిభేక్షణమ్ || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కథమిందీవరశ్యామం పద్మపత్రనిభేక్షణమ్ || ౨౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.52
ఉపసంశ్రిత్య భర్తారం కామయేయం పృథగ్జనమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉపసంశ్రిత్య భర్తారం కామయేయం పృథగ్జనమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.53
సమక్షం తవ సౌమిత్రే ప్రాణాంస్త్యక్ష్యే న సంశయః || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సమక్షం తవ సౌమిత్రే ప్రాణాంస్త్యక్ష్యే న సంశయః || ౨౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.54
రామం వినా క్షణమపి న హి జీవామి భూతలే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రామం వినా క్షణమపి న హి జీవామి భూతలే |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.55
ఇత్యుక్తః పరుషం వాక్యం సీతయా రోమహర్షణమ్ || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇత్యుక్తః పరుషం వాక్యం సీతయా రోమహర్షణమ్ || ౨౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.56
అబ్రవీల్లక్ష్మణః సీతాం ప్రాంజలిర్విజితేంద్రియః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అబ్రవీల్లక్ష్మణః సీతాం ప్రాంజలిర్విజితేంద్రియః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.57
ఉత్తరం నోత్సహే వక్తుం దైవతం భవతీ మమ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉత్తరం నోత్సహే వక్తుం దైవతం భవతీ మమ || ౨౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.58
వాక్యమప్రతిరూపం తు న చిత్రం స్త్రీషు మైథిలి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వాక్యమప్రతిరూపం తు న చిత్రం స్త్రీషు మైథిలి |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.59
స్వభావస్త్వేష నారీణామేవం లోకేషు దృశ్యతే || ౨౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్వభావస్త్వేష నారీణామేవం లోకేషు దృశ్యతే || ౨౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.60
విముక్తధర్మాశ్చపలాస్తీక్ష్ణా భేదకరాః స్త్రియః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విముక్తధర్మాశ్చపలాస్తీక్ష్ణా భేదకరాః స్త్రియః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.61
న సహే హీదృశం వాక్యం వైదేహీ జనకాత్మజే || ౩౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న సహే హీదృశం వాక్యం వైదేహీ జనకాత్మజే || ౩౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.62
శ్రోత్రయోరుభయోర్మేఽద్య తప్తనారాచసన్నిభమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "శ్రోత్రయోరుభయోర్మేఽద్య తప్తనారాచసన్నిభమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.63
ఉపశృణ్వంతు మే సర్వే సాక్షిభూతా వనేచరాః || ౩౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉపశృణ్వంతు మే సర్వే సాక్షిభూతా వనేచరాః || ౩౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.64
న్యాయవాదీ యథాన్యాయముక్తోఽహం పరుషం త్వయా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న్యాయవాదీ యథాన్యాయముక్తోఽహం పరుషం త్వయా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.65
ధిక్త్వామద్య ప్రణశ్య త్వం యన్మామేవం విశంకసే || ౩౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధిక్త్వామద్య ప్రణశ్య త్వం యన్మామేవం విశంకసే || ౩౨ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.66
స్త్రీత్వం దుష్టం స్వభావేన గురువాక్యే వ్యవస్థితమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్త్రీత్వం దుష్టం స్వభావేన గురువాక్యే వ్యవస్థితమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.67
గమిష్యే యత్ర కాకుత్స్థః స్వస్తి తేఽస్తు వరాననే || ౩౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గమిష్యే యత్ర కాకుత్స్థః స్వస్తి తేఽస్తు వరాననే || ౩౩ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.68
రక్షంతు త్వాం విశాలాక్షి సమగ్రా వనదేవతాః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రక్షంతు త్వాం విశాలాక్షి సమగ్రా వనదేవతాః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.69
నిమిత్తాని హి ఘోరాణి యాని ప్రాదుర్భవంతి మే || ౩౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిమిత్తాని హి ఘోరాణి యాని ప్రాదుర్భవంతి మే || ౩౪ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.70
అపి త్వాం సహ రామేణ పశ్యేయం పునరాగతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అపి త్వాం సహ రామేణ పశ్యేయం పునరాగతః |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.71
[* న వేత్యేతన్న జానామి వైదేహి జనకాత్మజే || ౩౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "[* న వేత్యేతన్న జానామి వైదేహి జనకాత్మజే || ౩౫ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.72
లక్ష్మణేనైవముక్తా తు రుదంతీ జనకాత్మజా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లక్ష్మణేనైవముక్తా తు రుదంతీ జనకాత్మజా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.73
ప్రత్యువాచ తతో వాక్యం తీవ్రం బాష్పపరిప్లుతా || ౩౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రత్యువాచ తతో వాక్యం తీవ్రం బాష్పపరిప్లుతా || ౩౬ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.74
గోదావరీం ప్రవేక్ష్యామి వినా రామేణ లక్ష్మణ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గోదావరీం ప్రవేక్ష్యామి వినా రామేణ లక్ష్మణ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.75
ఆబంధిష్యేఽథవా త్యక్ష్యే విషమే దేహమాత్మనః || ౩౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆబంధిష్యేఽథవా త్యక్ష్యే విషమే దేహమాత్మనః || ౩౭ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.76
పిబామ్యహం విషం తీక్ష్ణం ప్రవేక్ష్యామి హుతాశనమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పిబామ్యహం విషం తీక్ష్ణం ప్రవేక్ష్యామి హుతాశనమ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.77
న త్వహం రాఘవాదన్యం పదాపి పురుషం స్పృశే || ౩౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న త్వహం రాఘవాదన్యం పదాపి పురుషం స్పృశే || ౩౮ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.78
ఇతి లక్ష్మణమాక్రుశ్య సీతా దుఃఖసమన్వితా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇతి లక్ష్మణమాక్రుశ్య సీతా దుఃఖసమన్వితా |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.79
పాణిభ్యాం రుదతీ దుఃఖాదుదరం ప్రజఘాన హ || ౩౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పాణిభ్యాం రుదతీ దుఃఖాదుదరం ప్రజఘాన హ || ౩౯ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.80
తామార్తరూపాం విమనా రుదంతీం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తామార్తరూపాం విమనా రుదంతీం" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.81
సౌమిత్రిరాలోక్య విశాలనేత్రామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సౌమిత్రిరాలోక్య విశాలనేత్రామ్ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.82
ఆశ్వాసయామాస న చైవ భర్తు-

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఆశ్వాసయామాస న చైవ భర్తు-" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.83
-స్తం భ్రాతరం కించిదువాచ సీతా || ౪౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "-స్తం భ్రాతరం కించిదువాచ సీతా || ౪౦ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.84
తతస్తు సీతామభివాద్య లక్ష్మణః

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతస్తు సీతామభివాద్య లక్ష్మణః" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.85
కృతాంజలిః కించిదభిప్రణమ్య చ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కృతాంజలిః కించిదభిప్రణమ్య చ |" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.86
అన్వీక్షమాణో బహుశశ్చ మైథిలీం

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అన్వీక్షమాణో బహుశశ్చ మైథిలీం" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.87
జగామ రామస్య సమీపమాత్మవాన్ || ౪౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): రాముని గొంతుతో వచ్చిన ఆర్తనాదమును విని సీతాదేవి లక్ష్మణుని రాముని వద్దకు వెళ్ళవలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. రాముని జయించగలవారు ముల్లోకములలో ఎవరూ లేరని లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, సీతాదేవి దుఃఖాతిశయముతో లక్ష్మణునిపై అనుమానపు నిందలు వేసెను. ఆ దారుణోక్తులకు గుండెలు పగిలిన లక్ష్మణుడు వనదేవతలకు సీతను అప్పగించి భారమైన హృదయముతో బయలుదేరెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జగామ రామస్య సమీపమాత్మవాన్ || ౪౧ ||" ఈ శ్లోకమునందు అరణ్యకాండలోని పరమ పవిత్ర కథా సందర్భము, ధర్మరక్షణ మరియు శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
శ్లోకం 3.45.88
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచచత్వారింశః సర్గః || ౪౫ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 45 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, ధర్మజయము మరియు సమస్త కష్టనివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 45 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 45
← వెనుకటి సర్గ 44 (మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam))తరువాతి సర్గ 46 (భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)) →
సర్గ 45 - లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)