ప్రధాన విషయమునకు వెళ్ళు

Aranyakanda: సర్గ 61 - శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)

110%

సీతాదేవి ఎడబాటును భరించలేక శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో విలపించుట.

శ్లోకం 3.61.1
|| సీతాన్వేషణమ్ ||

శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణము అరణ్యకాండ సర్గ 61 శీర్షికా పరిచయము: "సీతాన్వేషణమ్". ఈ సర్గయందు మహర్షి వాల్మీకి రామాయణ దివ్య కథా వృత్తాంతాన్ని శాస్త్రీయ గౌరవముతో ఆవిష్కరించారు.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.2
దృష్ట్వాఽఽశ్రమపదం శూన్యం రామో దశరథాత్మజః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దృష్ట్వాఽఽశ్రమపదం శూన్యం రామో దశరథాత్మజః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.3
రహితాం పర్ణశాలాం చ విధ్వస్తాన్యాసనాని చ || ౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "రహితాం పర్ణశాలాం చ విధ్వస్తాన్యాసనాని చ || ౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.4
అదృష్ట్వా తత్ర వైదేహీం సన్నిరీక్ష్య చ సర్వశః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అదృష్ట్వా తత్ర వైదేహీం సన్నిరీక్ష్య చ సర్వశః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.5
ఉవాచ రామః ప్రాక్రుశ్య ప్రగృహ్య రుచిరౌ భుజౌ || ౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉవాచ రామః ప్రాక్రుశ్య ప్రగృహ్య రుచిరౌ భుజౌ || ౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.6
క్వ ను లక్ష్మణ వైదేహీ కం వా దేశమితో గతా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్వ ను లక్ష్మణ వైదేహీ కం వా దేశమితో గతా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.7
కేనాహృతా వా సౌమిత్రే భక్షితా కేన వా ప్రియా || ౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కేనాహృతా వా సౌమిత్రే భక్షితా కేన వా ప్రియా || ౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.8
వృక్షేణాచ్ఛాద్య యది మాం సీతే హసితుమిచ్ఛసి |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వృక్షేణాచ్ఛాద్య యది మాం సీతే హసితుమిచ్ఛసి |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.9
అలం తే హసితేనాద్య మాం భజస్వ సుదుఃఖితమ్ || ౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అలం తే హసితేనాద్య మాం భజస్వ సుదుఃఖితమ్ || ౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.10
యైః సహ క్రీడసే సీతే విశ్వస్తైర్మృగపోతకైః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యైః సహ క్రీడసే సీతే విశ్వస్తైర్మృగపోతకైః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.11
ఏతే హీనాస్త్వాయా సౌమ్యే ధ్యాయంత్యాస్రావిలేక్షణాః || ౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏతే హీనాస్త్వాయా సౌమ్యే ధ్యాయంత్యాస్రావిలేక్షణాః || ౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.12
సీతయా రహితోఽహం వై న హి జీవామి లక్ష్మణ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సీతయా రహితోఽహం వై న హి జీవామి లక్ష్మణ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.13
మృతం శోకేన మహతా సీతాహరణజేన మామ్ || ౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మృతం శోకేన మహతా సీతాహరణజేన మామ్ || ౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.14
పరలోకే మహారాజో నూనం ద్రక్ష్యతి మే పితా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పరలోకే మహారాజో నూనం ద్రక్ష్యతి మే పితా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.15
కథం ప్రతిజ్ఞాం సంశ్రుత్య మయా త్వమభియోజితః || ౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కథం ప్రతిజ్ఞాం సంశ్రుత్య మయా త్వమభియోజితః || ౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.16
అపూరయిత్వా తం కాలం మత్సకాశమిహాగతః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అపూరయిత్వా తం కాలం మత్సకాశమిహాగతః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.17
కామవృత్తమనార్యం మాం మృషావాదినమేవ చ || ౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "కామవృత్తమనార్యం మాం మృషావాదినమేవ చ || ౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.18
ధిక్త్వామితి పరే లోకే వ్యక్తం వక్ష్యతి మే పితా |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ధిక్త్వామితి పరే లోకే వ్యక్తం వక్ష్యతి మే పితా |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.19
వివశం శోకసంతప్తం దీనం భగ్నమనోరథమ్ || ౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వివశం శోకసంతప్తం దీనం భగ్నమనోరథమ్ || ౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.20
మామిహోత్సృజ్య కరుణం కీర్తిర్నరమివానృజుమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మామిహోత్సృజ్య కరుణం కీర్తిర్నరమివానృజుమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.21
క్వ గచ్ఛసి వరారోహే మాం నోత్సృజ సుమధ్యమే || ౧౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "క్వ గచ్ఛసి వరారోహే మాం నోత్సృజ సుమధ్యమే || ౧౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.22
త్వయా విరహితశ్చాహం మోక్ష్యే జీవితమాత్మనః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "త్వయా విరహితశ్చాహం మోక్ష్యే జీవితమాత్మనః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.23
ఇతీవ విలపన్ రామః సీతాదర్శనలాలసః || ౧౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇతీవ విలపన్ రామః సీతాదర్శనలాలసః || ౧౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.24
న దదర్శ సుదుఃఖార్తో రాఘవో జనకాత్మజామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న దదర్శ సుదుఃఖార్తో రాఘవో జనకాత్మజామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.25
అనాసాదయమానం తం సీతాం దశరాథాత్మజమ్ || ౧౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనాసాదయమానం తం సీతాం దశరాథాత్మజమ్ || ౧౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.26
పంకమాసాద్య విపులం సీదంతమివ కుంజరమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "పంకమాసాద్య విపులం సీదంతమివ కుంజరమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.27
లక్ష్మణో రామమత్యర్థమువాచ హితకామ్యయా || ౧౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "లక్ష్మణో రామమత్యర్థమువాచ హితకామ్యయా || ౧౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.28
మా విషాదం మహాబాహో కురు యత్నం మయా సహ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మా విషాదం మహాబాహో కురు యత్నం మయా సహ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.29
ఇదం చ హి వనం శూర బహుకందరశోభితమ్ || ౧౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఇదం చ హి వనం శూర బహుకందరశోభితమ్ || ౧౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.30
ప్రియకాననసంచారా వనోన్మత్తా చ మైథిలీ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రియకాననసంచారా వనోన్మత్తా చ మైథిలీ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.31
సా వనం వా ప్రవిష్టా స్యాన్నలినీం వా సుపుష్పితామ్ || ౧౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సా వనం వా ప్రవిష్టా స్యాన్నలినీం వా సుపుష్పితామ్ || ౧౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.32
సరితం వాఽపి సంప్రాప్తాః మీనవంజులసేవితామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సరితం వాఽపి సంప్రాప్తాః మీనవంజులసేవితామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.33
స్నాతుకామా నిలీనా స్యాద్ధాసకామా వనే క్వచిత్ || ౧౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "స్నాతుకామా నిలీనా స్యాద్ధాసకామా వనే క్వచిత్ || ౧౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.34
విత్రాసయితుకామా వా లీనా స్యాత్కాననే క్వచిత్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విత్రాసయితుకామా వా లీనా స్యాత్కాననే క్వచిత్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.35
జిజ్ఞాసమానా వైదేహీ త్వాం మాం చ పురుషర్షభ || ౧౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "జిజ్ఞాసమానా వైదేహీ త్వాం మాం చ పురుషర్షభ || ౧౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.36
తస్యా హ్యన్వేషణే శ్రీమన్ క్షిప్రమేవ యతావహై |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తస్యా హ్యన్వేషణే శ్రీమన్ క్షిప్రమేవ యతావహై |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.37
వనం సర్వం విచినువో యత్ర సా జనకాత్మజా || ౧౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వనం సర్వం విచినువో యత్ర సా జనకాత్మజా || ౧౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.38
మన్యసే యది కాకుత్స్థ మా స్మ శోకే మనః కృథాః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "మన్యసే యది కాకుత్స్థ మా స్మ శోకే మనః కృథాః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.39
ఏవముక్తస్తు సౌహార్దాల్లక్ష్మణేన సమాహితః || ౧౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవముక్తస్తు సౌహార్దాల్లక్ష్మణేన సమాహితః || ౧౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.40
సహ సౌమిత్రిణా రామో విచేతుముపచక్రమే |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సహ సౌమిత్రిణా రామో విచేతుముపచక్రమే |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.41
తౌ వనాని గిరీంశ్చైవ సరితశ్చ సరాంసి చ || ౨౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తౌ వనాని గిరీంశ్చైవ సరితశ్చ సరాంసి చ || ౨౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.42
నిఖిలేన విచిన్వానౌ సీతాం దశరథాత్మజౌ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిఖిలేన విచిన్వానౌ సీతాం దశరథాత్మజౌ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.43
తస్య శైలస్య సానూని గుహాశ్చ శిఖరాణి చ || ౨౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తస్య శైలస్య సానూని గుహాశ్చ శిఖరాణి చ || ౨౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.44
నిఖిలేన విచిన్వానౌ నైవ తామభిజగ్మతుః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిఖిలేన విచిన్వానౌ నైవ తామభిజగ్మతుః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.45
విచిత్య సర్వతః శైలం రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ || ౨౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విచిత్య సర్వతః శైలం రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ || ౨౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.46
నేహ పశ్యామి సౌమిత్రే వైదేహీం పర్వతే శుభామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నేహ పశ్యామి సౌమిత్రే వైదేహీం పర్వతే శుభామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.47
తతో దుఃఖాభిసంతప్తో లక్ష్మణో వాక్యమబ్రవీత్ || ౨౩ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తతో దుఃఖాభిసంతప్తో లక్ష్మణో వాక్యమబ్రవీత్ || ౨౩ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.48
విచరన్ దండకారణ్యం భ్రాతరం దీప్తతేజసమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "విచరన్ దండకారణ్యం భ్రాతరం దీప్తతేజసమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.49
ప్రాప్స్యసి త్వం మహాప్రాజ్ఞ మైథిలీం జనకాత్మజామ్ || ౨౪ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ప్రాప్స్యసి త్వం మహాప్రాజ్ఞ మైథిలీం జనకాత్మజామ్ || ౨౪ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.50
యథా విష్ణుర్మహాబాహుర్బలిం బధ్వా మహీమిమామ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "యథా విష్ణుర్మహాబాహుర్బలిం బధ్వా మహీమిమామ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.51
ఏవముక్తస్తు సౌహార్దాల్లక్ష్మణేన స రాఘవః || ౨౫ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవముక్తస్తు సౌహార్దాల్లక్ష్మణేన స రాఘవః || ౨౫ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.52
ఉవాచ దీనయా వాచా దుఃఖాభిహతచేతనః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఉవాచ దీనయా వాచా దుఃఖాభిహతచేతనః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.53
వనం సర్వం సువిచితం పద్మిన్యః ఫుల్లపంకజాః || ౨౬ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "వనం సర్వం సువిచితం పద్మిన్యః ఫుల్లపంకజాః || ౨౬ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.54
గిరిశ్చాయం మహాప్రాజ్ఞ బహుకందరనిర్ఝరః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "గిరిశ్చాయం మహాప్రాజ్ఞ బహుకందరనిర్ఝరః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.55
న హి పశ్యామి వైదేహీం ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీమ్ || ౨౭ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "న హి పశ్యామి వైదేహీం ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీమ్ || ౨౭ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.56
ఏవం స విలపన్ రామః సీతాహరణకర్శితః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "ఏవం స విలపన్ రామః సీతాహరణకర్శితః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.57
దీనః శోకసమావిష్టో ముహూర్తం విహ్వలోఽభవత్ || ౨౮ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "దీనః శోకసమావిష్టో ముహూర్తం విహ్వలోఽభవత్ || ౨౮ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.58
సంతప్తో హ్యవసన్నాంగో గతబుద్ధిర్విచేతనః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "సంతప్తో హ్యవసన్నాంగో గతబుద్ధిర్విచేతనః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.59
నిషసాదాతురో దీనో నిఃశ్వస్యాయతమాయతమ్ || ౨౯ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "నిషసాదాతురో దీనో నిఃశ్వస్యాయతమాయతమ్ || ౨౯ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.60
బహులం స తు నిఃశ్వస్య రామో రాజీవలోచనః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బహులం స తు నిఃశ్వస్య రామో రాజీవలోచనః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.61
హా ప్రియేతి విచుక్రోశ బహులో బాష్పగద్గదః || ౩౦ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "హా ప్రియేతి విచుక్రోశ బహులో బాష్పగద్గదః || ౩౦ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.62
తం తతః సాంత్వయామాస లక్ష్మణః ప్రియబాంధవః |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "తం తతః సాంత్వయామాస లక్ష్మణః ప్రియబాంధవః |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.63
బహుప్రకారం ధర్మజ్ఞః ప్రశ్రితం ప్రశ్రితాంజలిః || ౩౧ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "బహుప్రకారం ధర్మజ్ఞః ప్రశ్రితం ప్రశ్రితాంజలిః || ౩౧ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.64
అనాదృత్య తు తద్వాక్యం లక్ష్మణోష్ఠపుటాచ్చ్యుతమ్ |

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అనాదృత్య తు తద్వాక్యం లక్ష్మణోష్ఠపుటాచ్చ్యుతమ్ |" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.65
అపశ్యంస్తాం ప్రియాం సీతాం ప్రాక్రోశత్ స పునః పునః || ౩౨ ||

తాత్పర్యార్థ వివరణ (శ్రీ గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానానుసారము): పర్ణశాల శూన్యముగా ఉండుట చూచి, రాక్షసులు సీతను భక్షించిరో లేక అపహరించిరో అని శ్రీరామచంద్రుడు లక్ష్మణుని ఎదుట అత్యంత దైన్యముతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించిన ఘట్టము. ప్రాణసమానురాలైన జానకి లేని జీవితము వ్యర్థమని శ్రీరాముడు వాపోయెను. విశేషార్థము: శ్లోక భాగము: "అపశ్యంస్తాం ప్రియాం సీతాం ప్రాక్రోశత్ స పునః పునః || ౩౨ ||" ఈ పవిత్ర శ్లోకమునందు వాల్మీకి రామాయణ అరణ్యకాండ దివ్య కథా సందర్భము, భక్తవాత్సల్యము మరియు ధర్మరక్షణ శాస్త్రీయ పాండిత్య గౌరవముతో వివరింపబడినవి.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
శ్లోకం 3.61.66
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ఏకషష్టితమః సర్గః || ౬౧ ||

ఇతి శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సర్గ 61 సంపూర్ణము. ఈ పవిత్ర సర్గ పారాయణము వలన శ్రీరామచంద్రుని దివ్యానుగ్రహము, భక్తిముక్తులు మరియు సమస్త సంకట నివారణ చేకూరుతాయి.

English Translation

Thus concludes Sarga 61 of Aranya Kanda in the epic Valmiki Ramayana, the revered Adi Kavya.

📍 మూలం: వాల్మీకి రామాయణము, అరణ్యకాండ, సర్గ 61
← వెనుకటి సర్గ 60 (సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham))తరువాతి సర్గ 62 (శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)) →
సర్గ 61 - శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam) దైవిక చిత్రం
సర్గ 1: మహర్షిసంఘ దర్శనం (Maharshi Sangha Darshanam)సర్గ 2: విరాధ రాక్షస దర్శనం (Viradha Rakshasa Darshanam)సర్గ 3: విరాధ సంవాదము & యుద్ధము (Viradha Samvadamu & Yuddhamu)సర్గ 4: విరాధ వధ & శాపవిమోచనము (Viradha Vadha & Sapavimochanamu)సర్గ 5: శరభంగ ఆశ్రమ దర్శనం & బ్రహ్మలోక గమనం (Sarabhanga Asrama Darshanam)సర్గ 6: మునుల శరణాగతి & రక్షోవధ ప్రతిజ్ఞ (Munula Saranagati & Rakshovadha Pratidnya)సర్గ 7: సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమ ప్రవేశం (Suteekshna Asrama Pravesam)సర్గ 8: సుతీక్ష్ణుని వీడ్కోలు (Suteekshnuni Veedkolu)సర్గ 9: సీతాదేవి అహింసా ధర్మోపదేశం (Sita Devi Ahimsa Dharmopadesam)సర్గ 10: శ్రీరాముని శరణాగత రక్షణ సమర్థన (Sri Ramuni Saranagata Rakshana Samarthanam)సర్గ 11: అగస్త్యభ్రాత్రాశ్రమ దర్శనం & అగస్త్య మహిమ (Agastya Bhratrasrama & Agastya Mahima)సర్గ 12: అగస్త్యాశ్రమ ప్రవేశం & దివ్యాయుధ గ్రహణం (Agastyasrama Pravesam & Divyayudha Grahanam)సర్గ 13: పంచవటీ మార్గదర్శనం (Panchavati Margadarshanam)సర్గ 14: జటాయు దర్శనం & మైత్రి (Jatayu Darshanam & Maitri)సర్గ 15: పంచవటీ ప్రవేశం & పర్ణశాలా నిర్మాణం (Panchavati Pravesam & Parnasala Nirmanam)సర్గ 16: హేమంత రుతు వర్ణన (Hemanta Rutu Varnana)సర్గ 17: శూర్పణఖ ఆగమనం (Surpanakha Agamanam)సర్గ 18: శూర్పణఖ కర్ణనాసికా ఛేదం (Surpanakha Karna Nasika Chedam)సర్గ 19: శూర్పణఖ ఖరుని ఆశ్రయించుట (Surpanakha Kharuni Asrayinchuta)సర్గ 20: ఖరుని చతుర్దశ రాక్షస ప్రేరణ (Kharuni Chaturdasa Rakshasa Prerana)సర్గ 21: చతుర్దశరక్షోవధః (Chaturdasa Rakshovadha)సర్గ 22: శూర్పణఖా పునరాగమనం (Surpanakha Punaragamanam)సర్గ 23: ఖరుని చతుర్దశ సహస్ర సేనా ప్రస్థానం (Kharuni Chaturdasa Sahasra Sena Prasthanam)సర్గ 24: శ్రీరాముని యుద్ధ సన్నద్ధత (Sri Ramuni Yuddha Sannaddhata)సర్గ 25: రాక్షస సేనా నిర్మూలన (Rakshasa Sena Nirmulana)సర్గ 26: దూషణ వధ (Dushana Vadha)సర్గ 27: త్రిశిర వధ (Trishiro Vadha)సర్గ 28: ఖర ద్వంద్వ యుద్ధం (Khara Dwandwa Yuddham)సర్గ 29: శ్రీరామ ఖర సంవాదం (Sri Rama Khara Samvadam)సర్గ 30: ఖర వధ & దేవతల జయజయధ్వానాలు (Khara Vadha & Devatala Jayajayadhwanalu)సర్గ 31: అకంపన రావణ సంవాదం (Akampana Ravana Samvadam)సర్గ 32: శూర్పణఖ లంకా ప్రవేశం (Surpanakha Lanka Pravesam)సర్గ 33: శూర్పణఖ రాజనీతి ప్రబోధం (Surpanakha Rajaneeti Prabodham)సర్గ 34: శూర్పణఖ సీతా సౌందర్య వర్ణన (Surpanakha Sita Soundarya Varnana)సర్గ 35: రావణ మారీచ సమాగమం (Ravana Maricha Samagamam)సర్గ 36: మారీచుని హితవచనం (Marichuni Hitavachanam)సర్గ 37: మారీచుని పూర్వానుభవ కథనం (Marichuni Poorvanubhava Kathanam)సర్గ 38: మారీచుని దండకారణ్య భయోదంతం (Marichuni Dandakaranya Bhayodantam)సర్గ 39: మారీచుని ధర్మోపదేశం (Marichuni Dharmopadesam)సర్గ 40: రావణుని క్రోధాజ్ఞ (Ravana Krodhadnya)సర్గ 41: మారీచోద్యమః (Marichodyama)సర్గ 42: మాయామృగ దర్శనం (Mayamriga Darshanam)సర్గ 43: మాయామృగాకర్షణ & శ్రీరాముని వేట (Mayamrigakarshana & Sri Ramuni Veta)సర్గ 44: మారీచ వధ & కపట ఆర్తనాదం (Maricha Vadha & Kapata Artanadam)సర్గ 45: లక్ష్మణ ప్రస్థానం (Lakshmana Prasthanam)సర్గ 46: భిక్షురూప రావణ దర్శనం (Bhikshurupa Ravana Darshanam)సర్గ 47: రావణ మైథిలీ సంవాదం (Ravana Mythili Samvadam)సర్గ 48: రావణ ప్రరోచనం (Ravana Prarochanam)సర్గ 49: సీతాపహరణం (Sita Apaharanam)సర్గ 50: జటాయు సందర్శనం & హెచ్చరిక (Jatayu Sandarshanam & Heccharika)సర్గ 51: జటాయు రావణ ఘోర యుద్ధం (Jatayu Ravana Ghora Yuddham)సర్గ 52: జటాయు పతనం & సీతా విలాపం (Jatayu Patanam & Sita Vilapam)సర్గ 53: రావణాభితర్జనం (Ravana Abhitarjanam)సర్గ 54: ఆభరణ క్షేపణం (Abharana Kshepanam)సర్గ 55: లంకాంతఃపుర దర్శనం (Lanka Antahpura Darshanam)సర్గ 56: అశోకవన ప్రవేశం (Ashokavana Pravesam)సర్గ 57: రామ లక్ష్మణ సమాగమం (Rama Lakshmana Samagamam)సర్గ 58: పర్ణశాలా శూన్యతా దర్శనం (Parnasala Soonyata Darshanam)సర్గ 59: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 60: సీతాన్వేషణారంభం (Sitanveshana Arambham)సర్గ 61: శ్రీరామ శోక విలాపం (Sri Rama Soka Vilapam)సర్గ 62: శ్రీరామ శోకావేశం (Sri Rama Sokavesham)సర్గ 63: శ్రీరామ దీనాలాపం (Sri Rama Deenalapam)సర్గ 64: శ్రీరామ లోకసంహార సంకల్పం (Sri Rama Lokasamhara Sankalpam)సర్గ 65: లక్ష్మణ సాంత్వన వచనం (Lakshmana Santwana Vachanam)సర్గ 66: లక్ష్మణ ధర్మోపదేశం (Lakshmana Dharmopadesam)సర్గ 67: జటాయు దర్శనం (Jatayu Darshanam)సర్గ 68: జటాయు మోక్షం (Jatayu Moksham)సర్గ 69: క్రౌంచారణ్య ప్రవేశం & అయోముఖీ విరూపణం (Krauncharanya Pravesam & Ayomukhi Virupanam)సర్గ 70: కబంధ దర్శనం (Kabandha Darshanam)సర్గ 71: కబంధ బాహుచ్ఛేదం & శాపవృత్తాంతం (Kabandha Bahuchedam & Sapavruttantam)సర్గ 72: కబంధ సంస్కారం & సుగ్రీవ సఖ్యోపదేశం (Kabandha Samskaram & Sugriva Sakhyopadesam)సర్గ 73: మాతంగాశ్రమ పంపా మార్గదర్శనం (Matangasrama Pampa Margadarshanam)సర్గ 74: శబరీ ఆతిథ్యం & శబరీ మోక్షం (Shabari Atithyam & Shabari Moksham)సర్గ 75: పంపా సరోవర ప్రవేశం (Pampa Sarovara Pravesam - Aranyakanda Samapti)